V CSK 671/15
WyrokIzba Cywilna2016-05-06
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel nadużył przysługującego mu prawa podmiotowego wobec poręczycieli wekslowych, dochodząc od nich zapłaty, jeśli jego działanie narusza zasady współżycia społecznego, w tym zasady sprawiedliwości społecznej, etyki i uczciwego postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez pozwanych zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zagadnienie to miało charakter indywidualny i sprowadzało się do oceny, czy działanie banku jako wierzyciela zasługuje na ochronę w ustalonych okolicznościach faktycznych, a nie stanowiło problemu abstrakcyjnego wymagającego pogłębionej wykładni przepisów prawnych. Sąd podkreślił, że poręczyciel wekslowy nie może bronić się wobec wierzyciela zarzutami opartymi na jego stosunkach osobistych z dłużnikiem głównym.Stan faktyczny
Powód bank dochodził zapłaty od pozwanych, którzy poręczyli wekslowo za zobowiązanie. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego nadużycia prawa podmiotowego przez wierzyciela. Sądy obu instancji uznały powództwo za zasadne. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanych do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 671/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Banku […] - Spółki Akcyjnej w W. przeciwko K. B. i A. B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwani wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawili w formie pytania: „czy w świetle obowiązujących zasad współżycia społecznego, w tym przede wszystkim zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasad etycznych i uczciwego postępowania w relacjach międzyludzkich zachodzi możliwość uznania, że wierzyciel nadużył przysługujące mu w stosunku do wierzyciela poręczycieli wekslowych prawa podmiotowe”. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Zagadnienie to musi być nadto „istotne" ze względu na wagę zawartego w nim problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, w której zapadł wyrok zaskarżony skargą kasacyjną musi pozostawać w związku ze sformułowanym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy nie mógłby bowiem wyjść poza granice zaskarżenia i podstawy skargi kasacyjnej
3 (art. 39813 § 1 k.p.c.); związany byłby też ustaleniami faktycznymi Sądów meriti przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Problem sformułowany przez skarżących, którego rozstrzygnięcia oczekują oni w postępowaniu kasacyjnym nie ma cech, o których mowa wyżej. Ma on charakter indywidualny i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy działanie powoda - banku polegające na dochodzeniu od nich jako jego dłużników spełnienia zobowiązania, za które pozwani poręczyli wekslowo powinno w ustalonych okolicznościach faktycznych zasługiwać na ochronę. Sądy obu instancji na powyższe pytanie udzieliły odpowiedzi twierdzącej, a pozwani zmierzają do zakwestionowania tej oceny w postępowaniu kasacyjnym. Pozwani nie odnieśli się przy tym do poglądu wyrażonego przez Sądy meriti, że poręczyciel wekslowy nie może bronić się w stosunku do wierzyciela zarzutami opartymi na jego stosunkach osobistych z tym, za kogo poręczył. Wierzyciel, który przy wykorzystaniu dostępnych w systemie prawnym instrumentów zabezpieczył swoją sytuację tak, by mógł uzyskać zaspokojenie swojej wierzytelności nie może być tego zaspokojenia pozbawiany z uwagi na uzgodnienia, jakie mieli między sobą poczynić jego dłużnicy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 623/15 2016-03-11Czy wierzyciel wytaczający powództwo o stwierdzenie nieważności czynności prawnej na podstawie art. 189 k.p.c., wywodzący swój interes prawny z faktu zmniejszenia wypłacalności dłużnika, jest obowiązany wykazać istnienie…
- I CSK 662/16 2017-04-21Czy dłużnik, który spełnił świadczenie pieniężne na numer rachunku bankowego wskazany przez wierzyciela na fakturze, jest zobowiązany do ponownej zapłaty lub odszkodowania, jeśli świadczenie to, z winy wierzyciela i w wy…
- IV CSK 119/14 2014-09-09Czy przerwanie biegu przedawnienia roszczenia ze stosunku zobowiązaniowego podstawowego, zabezpieczonego wekslami, które zostały poręczone, dokonane jedynie wobec dłużnika głównego, odnosi skutek również wobec poręczycie…
- I CSK 94/19 2019-06-17Czy skierowanie przez bank roszczenia względem dłużnika rzeczowego, gdy zabezpieczenie kredytu znacznie przewyższa jego wartość, może stanowić nadużycie prawa podmiotowego w świetle art. 5 k.c.?
- III CSK 209/14 2014-09-11Czy kwestie dotyczące odpowiedzialności poręczyciela za niespłacony kredyt, w tym brak zawiadomienia o opóźnieniu dłużnika, stanowią zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadniające przyjęcie skar…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy