II CZ 49/15

PostanowienieIzba Cywilna2015-09-10

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Bogumiła Ustjanicz, Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym, stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., jeśli strona mogła je powołać w poprzednim postępowaniu, ale ich nie dostrzegła?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. nie mogą być środki dowodowe, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywną możliwość. "Wykrycie" okoliczności i dowodów, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do sytuacji, gdy strona nie miała możliwości skorzystania z nich w poprzednim postępowaniu, a nie do sytuacji, gdy strona je przeoczyła lub nie dostrzegła. W niniejszej sprawie skarżący mogli i powinni byli przewidzieć, że wskazani świadkowie mogą posiadać istotne informacje, a zatem nie wykazali braku obiektywnej możliwości powołania się na te dowody w trakcie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Stan faktyczny
Skarżący E. B. i X. B. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie o zasiedzenie. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że dowiedzieli się o możliwości skorzystania ze źródeł dowodowych (zeznań świadków) dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 49/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz SSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi E. B. i X. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II Ca […] wydanym w sprawie z wniosku E. B. przy uczestnictwie S. P., A. K., T. M. B., K. P., H. X., M. B., H. Y., P. Y., K. Ź., X. B. i M. S. o zasiedzenie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 września 2015 r., zażalenia skarżących E. B. i X. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II Ca […], oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r., Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę E. B. i X. B. o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II Ca […]. Uznał, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na powołane wyżej postanowienie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 410 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c., wnieśli o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący podnieśli, że wbrew ocenie Sądu drugiej instancji, wniesiona przez nich skarga o wznowienie postępowania opiera się na podstawie wznowienia określonej w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazali, że o możliwości skorzystania ze źródeł dowodowych w postaci zeznań świadków powołanych w skardze dowiedzieli się dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o zasiedzenie. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, to takie, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie", o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się więc do okoliczności i dowodów wcześniej istniejących, a tylko niedostrzeżonych przez stronę (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969, nr 2, poz. 36, z dnia 17 stycznia 2001 r, IV CKN 1515/00, nie publ., oraz z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, nie publ.). Podstawą wznowienia postępowania na wskazanej wyżej podstawie prawnej nie mogą więc być środki dowodowe, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywną możliwość. Uwzględniając powyższą wykładnię art. 403 § 2 k.p.c., powołane w skardze o wznowienie postępowania nowe dowody nie stanowiły nowego dowodu, o jakim mowa w tym przepisie, skoro, jak trafnie argumentował Sąd Okręgowy, wskazani 3 przez skarżących świadkowie J. Z. i R. K. - którzy wskazali także świadków M. Z. oraz X. Z. - były im wcześniej znane, a skarżący mogli i powinni byli przewidzieć, że mogą oni znać okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie. W tej sytuacji, skoro skarżący nie twierdzili nawet, aby w trakcie postępowania prawomocnie zakończonego próbowały ustalić miejsce ich pobytu, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że dopiero po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie skarżący dowiedzieli się o miejscu ich pobytu. Odnośnie do świadka F. K. w skardze o wznowienie postępowania w ogóle nie wyjaśniono przyczyn powołania się na ten dowód dopiero w skardze o wznowienie postępowania. Tym samym skarżący nie wykazali, by nie mieli obiektywnej możliwości powołania się na te środki dowodowe w trakcie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Ocena ta nie wykraczała poza przewidziane w art. 410 k.p.c. granice badania podstaw wznowienia postępowania, gdyż o rzeczywistej podstawie wznowienia decydują okoliczności uzasadniające wznowienie, a nie powołany w skardze o wznowienie postępowania przepis, który wskazuje określoną podstawę wznowienia. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 § 1art. 13 § 2 KPCart. 403 § 1 pkt 2 KPCart. 403 § 2 KPCart. 410 KPCart. 39814art. 3941 § 3§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy