II CZ 30/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-07-10

Skład orzekający: Helena Ciepła, Stanisław Dąbrowski, Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo potwierdzające potrącenie, otrzymane po zakończeniu postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jeśli strona mogła skorzystać z tej okoliczności w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo potwierdzające potrącenie, otrzymane po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., jeśli strona miała obiektywną możliwość powołania się na tę okoliczność w poprzednim postępowaniu. Niemożność skorzystania z dowodu lub okoliczności nie zachodzi, gdy wynika ona z opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby powołania przez stronę.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że pismo Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 20 października 2008 r., potwierdzające potrącenie kwoty z tytułu przejęcia majątku, nie spełnia wymogów art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący zarzucił bezpodstawne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że nie wykazał związku dokumentu ze sprawą ani tego, że okoliczność potrącenia była mu znana wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 30/09 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski SSN Antoni Górski w sprawie ze skargi M. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w S. przeciwko M. T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2009 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 stycznia 2009 r., oddala zażalenie.- 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r. odrzucił skargę pozwanego, M. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 12 stycznia 2006 r. oddalającym jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 października 2003 r., którym uchylono nakaz zapłaty i zasądzono na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie kwotę 2.130.543,79 zł. Jako podstawę odrzucenia powołał art. 403 § 2 k.p.c. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powołanie przez skarżącego, jako podstawy wznowienia dowodu w postaci otrzymanego pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. z dnia 20 października 2008 r., którym potwierdzono potrącenie kwoty 2.676.555,43 zł z tytułu przejęcia majątku ruchomego oraz obrotowego skarżącego, na podstawie protokołu zdawczo odbiorczego, nie spełnia wymogów określonych w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący w zażaleniu na to postanowienie zarzucił bezpodstawne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że nie wykazał on zarówno związku złożonego dokumentu z przedmiotową sprawą, jak i tego, że okoliczność dokonania potrącenia była mu znana już wcześniej. W konsekwencji, że bezzasadnie przyjął, iż dokument z dnia 20 października 2008 r. Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. nie może stanowić podstawy wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zarówno nowe okoliczności, jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem te okoliczności lub dowody, podać trzeba równocześnie, w jakim zakresie ich uwzględnienie mogło zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść samego rozstrzygnięcia. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które 3 mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Wykrycie o którym mowa w powołanym art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się natomiast do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl., postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05). Powołana przez skarżącego okoliczność w postaci otrzymanego pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S., jak słusznie uznał Sąd Apelacyjny, nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. i nie odpowiada żadnej z określonych w kodeksie postępowania cywilnego podstaw wznowienia postępowania, a w szczególności art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący nie wyjaśnia jak należy odnosić załączone pismo do przedmiotu procesu w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006 r. oraz nie podejmuje wykazania, że fakt potrącenia wskazywany w tym piśmie był dla niego nieznany, „nieujawnialny”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, do którego w części odwołał się Sąd Apelacyjny, ugruntowany jest pogląd, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie SN z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I CO 1/68, OSNCP 1969, Nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 158/03, niepubl.). W tym stanie Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że wskazany przez skarżącego środek dowodowy w postaci pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. z dnia 20 października 2008 r. nie stanowi nowego środka w 4 rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. i skargę o wznowienie postępowania, jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia odrzucił, co przesądza o bezzasadności zażalenia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 3941 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy