III KO 69/22
Izba Karna2022-07-11
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na okolicznościach nieprzewidzianych w przepisach art. 540-540b k.p.k., może zostać odrzucony bez wzywania do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Wskazano, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być uruchomiony wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie (art. 540-540b k.p.k.). Skoro podana przez skazanego okoliczność (utrata wzroku) nie stanowi żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia, wniosek ten jest oczywiście bezzasadny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.Stan faktyczny
Skazany A. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na zły stan zdrowia (prawie całkowita utrata wzroku) oraz swoją niewinność wynikającą z tego stanu. Wniosek został złożony do Sądu Najwyższego. Postępowanie, którego wznowienia domagał się skazany, zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 69/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie wniosku A. C., skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k. i in., o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE W dniu 2 czerwca 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego A. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt II K […]. We wniosku jako przyczynę uzasadniającą wznowienie skazany podał zły stan zdrowia (prawie całkowita utrata wzroku), uniemożliwiający mu samodzielną egzystencję, który miał swój początek jeszcze przed rzekomym popełnieniem przypisanych mu czynów przestępczych. Ponadto podkreślił, że jest niewinny, ponieważ nie mógł dopuścić się przestępstw jako osoba niewidoma. Wniósł też o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek skazanego o wznowienie wskazanego wyżej postępowania sądowego jest oczywiście bezzasadny, co skutkuje rozstrzygnięciem o odmowie jego przyjęcia bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. (zob.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt III KO 25/18). Przepis art. 545 § 3 k.p.k. przewiduje możliwość odmowy przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w art. 545 § 2 k.p.k. (adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej) bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Uznanie wniosku o wznowienie za oczywiście bezzasadny będzie więc miało miejsce w sytuacjach, gdy w sposób oczywisty, rzucający się w oczy, wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie sądu z urzędu - art. 542 § 3 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 8/18). Decydująca jest sama treść wniosku o wznowienie, który może być oczywiście bezzasadny z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać więc może choćby z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia. Tak samo ocenić należy odwołanie się do określonej podstawy wznowieniowej przez jedynie formalnie jej przywołanie we wniosku, bez wskazywania, jakie konkretnie okoliczności
3 przemawiają za wznowieniem postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 r., III KO 25/18) Analiza akt niniejszej sprawy bezsprzecznie pozwala uznać wniosek skazanego A. C. za oczywiście bezzasadny. Powodami wyartykułowanymi w piśmie inicjującym niniejsze postępowanie, a uzasadniającymi - zdaniem skazanego - złożenie przedmiotowego wniosku jest prawie całkowita utrata wzroku skazanego. Tymczasem okoliczność ta nie stanowi żadnej z przesłanki wznowienia postępowania sądowego, dlatego też nie wymaga podjęcia pogłębionych rozważań w tej kwestii, tym bardziej że wcześniejsze próby wznowienia postępowania okazały się nieskuteczne. W tej sytuacji trudno oprzeć się wrażeniu, że wniosek skazanego jest działaniem instrumentalnym, podyktowanym chęcią bezpodstawnego uwolnienia się od odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo. Konkludując, A. C. nie wskazał żadnych okoliczności, które w świetle regulacji art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. oraz art. 540b k.p.k., uzasadniałyby przeprowadzenie postępowania wznowieniowego we wskazanej przez skazanego sprawie. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również zaistnienia na gruncie przedmiotowej sprawy innej podstawy obligującej Sąd Najwyższy do rozważenia możliwości wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przepis art. 542 § 3 k.p.k. [as]
Powiązane orzeczenia
- III KO 141/25 2025-12-03Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego, który nie zawiera argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie przepisów art. 540, 540a, 540b lub 542 § 3 k.p.k., może zostać uz…
- III KO 186/25 2026-01-07Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje żadnych podstaw do wznowienia określonych w k.p.k. i jest oczywisty bezzasadny, podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków formalnych?
- III KO 120/19 2019-12-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie powołuje żadnych okoliczności mieszczących się w katalogu przesłanek określonych w art. 540 k.p.k. i jego następcach, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i…
- III KO 55/18 2018-08-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje żadnych konkretnych podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie, a jedynie kwestionuje ustalenia faktyczne i wymiar kary, może zostać uznany za oczywiście…
- II KO 70/19 2019-11-07Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje na żadną z merytorycznych podstaw określonych w art. 540 i 540a k.p.k., może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i odrzucony bez formalnego uzupełnieni…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 545 § 2 KPK§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy