IV CZ 96/17

PostanowienieIzba Cywilna2018-01-17

Skład orzekający: Władysław Pawlak, Mirosław Bączyk, Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykrycie opinii rzeczoznawcy, sporządzonej po prawomocnym zakończeniu postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy okoliczność faktyczna, której dotyczy opinia, istniała już w trakcie poprzedniego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wykrycie w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nie dotyczy okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, mając ku temu obiektywną możliwość. Opinia rzeczoznawcy sporządzona po prawomocnym zakończeniu postępowania, nawet jeśli dotyczy okoliczności faktycznej istniejącej wcześniej, nie stanowi podstawy do wznowienia, jeśli strona miała możliwość skorzystania z niej lub wykazania tej okoliczności w toku poprzedniego postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania rozgraniczającego nieruchomości, uznając, że opinia rzeczoznawcy z lipca 2017 r., stwierdzająca, że ogrodzenie nie było przesuwane, nie stanowi podstawy do wznowienia, ponieważ została sporządzona po prawomocnym zakończeniu postępowania. Skarżąca utrzymywała, że opinia ta stanowiła wykrycie nowej okoliczności faktycznej, która istniała już wcześniej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dotyczące pkt I zaskarżonego postanowienia i odrzucił zażalenie w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 96/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi A. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I Ca (...) w sprawie z wniosku A. M. przy uczestnictwie K. B. i M. B. o rozgraniczenie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 stycznia 2018 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt I Ca (...), 1. oddala zażalenie dotyczące pkt I zaskarżonego postanowienia; 2. odrzuca zażalenie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 22 sierpnia odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w dniu 27 września 2012 r. Postępowanie to zostało wszczęte na podstawie wniosku A. M., toczyło się z udziałem uczestników: K.B. i M. B. i miało za przedmiot rozgraniczenie sąsiednich nieruchomości. 2 Sąd Okręgowy stwierdził, że wniesiona skarga nie była oparta o ustawowe podstawy wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Nie podzielił stanowiska skarżącej, według której podstawę wznowienia postępowania mogło stanowić wykrycie nowego środka dowodowego w postaci opinii technicznej rzeczoznawcy z dziedziny budownictwa. Z jej treści wynikało bowiem to, że ogrodzenie rozgraniczające nieruchomość nigdy nie było przesuwane. Sąd Okręgowy zauważył, że opinia ta została sporządzona w lipcu 2017 r., a więc już po prawomocnym zakończeniu postępowania rozgraniczającego postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. W zażaleniu na postanowienie wnioskodawczyni utrzymywała istnienie podstawy wznowienia przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. i wnosiła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawę wznowienia postępowania może, oczywiście, stanowić także przyczyna przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, do podstaw wznowienia należy wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Oznacza to, że powinny pojawić się łącznie przynajmniej trzy przesłanki: wpływ nowości na wynik sprawy o rozgraniczenie, istnienie okoliczności lub środka dowodowego w czasie poprzedniego postępowania, obiektywna możliwość powołania się przez stronę na tę okoliczność lub środek dowodowy. Wykrycie w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nie dotyczy okoliczności faktycznych, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, mając ku temu obiektywną możliwość. Nie jest takim środkiem dowodowym na pewno opinia rzeczoznawcy z lipca 2017 r. Nie przekonuje o tym stwierdzenie skarżącej, że o ile środek dowodowy w postaci opinii rzeczoznawcy nie istniał w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, a powstał później w lipcu 2017 r., to okoliczność faktyczna (stabilnego umiejscowienia ogrodzenia, brak jego przesuwania) istniała obiektywnie w toku procesu o rozgraniczenie. Z tego środka dowodowego można było bowiem skorzystać jeszcze w toku postępowania o rozgraniczenie i wykazywać odpowiednio usytuowanie urządzeń 3 rozgraniczających sąsiednie nieruchomości. W każdym razie w zażaleniu nie wykazano przyczyn niemożności powołania się wnioskodawczyni na okoliczność faktyczną ustaloną przez biegłego w opinii dołączonej do skargi o wznowienie postępowania w toku prawomocnie zakończonego postępowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2016 r., III Cz 48/16 niepubl.). W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. Odrzucenie zażalenia w pozostałym zakresie spowodowane zostało niedopuszczalnością zaskarżenia do Sądu Najwyższego rozstrzygnięć zawartych w pkt II i III postanowienia z dnia 22 sierpnia 2017 r. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy