V CNP 105/09

Izba Cywilna2010-04-27

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych i nie wykazał istnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, a nie wykazał istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze. W sytuacji, gdy strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z niej nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, skarga jest niedopuszczalna, nawet jeśli nastąpiło to wskutek zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka.
Stan faktyczny
B. B. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 1 kwietnia 1998 r. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, w tym apelacji, a jego zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku zostało oddalone. Skarga została wniesiona po upływie dwuletniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od B. B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w W. kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 105/09 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi B. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z siedzibą w Ś. z dnia 1 kwietnia 1998 r., sygn. akt I C 660/96 (I S 3/09) w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - - Oddziału w W. przeciwko B. B. i H. O. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2010 r., 1.) odrzuca skargę; 2.) zasądza od B. B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w W. kwotę 1800, zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania skargowego. Uzasadnienie Wyrok Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 1 kwietnia 1998 r. pozwany B. B. zakwestionował skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Wniesiona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna z wielu przyczyn. W szczególności nie spełnia wymagania określonego w art. 4246 § 1 k.p.c., a także w art. 4248 § 2 k.p.c. art. Przepis art. 4246 § 1 k.p.c. stanowi, że skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się. Kwestionowany skargą wyrok z dnia 1 kwietnia 1998 r. nie został skutecznie zaskarżony apelacją i uprawomocnił się z upływem terminu określonego w art. 369 § 2 w związku z art. 363 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł skargę dnia 16 listopada 2009 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 4246 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy, o którym mowa w rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c., można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Skarżący nie wykazał, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w jego sprawie. W przedmiotowej sprawie była możliwość zaskarżenia orzeczenia Sądu Wojewódzkiego, istniała zatem możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości, a postanowieniem z dnia 27 stycznia 2000 r. Sąd Apelacyjny oddalił jego zażalenie na postanowienie oddalające wniosek pozwanego przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W istocie skarżący zastępuje skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środki odwoławcze przysługujące od wyroku na zasadach ogólnych. Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna (art. 4248 § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności 3 skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania skargowego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. i 108 § 1 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4246 § 1 KPCart. 4248 § 2 KPCart. 369 § 2art. 363 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy