II ARN 24/89
WyrokSąd Najwyższy1989-06-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn ma zastosowanie do darowizn dokonanych przed wejściem w życie tej ustawy, w sytuacji gdy decyzja o ustaleniu zobowiązania podatkowego mogła być wydana po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn ma zastosowanie także do darowizn dokonanych przed wejściem w życie tej ustawy. Jednakże, pierwszeństwo należy przyznać wartościom związanym z poczuciem stabilności pozycji prawnej obywatela, zwłaszcza gdy upłynął już ustawowy termin na wydanie decyzji ustalającej podatek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od spadków i darowizn. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej. Kluczowe było ustalenie zakresu stosowania art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. do darowizn dokonanych przed wejściem w życie tej ustawy, zwłaszcza gdy decyzja podatkowa mogła być wydana po upływie ustawowego terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie wymiaru podatku od spadku i darowizn na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 6 grudnia 1988 r. SA/Po 625/88oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneNie jest możliwe odnoszenie zakresu stosowania art. 6 ust. 4 ustawy wyłącznie do darowizn dokonanych po wejściu w życie tego przepisu to jest 11 sierpnia 1983 r. Tym samym uzasadniona jest teza, że przepis art. 6 ust. 4 dotyczy także darowizn dokonanych przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r.Rzecz komplikuje się wówczas, gdy chodzi o darowizny "ujawnione" w czasie, kiedy bezspornie upłynął już ustawowy termin, w którym mogła być wydana decyzja o ustaleniu zobowiązania podatkowego. Odnoszeniu stosowania konstrukcji przyjętej w art. 6 ust. 4 ustawy do takich darowizn sprzeciwia się poczucie pewności prawnej podatnika, który znajduje się w określonej sytuacji, a mianowicie w sytuacji, kiedy - z uwagi na upływ określonego w ustawie czasu - nie może być wydana decyzja ustalająca podatek od darowizny.Natomiast za stosowaniem w takich sytuacjach art. 6 ust. 4 ustawy przemawiają przede wszystkim względy związane z prawidłowym i równym traktowaniem podatników, którzy wbrew obowiązkowi ustawowemu, uchylili się od obowiązku płacenia podatku, zaś obecnie tzn. pod rządem art. 6 ust. 4 ustawy powołują się na okoliczność dokonania darowizny to przed organem podatkowym, przy czym powołanie to w związku z obowiązkiem podatkowym - jakiegokolwiek rodzaju - osób składających to oświadczenie.Jest to zatem kwestia wyboru pewnych wartości.Z jednej strony ochrony poczucia pewności prawnej obywatela, będącego podatnikiem; z drugiej interesów finansowych Państwa.W tej sytuacji pierwszeństwo należy przyznać wartościom związanym z poczuciem stabilności pozycji prawnej obywatela.Są to wartości nadrzędne, które winne być szczególnie chronione wówczas, gdy częste zmiany przepisów i brak ich stabilności stwarza zjawisko określane mianem "inflacji prawa".
Powiązane orzeczenia
- III ARN 1/87 1987-09-25Czy przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn pozwalają na wyodrębnienie dwóch odrębnych postępowań: jednego w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku, a drugiego w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania ulgi?
- III ARN 3/95 1995-03-07Czy decyzja stwierdzająca nieważność wcześniejszych aktów administracyjnych, które bezprawnie pozbawiły obywatela własności nieruchomości, może być uznana za pismo stwierdzające nabycie własności rzeczy lub prawa majątko…
- III AZP 16/88 1989-02-08Czy sprawa, w której ostateczna decyzja administracyjna została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest sprawą zakończoną decyzją ostateczną w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 li…
- III RN 27/97 1997-09-03Czy przepis art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma zastosowanie do decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego, o których mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy?
- III RN 190/99 2000-06-28Czy decyzja określająca wysokość nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków mogła być wydana na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, czy też wyłącznie na podstawie art. 29 tej ustawy?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.