III PK 25/19

Sygn. akt III PK 25/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa A. W. B. przeciwko [...] Zasadniczej Szkole Zawodowej w W. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt VII Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów pełnomocnika powódki w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt VII Pa (…), Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. – w sprawie z powództwa A. W. B. przeciwko [...] Zasadniczej Szkole Zawodowej w W. – oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w W. z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt V P (…), w którym Sąd Rejonowy zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 13.662 zł brutto tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę z naruszeniem przepisów prawa. 2 Powyższy wyrok Sądu Okręgowego strona pozwana zaskarżyła skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. „Zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza powołane powyżej przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego i to „na pierwszy rzut oka” już po pobieżnej analizie treści uzasadnienia”. W ocenie autorki skargi: „Pomimo, że podaną przez pracodawcę przyczyną rozwiązania umowy o pracę było zaniechanie wydania przez powoda - głównego księgowego, ksiąg rachunkowych pozwanego pracodawcy, sąd nie dokonał wykładni tego pojęcia, na co zwróciła w odpowiedzi na apelację również sama powódka. Sąd II instancji powielił za Sądem I instancji, że tak określona przyczyna jest nieskonkretyzowany w sposób dostateczny. Jak więc można dokonać oceny czegoś, co nie zostało zdefiniowane przez samego oceniającego. Nie wyjaśnił też Sąd w żaden sposób, dlaczego dowód z opinii biegłego sądowego na okoliczność wyjaśnienia czy oddane dokumenty są księgami rachunkowymi, czy też nie, był nieprzydatny i niekonieczny do przeprowadzenia, czy to oznaczało, że sąd sam potrafi dokonać takiej oceny przez co dowód ten jest zbędny, czy też wyjaśnienie pojęcia ksiąg rachunkowych w ogóle nie jest istotne dla sprawy, a jeśli tak to dlaczego, skoro to właśnie stanowiło przyczynę uzasadniającą rozwiązanie stosunku pracy z powódką”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o: 1) nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania; - 2) w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. W obydwu przypadkach powódka wniosła o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3 zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi 4 kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Brakuje odpowiedniego wywodu zawierającego argumentację, którą autorka skargi wykazałaby walor oczywistej zasadności jej skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przede wszystkim w uzasadnieniu wniosku nie wskazano żadnego przepisu prawa, z naruszeniem którego skarżąca wiązałaby sugerowaną oczywistą zasadność jej skargi kasacyjnej. Nie jest przy tym wystarczające proste odwołanie się do zarzutów obydwu podstawach skargi (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) i twierdzenie, że „Zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza powołane powyżej przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego” bez wskazania, o które to przepisy stronie skarżącej chodzi. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie tzw. „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). 5 Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił, że strona pozwana wypowiadając powódce umowę o pracę w trybie art. 52 § 1 k.p. naruszyła przepisy o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie. Podane przez stronę pozwaną przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę nie są konkretne. W oświadczeniu o wypowiedzeniu powódce umowy o pracę strona pozwana wskazała, jako przyczynę wypowiedzenia utratę zaufania do powódki spowodowaną tym, że do dnia złożenia powódce w/w oświadczenia pomimo żądania, powódka nie wydała stronie pozwanej ksiąg rachunkowych szkoły - [...] Zasadniczej Szkoły Zawodowej im [...] w W.. Strona pozwana nie wskazała przy tym, których dokładnie ksiąg rachunkowych nie wydała powódka i z jakiego okresu zważywszy, że powódka była zatrudniona u strony pozwanej od 2008 r., a ponadto część z tych ksiąg była udostępniona osobom przeprowadzających audyt zewnętrzny u pozwanej. Niepodanie przez stronę pozwaną w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, jakich konkretnie dokumentów i z jakiego okresu pochodzących nie wydała powódka nie pozwalało na weryfikację przez powódkę, czy zarzuty pozwanej są prawdziwe. W konsekwencji brak było podstaw do rozwiązania z powódką umowy o pracę w trybie art. 52 § 2 k.p. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 ma podstawę w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.