IV CZ 35/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-06-25
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Anna Kozłowska, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności i dowody, które istniały przed prawomocnym zakończeniem postępowania, ale nie zostały przez stronę dostrzeżone lub powołane, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności i dowody, które istniały przed prawomocnym zakończeniem postępowania, ale nie zostały przez stronę dostrzeżone lub powołane, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. "Wykrycie" nowych okoliczności lub dowodów odnosi się do tych, które w poprzednim postępowaniu nie zostały ujawnione i były niedostępne dla strony, a nie do tych, które strona mogła powołać, ale tego nie zrobiła.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że odkryła nowe dowody. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że podniesione okoliczności nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia, ponieważ dowody te były znane powódce przed prawomocnym zakończeniem postępowania. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu błędną merytoryczną ocenę podstaw skargi na etapie badania jej dopuszczalności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 35/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi powódki o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 kwietnia 2012 r., w sprawie z powództwa L.R. przeciwko K. S., M. S. i M. R. o stwierdzenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2014 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje radcy prawnemu R.B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów zastępstwa prawnego udzielonego skarżącej w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę L.R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia. Wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie uzasadniają wznowienia postępowania, albowiem przywołane środki dowodowe były jej znane przed prawomocnym zakończeniem się postępowania i mogła z nich wówczas skorzystać. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca L. R. wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 410 k.p.c. Podniosła, że postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie jest błędne, albowiem Sąd Apelacyjny dokonał merytorycznej oceny podstaw skargi, co na etapie badania dopuszczalności skargi jest nieuzasadnione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja podniesiona przez skarżącą jest nietrafna, albowiem ocena, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia nie ogranicza się do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego podpadają pod wskazaną podstawę wznowienia, lecz obejmuje także badanie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (por. m.in.: postanowienie SN z dnia 23 października 2013 r., IV CZ 66/13, niepubl.). Sąd Apelacyjny – wbrew ocenie skarżącej – nie dokonał merytorycznej oceny zgłoszonych przez nią dowodów, a dokonał ich oceny przez pryzmat art. 403 § 2 k.p.c. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie”, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się więc do okoliczności i dowodów wcześniej istniejących, a tylko niedostrzeżonych przez stronę (por. postanowienie SN z 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, postanowienie SN z 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl., postanowienie SN z 19 stycznia
3 2006 r., IV CZ 143/05, niepubl.). Nie dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Zatem powołane przez skarżącą jako nowe dowody, dokumenty znajdujące się w aktach spraw prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Ś. nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu art. 403 k.p.c. i nie odpowiadają tej podstawie wznowienia postępowania. Sąd Apelacyjny słusznie przyjął, że dowodów wskazanych przez skarżącą nie można zakwalifikować jako takich, które w prawomocnie zakończonym postępowaniu były dla strony „nieujawnialne”, skoro znajdowały się one w aktach spraw prowadzonych z udziałem skarżącej. W tym stanie Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że w sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. i skargę o wznowienie postępowania, jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia odrzucił, co przesądza o bezzasadności zażalenia. Oceny tej nie zmienia zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia sformułowania, że przeprowadzenie przez Sąd dowodów wskazanych przez skarżącą nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Wykracza ono poza ramy badania istnienia podstaw do wznowienia postępowania, ale nie wpływa na zasadność oceny o ich braku w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 22/11 2011-06-29Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, ale z których skorzystała dopiero po jego prawomocnym zakończeniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania n…
- IV CZ 66/14 2014-10-09Czy okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które strona mogła przedstawić w zakończonym postępowaniu, ale świadomie pominęła lub niezauważyła, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 §…
- II CZ 114/10 2010-11-10Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- V CZ 124/14 2015-03-05Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 77/15 2016-01-20Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, ale nie zostały przez stronę powołane z powodu zaniedbania lub błędnej oceny potrzeby ich powoła…
Powołane przepisy
art. 410 KPCart. 403 § 2 KPCart. 403 KPCart. 39814art. 3941 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy