V CSK 671/15

WyrokIzba Cywilna2016-05-06

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel nadużył przysługującego mu prawa podmiotowego wobec poręczycieli wekslowych, dochodząc od nich zapłaty, jeśli jego działanie narusza zasady współżycia społecznego, w tym zasady sprawiedliwości społecznej, etyki i uczciwego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez pozwanych zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zagadnienie to miało charakter indywidualny i sprowadzało się do oceny, czy działanie banku jako wierzyciela zasługuje na ochronę w ustalonych okolicznościach faktycznych, a nie stanowiło problemu abstrakcyjnego wymagającego pogłębionej wykładni przepisów prawnych. Sąd podkreślił, że poręczyciel wekslowy nie może bronić się wobec wierzyciela zarzutami opartymi na jego stosunkach osobistych z dłużnikiem głównym.
Stan faktyczny
Powód bank dochodził zapłaty od pozwanych, którzy poręczyli wekslowo za zobowiązanie. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego nadużycia prawa podmiotowego przez wierzyciela. Sądy obu instancji uznały powództwo za zasadne. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanych do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 671/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Banku […] - Spółki Akcyjnej w W. przeciwko K. B. i A. B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co do przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwani wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które przedstawili w formie pytania: „czy w świetle obowiązujących zasad współżycia społecznego, w tym przede wszystkim zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasad etycznych i uczciwego postępowania w relacjach międzyludzkich zachodzi możliwość uznania, że wierzyciel nadużył przysługujące mu w stosunku do wierzyciela poręczycieli wekslowych prawa podmiotowe”. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Zagadnienie to musi być nadto „istotne" ze względu na wagę zawartego w nim problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, w której zapadł wyrok zaskarżony skargą kasacyjną musi pozostawać w związku ze sformułowanym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy nie mógłby bowiem wyjść poza granice zaskarżenia i podstawy skargi kasacyjnej 3 (art. 39813 § 1 k.p.c.); związany byłby też ustaleniami faktycznymi Sądów meriti przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Problem sformułowany przez skarżących, którego rozstrzygnięcia oczekują oni w postępowaniu kasacyjnym nie ma cech, o których mowa wyżej. Ma on charakter indywidualny i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy działanie powoda - banku polegające na dochodzeniu od nich jako jego dłużników spełnienia zobowiązania, za które pozwani poręczyli wekslowo powinno w ustalonych okolicznościach faktycznych zasługiwać na ochronę. Sądy obu instancji na powyższe pytanie udzieliły odpowiedzi twierdzącej, a pozwani zmierzają do zakwestionowania tej oceny w postępowaniu kasacyjnym. Pozwani nie odnieśli się przy tym do poglądu wyrażonego przez Sądy meriti, że poręczyciel wekslowy nie może bronić się w stosunku do wierzyciela zarzutami opartymi na jego stosunkach osobistych z tym, za kogo poręczył. Wierzyciel, który przy wykorzystaniu dostępnych w systemie prawnym instrumentów zabezpieczył swoją sytuację tak, by mógł uzyskać zaspokojenie swojej wierzytelności nie może być tego zaspokojenia pozbawiany z uwagi na uzgodnienia, jakie mieli między sobą poczynić jego dłużnicy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy