I CNP 21/08
Izba Cywilna2008-05-16
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na art. 4241 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jedynie powołuje się na długotrwałą chorobę jako przyczynę braku możliwości ich wykorzystania, bez jej uprawdopodobnienia?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oparta na art. 4241 § 2 k.p.c., wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze. Długotrwała, ciężka choroba może stanowić taki wyjątkowy wypadek, jednak okoliczność ta musi zostać przez stronę skonkretyzowana i uprawdopodobniona, co nie nastąpiło w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego uznającego umowę przeniesienia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu za bezskuteczną. Skarżący nie skorzystali z przysługującej im skargi kasacyjnej, powołując się na długotrwałą chorobę uniemożliwiającą jej wniesienie. Skarga nie zawierała jednak uzasadnienia ani uprawdopodobnienia tej okoliczności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 21/08 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie ze skargi E. D. i M. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 7 września 2006r., sygn. akt I.1 Ca (…), wydanego w sprawie z powództwa R. M. i M. L. przeciwko E. D. i M. D. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 maja 2008 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 7 września 2006 r. Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację pozwanych E. D. i M. D. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 maja 2006 r., którym uznano za bezskuteczną w stosunku do powodów R. M. i M. L. umowę przeniesienia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego zawartą przez pozwanych z P. i M. D., a także nakazano pozwanym, by zezwolili na przeprowadzenie egzekucji z tego lokalu w celu zaspokojenia wierzytelności przysługującej powodom. Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego w T. wnieśli pozwani opierając ją na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została
2 wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi od orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113). Ocenę, czy wystąpił wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., poprzedzić musi analiza okoliczności nieskorzystania przez pozwanych z przysługujących im środków prawnych. Nie ulega wątpliwości, że od zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w T. przysługiwała skarga kasacyjna, gdyż jest to sprawa o prawa majątkowe, rozpoznawana w procesie, a wartość przedmiotu zaskarżenia na etapie postępowania apelacyjnego wynosiła 71.385,83 zł. W skardze zawarto jedynie stwierdzenie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie jest możliwe, gdyż długotrwała choroba związana z wiekiem pozwanych uniemożliwiła im skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej. W skardze nie zawarto jednak żadnego uzasadnienia tej okoliczności, ani nie podjęto choćby próby uprawdopodobnienia tej okoliczności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego co prawda przyjmuje się, że szczególnym przypadkiem o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. może być m.in. długotrwała, ciężka choroba (por. postanowienie SN z 2.02.2006 r., I CNP 4/06, OSNC nr 6/2006, poz. 113). lecz okoliczność ta powinna być przez stronę skonkretyzowana i uprawdopodobniona. Skarżący nie wskazali ani w jakim okresie ich choroba miała miejsce, ani jaki był jej rodzaj. Uniemożliwia to ocenę, czy w sprawie rzeczywiście zachodzi nadzwyczajny przypadek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W myśl art. 4248 § 2 in fine k.p.c. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. Wypełniając dyspozycję tego przepisu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CNP 48/10 2010-11-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie występuje wyjątkowy wypadek polegający na niezgodnoś…
- I CNP 19/08 2008-05-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z powodu własnego zawinionego zachowania?
- II BP 29/09 2010-02-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy strona nie wykazała niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych, a podnoszone okolicznoś…
- V CNP 86/11 2012-05-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, wniesiona w sytuacji niewykorzystania przysługujących środków prawnych, może być dopuszczalna w oparciu o art. 424(1) § 2…
- II CNP 86/10 2011-03-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jej próba skorzystania z innego środka prawnego…
Powołane przepisy
art. 4241 § 2 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4248 § 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy