III KK 485/15

WyrokIzba Karna2016-05-17

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Józef Dołhy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne wobec sprawcy, który był uprzednio karany za umyślne przestępstwo, pomimo braku informacji o tej karalności w aktach sprawy w momencie orzekania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że warunek niekaralności za przestępstwo umyślne, stanowiący przesłankę warunkowego umorzenia postępowania, ma charakter bezwzględny. Uprzednia karalność za umyślne przestępstwo wyklucza możliwość zastosowania tej instytucji, niezależnie od tego, czy sąd orzekający dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego. W związku z tym, wyrok warunkowo umarzający postępowanie wobec osoby uprzednio karanej za umyślne przestępstwo, narusza prawo karne materialne.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego P. M. o czyn z art. 207 § 1 k.k. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na warunkowym umorzeniu postępowania pomimo uprzedniej karalności oskarżonego za umyślne przestępstwa. Sąd Najwyższy stwierdził, że oskarżony był już wcześniej skazany za umyślne przestępstwa, co wykluczało możliwość zastosowania warunkowego umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 485/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Dołhy SSA del. do SN Stanisław Stankiewicz Protokolant Łukasz Biernacki przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga w sprawie P. M. oskarżonego z art. 207 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 października 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE P. M. stanął pod zarzutem tego, że: - w bliżej nieustalonym czasie od stycznia 2009r. do 13 czerwca 2015r. w B. w miejscu zamieszkania znęcał się psychicznie i fizycznie nad konkubiną K. W., w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, w trakcie których poniżał ją, wyzywał słowami uznanymi powszechnie za obelżywe, 2 szarpał, uderzał rękoma po całym ciele oraz zmuszał do obcowania seksualnego i izolował od rodziny i znajomych; tj. popełnienia czynu z art. 207§1 k.k. Sąd Rejonowy wyrokiem w dniu 7 października 2015r. na podstawie art. 66§1 i 3 k.k., art. 67§1 i 2 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. postępowanie karne przeciwko oskarżonemu warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 2 lata. Wyrok, nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron uprawomocnił się 15 października 2015 r. (k.96). W dniu 21 grudnia 2015r. kasację od tego orzeczenia na niekorzyść oskarżonego wywiódł Prokurator Generalny. Podniósł w niej zarzut: - rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegającego na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko P. M., pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, w sytuacji gdy wymieniony oskarżony był już wcześniej karany za umyślne przestępstwa z art. 278 § 1 i 5 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zb. Z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację należy ocenić jako oczywiście zasadną. Wywiedziona został też przed upływem terminu z art. 524 § 3 k.p.k. Bezsprzecznie zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną następujące warunki: 1. wina sprawcy i społeczna szkodliwość przypisanego czynu nie są znaczne, 2. okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, 3. sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne, 4. istnieje pozytywna prognoza co do jego osoby uzasadniająca przypuszczenie, że nie popełni już przestępstwa, 3 5. przypisany czyn zagrożony jest karą do 3 (obecnie 5) lat pozbawienia wolności. Spośród wymienionych warunków pozwalających sądowi na zastosowanie omawianej instytucji, w niniejszej sprawie z pewnością nie za zaistniał ten, wymieniony w pkt 4. Jak wynika bowiem z informacji dołączonej do kasacji przez Prokuratora, P. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie VII K …/14 został skazany za popełnienie przestępstwa zakwalifikowanego między innymi z art. 278 § 1 i 5 k.k. – a więc za popełnienie przestępstwa umyślnego. Okoliczność, czy Sąd orzekający w sprawie VII KK …/15 dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego, a nawet, czy obiektywnie mógł takimi danymi dysponować, dla możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania nie ma żadnego znaczenia. Wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne ma bowiem charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość orzeczenia o takim umorzeniu. W tej sytuacji, wobec zasadności podniesionego w kasacji zarzutu, zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd winien mieć na uwadze również okoliczności związane z uprzednią karalnością oskarżonego. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 207 § 1 KKart. 207§1 KKart. 66§1art. 67§1art. 4§1 KKart. 66 § 1 KKart. 278 § 1art. 276 KKart. 275 § 1 KKart. 11§2 KKart. 91 § 1 KKart. 279 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy