II BP 29/09
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-02-23
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy strona nie wykazała niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych, a podnoszone okoliczności (choroba, brak środków na pomoc prawną) nie stanowią wyjątkowego wypadku uzasadniającego odstępstwo od tej zasady?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze przysługujących jej środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podnoszone okoliczności, takie jak choroba czy brak środków na pomoc prawną, nie stanowią samoistnego uzasadnienia dla wniesienia skargi w trybie wyjątkowym, jeśli nie wykazano ich wpływu na niemożność skorzystania z dostępnych środków prawnych lub ich nieskuteczność. W szczególności, błędne przekonanie o przekroczeniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest podstawą do stwierdzenia niezgodności z prawem, gdy termin ten faktycznie jeszcze nie upłynął.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jej apelację w sprawie o odprawę pieniężną. Zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji, Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego. Jako podstawę skargi podała, że przekroczone zostały terminy do wniesienia skargi kasacyjnej, a także że wystąpił wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi z uwagi na jej stan zdrowia i brak środków na pomoc prawną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II BP 29/09 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa L. F. przeciwko Polskiemu Koncernowi Naftowemu O. S.A. o odprawę pieniężną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2010 r., skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w [….] z dnia 14 lipca 2008 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie L. F. przeciwko Koncernowi Naftowemu […] o odprawę pieniężną, wyrokiem z 14 lipca 2008 r. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego z 30 maja 2007 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego pełnomocniczka powódki zarzuciła wyrokowi naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, art. 183a i art. 113 k.p., § 4 Regulaminu grupowego zwolnienia w Regionalnej Jednostce Organizacyjnej w Warszawie z 14 czerwca 2005 r., art. 9 § 1 k.p., art. 227 k.p.c. Podniosła również że zaskarżone orzeczenie jest z powyższymi przepisami niezgodne. Autorka skargi stwierdziła, że wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lipca 2008 r. został doręczony skarżącej wraz z uzasadnieniem 23 września 2008 r., zatem
2 przekroczone zostały już wszystkie terminy z art. 3985 k.p.c. na wniesienie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. W rezultacie powódce nie przysługuje już w niniejszej sprawie prawo do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto w skardze podniesiono, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek określony w art. 4241 § 2 k.p.c. Mianowicie, skarga kasacyjna nie została wniesiona z uwagi na fakt, iż po otrzymaniu uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego stan zdrowia powódki znacznie się pogorszył, przez co powódka była bardziej zajęta walką z chorobą, aniżeli kolejnym etapem dochodzenia swoich praw w drodze skargi kasacyjnej. Potwierdzeniem kłopotów zdrowotnych powódki jest zaświadczenie lekarskie, które stanowi załącznik do niniejszej skargi. Dodatkowo powódka z uwagi na fakt, jej niskich dochodów, nie była w stanie skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej. W rezultacie nie uzyskała potrzebnych jej informacji, co do możliwości jakiegokolwiek wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje artykuł 4241 § 2 k.p.c. który stanowi, że w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana
3 lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W przedmiotowej skardze nie wypełniono warunku wykazania niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Trzeba pamiętać, że zgodnie z komentowanym przepisem skarżący musi „wykazać”, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Musi więc ujawnić i przedstawić w skardze tę okoliczność w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości oraz w drodze stosownego wywodu dowieść jej istnienia i przekonująco uzasadnić. Oznacza to przeprowadzenie prawniczej analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogłyby odnieść skutku. W przedmiotowej skardze jej Autorka nie tylko nie wykazała, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia nie jest i nie było możliwe, ale przyznała, że skarga kasacyjna nie została wniesiona z uwagi na fakt, że po otrzymaniu uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego powódka była bardziej zajęta walką z chorobą, aniżeli kolejnym etapem dochodzenia swoich praw w drodze skargi kasacyjnej. Jednocześnie za zupełnie chybiony argument należy uznać stwierdzenie, że z powodu doręczenia wyroku Sądu Apelacyjnego 23 września 2008 r. przekroczone zostały wszystkie terminy na wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy przypomina, że art. 3985 § 1 k.p.c. stanowi, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej, tak więc dwumiesięczny termin dopiero rozpoczął swój bieg od dnia 23 września 2008 r. Oznacza to, że wymóg wskazany w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. nie został spełniony. Wnosząca skargę powołuje co prawda jako podstawę wniesienia skargi art. 4241 § 2 k.p.c., który zwalnia stronę z obowiązku wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie było możliwe, jednak w tym przypadku brak wyjątkowego wypadku uzasadniającego wniesienie skargi. Powołane przez skarżącą orzeczenie Sądu Najwyższego I CNP 4/06, w którym wskazano ciężką chorobę jako wypadek wyjątkowy, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., nie znajduje odniesienia do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Dołączone do skargi
4 kasacyjnej zaświadczenie lekarskie (k. 437) ma charakter enigmatyczny i nie można z niego wnioskować występowania u powódki jakiejkolwiek ciężkiej choroby. Tym samym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została odrzucona w oparciu o art. 4248 § 2 k.p.c..
Powiązane orzeczenia
- V CNP 48/10 2010-11-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie występuje wyjątkowy wypadek polegający na niezgodnoś…
- I CNP 106/08 2009-02-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, takich jak skarga kasacyjna, i nie wykazała istnienia wyjątkow…
- V CNP 105/09 2010-04-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych i nie wykazał istnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej…
- I CNP 19/08 2008-05-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z powodu własnego zawinionego zachowania?
- I CNP 4/13 2013-10-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił wyjątkowy wypadek uniemożliwiający ich wykorzy…
Powołane przepisy
art. 32 ust. 1art. 183aart. 113 KPart. 9 § 1 KPart. 227 KPCart. 3985 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 3985 § 1 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy