I CZ 27/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-06-05
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Teresa Bielska-Sobkowicz, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia geodety sporządzona po uprawomocnieniu się orzeczenia może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Opinia geodety sporządzona po uprawomocnieniu się orzeczenia nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Walor nowości, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku, a o których strona nie wiedziała lub nie mogła ich powołać. Późniejsze wykrycie okoliczności lub środków dowodowych wymaga wykazania, że istniały one przed wydaniem wyroku.Stan faktyczny
Wnioskodawcy wnieśli skargę o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, powołując się na opinię geodety z dnia 28 listopada 2008 r. Opinia ta miała wykazać, że sporne rozgraniczenie oparto na nieistniejących podstawach. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że opinia sporządzona po prawomocnym zakończeniu postępowania nie może stanowić podstawy wznowienia. Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 27/09 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi F.C. i B.C. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku F.C. i B.C. przy uczestnictwie E.O. i T.O. o rozgraniczenie, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 czerwca 2009 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił skargę wnioskodawców F.C. i B.C. o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości w zakresie, w jakim postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lipca 2004 r. oddalającym apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 4 lutego 2004 r. Wnioskodawcy, powołując się na opinię uprawnionego geodety inż. Z. z dnia 28 listopada 2008 r., z której to opinii wynikać miałoby, że sporne rozgraniczenie oparto na nieistniejących podstawach, wnieśli o uchylenie zaskarżonych orzeczeń obu instancji sądowych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy, powołując się na wypowiedzi judykatury, podniósł, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., a niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy stwierdził, że powołany w skardze jako podstawa wznowienia dowód z opinii geodety nie może stanowić ustawowej podstawy wznowienia o jakiej mowa w art. 403 § 2 k.p.c. skoro istniała obiektywna możliwość powołania przez wnioskodawców takiego dowodu już w postępowaniu, które zostało prawomocnie zakończone. W zażaleniu wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. oraz zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wbrew podnoszonym zarzutom, dla uznania dopuszczalności skargi nie wystarcza wskazanie jako podstawy wznowienia
3 późniejszego wykrycia okoliczności lub środków dowodowych, należy ponadto wykazać, że są to okoliczności lub środki dowodowe istniejące przed wydaniem prawomocnego wyroku. Walor nowości, o jakim mowa w art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy takich okoliczności faktycznych, które istniały już przed wydaniem wyroku, a o których strona nie wiedziała, albo nawet wiedziała, ale nie mogła powołać mającego je wykazać środka dowodowego nie dlatego, że wówczas nie istniał, lecz dlatego, że jego istnienie wykryła później. Zarówno podnoszona obecnie okoliczność faktyczna jak i środek dowodowy musiały istnieć jeszcze przed wydaniem zaskarżonego skargą o wznowienie wyroku, bowiem tylko wtedy mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazywała jako wykryty później środek dowodowy opinię uprawnionego geodety, z której wynika, że orzeczenie zaskarżone skargą wydane zostało na podstawie błędnych przesłanek, a dokonane ustalenia faktyczne są wadliwe. Wyjaśniano wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. m.in. uchwałę z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208, postanowienie z dnia 16 maja 2008 r., III CZ 20/08, niepubl.). Sformułowanie zatem podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisowi art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że przytoczona podstawa nie występuje (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.). Przekonanie skarżących, że powołując się na powstały po wydaniu prawomocnego orzeczenia środek dowodowy można zwalczać dokonane ustalenia faktyczne i polemizować z wyrażoną w tym orzeczeniu oceną prawną nie zostało poparte jakimkolwiek wywodem jurydycznym i świadczy raczej o niezrozumieniu instytucji wznowienia postępowania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 20/07 2007-04-04Czy opinia geodety sporządzona na zlecenie strony po prawomocnym zakończeniu postępowania, która krytycznie ocenia opinię biegłego sądowego stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia, może stanowić nowy środek dowodowy uzasadni…
- IV CZ 96/17 2018-01-17Czy wykrycie opinii rzeczoznawcy, sporządzonej po prawomocnym zakończeniu postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy okoliczność faktyczna,…
- III CZ 45/17 2017-12-08Czy prywatna opinia biegłego sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 104/11 2012-01-12Czy opinia organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, która stwierdza błędy w operacie szacunkowym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jeśli strona miała m…
- IV CZ 36/09 2009-05-13Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku, ale nie mogły być wówczas powołane przez stronę, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy