II UZ 31/10
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-11-17
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przedmiotem zaskarżenia kasacyjnego jest wysokość świadczenia emerytalno-rentowego, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia jedynie w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W pozostałych sprawach z tego zakresu, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 k.p.c.). Sąd drugiej instancji jest uprawniony i zobowiązany do sprawdzenia wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, w tym sposobu jej obliczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego wysokości świadczeń wojskowych i wypłaty odsetek. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (19.200 zł) została określona dowolnie, a faktyczna różnica świadczeń wynosiła 2.208,72 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, potwierdzając tym samym niedopuszczalność skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 31/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku J. D. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu o wysokość świadczeń wojskowych i wypłatę odsetek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 listopada 2010 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 lipca 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił, na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c., jako przedmiotowo niedopuszczalną, skargę kasacyjną wnioskodawcy J. D. od wyroku tego Sądu z dnia 2 lutego 2010 r., w sprawie przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu o wysokość świadczeń wojskowych i wypłatę odsetek. Sąd uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna gdyż w odniesieniu do takiego roszczenia, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł. Pełnomocnik wnioskodawcy wezwany do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia podał kwotę 19.200 zł jako dwunastokrotność różnicy kwot
2 pomiędzy świadczeniem dochodzonym a otrzymywanym obecnie. Takie określenie wartości przedmiotu zaskarżenia Sąd uznał za dowolne, wskazując, że przedmiotem rozpoznania jest ewentualna różnica między wysokością przyznanej i dochodzonej emerytury za okres jednego roku, a ta zgodnie z wyliczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego wynosi 2.208,72 zł. Wobec powyższego skarga kasacyjna jest przedmiotowo niedopuszczalna zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 368 § 2 k.p.c., oraz art. 22 w związku z art. 368 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c., i podnosząc „że w piśmie z dnia 2 czerwca (...) wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art. 22 k.p.c. kwotę 19200,00 zł jako wyliczenie różnicy pomiędzy świadczeniami dochodzonym a pobieranym zsumowaną za okres jednego roku”, a tym samym „w sposób właściwy dokonał wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia”, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W ocenie pełnomocnika „Sąd Apelacyjny odrzucając skargę kasacyjną sam dokonał merytorycznej oceny zasadności wniesienia skargi do czego nie był uprawniony”. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia jedynie w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, natomiast w pozostałych sprawach z tego zakresu skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 3982 k.p.c.). Sąd Najwyższy niejednokrotnie już wyjaśniał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przedmiotem zaskarżenia kasacyjnego jest wysokość świadczenia emerytalno-rentowego są sprawami o świadczenie, w których dopuszczalność zaskarżenia kasacyjnego podlega ograniczeniu ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie z dnia 14 stycznia 1997 r., ll UKN 51/97, OSNAPiUS 1997 nr 17, poz. 329). W uzasadnionych przypadkach wskazana przez wnoszącego skargę kasacyjną wartość przedmiotu zaskarżenia podlega
3 sprawdzeniu przez sąd apelacyjny, który bada, czy jej oznaczenie nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2000 r., II UZ 124/00, OSNAPiUS 2002 r. nr 12, poz. 294). Z kolei w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98, (OSNAPiUS 1999 r. nr 8, poz. 291) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Sąd drugiej instancji nie tylko jest uprawniony, ale i zobowiązany do sprawdzenia – w razie wątpliwości – wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Uprawnienie sądu obejmuje nie tylko skontrolowanie danych składających się na tę wartość, lecz także sposobu jej obliczenia, natomiast nie nakłada powinności jej samodzielnego ustalania. W sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, zwrócenie się do organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia jest uprawnionym sposobem jej weryfikacji. Wykonując postanowienie Sądu, Wojskowe Biuro Emerytalne w piśmie z dnia 24 czerwca 2010 r. przedstawiło hipotetyczne wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia, określając ją na kwotę 2.208,72 zł, stanowiącą różnicę wynikającą z zastosowania dwóch rodzajów waloryzacji za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. - do dnia 31 grudnia 2009 r. Wezwany do zajęcia stanowiska w tej kwestii pełnomocnik wnioskodawcy, pismem z dnia 12 lipca 2010 r. wskazał że wniosek „dotyczy uchylenia w całości nie tylko decyzji WBE z dnia 29 grudnia 2008 r., ale także wszystkich decyzji wydanych po 1 stycznia 1999 r. W tych okolicznościach wartość przedmiotu sporu słusznie została wskazana jako suma przypadająca za cały przedmiotowy okres”. Prezentowane w uzasadnieniu zażalenia stanowisko pełnomocnika wnioskodawcy nie jest trafne, a w rozpatrywanej sprawie dopuszczalność zaskarżenia kasacyjnego podlega ograniczeniu ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, która jest niższa niż 10.000 zł. Wobec powyższego, stanowisko Sądu Apelacyjnego zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest trafne (art. 3986 § 2 k.p.c.), co biorąc pod uwagę, należało orzec jak w postanowieniu, zgodnie z art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UZ 63/14 2015-01-21Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość świadczenia emerytalno-rentowego jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
- II UZ 19/20 2020-10-13Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przedmiotem zaskarżenia jest wysokość świadczenia emerytalnego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.00…
- II UZ 5/15 2015-04-01Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości świadczenia emerytalnego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, a sprawa dotyczy również zasadności decyzji organu rentowego?
- II UZ 119/17 2018-03-06Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
- II UZ 43/14 2014-08-28Czy w sprawach dotyczących wysokości świadczenia emerytalno-rentowego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2art. 368 § 2 KPCart. 22art. 368 § 2art. 39821 KPCart. 22 KPCart. 3982 KPCart. 19art. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy