I CO 88/21
Izba Cywilna2021-08-27
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania cywilnego ma legitymację czynną do bezpośredniego złożenia wniosku do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji do rozpoznania wniosku strony postępowania cywilnego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., gdyż przepis ten przyznaje taką możliwość jedynie sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy (art. 441 § 2 k.p.c.). Wnioski o przekazanie sprawy składane bezpośrednio przez strony podlegają oddaleniu jako wniesione przez podmiot nieuprawniony.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowań rozwodowego i o unieważnienie małżeństwa, B. P.-W., wniosła do Sądu Najwyższego o przekazanie tych spraw toczących się przed Sądem Okręgowym w W. innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku podała dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na wytoczone przez siebie powództwa przeciwko sędziom Sądu Okręgowego w W. oraz na fakt, że jeden z uczestników postępowania jest spokrewniony z byłym sędzią tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przekazania spraw innemu sądowi równorzędnemu, uznając wniosek za złożony przez podmiot nieuprawniony.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CO 88/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa M. W. przeciwko B. P.-W. o rozwód, oraz z powództwa B. P.-W. przeciwko M. W. o unieważnienie małżeństwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 sierpnia 2021 r., wniosku pozwanej o przekazanie sprawy II C […] oraz sprawy II C [X.] toczących się przed Sądem Okręgowym w W. do sądu równorzędnego, odmawia przekazania spraw innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Pismami z dnia 5 czerwca 2021 r. oraz z 17 czerwca 2021 r. B. P.-W. wniosła o przekazanie spraw toczących się z jej udziałem przed Sądem Okręgowym w W. pod sygn. II C […] i II C [X.] do innego równorzędnego sądu
2 spoza apelacji […] ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (art. 441 § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu wniosku B. P.-W. podniosła m.in., że sędziowie Sądu Okręgowego w W. są wyłączeni z mocy prawa od orzekania w sprawach o sygn. akt II C […] i II C [X.], gdyż wytoczyła przeciwko nim, Prezesowi Sądu Okręgowego w W. oraz Prezesowi Sądu Apelacyjnemu w […] powództwo o zapłatę z powodu niezasądzenia przez sąd należnych dziecku alimentów za okres od dnia złożenia wniosku do dnia wydania postanowienia w sprawie objętej wnioskiem o przekazanie sprawy (sprawa II C […]). Mimo toczącego się postępowania o zapłatę przed Sądem Rejonowym w W. (sygn. akt I C […]) sędziowie Sądu Okręgowego w W. nie wyłączyli się do rozpoznawania spraw, których stosowny wniosek dotyczy. Nadto wnioskodawczyni wskazała, że wytoczyła przeciwko sędziom Sądu Okręgowego w W. również sprawę o ochronę dóbr osobistych swoich i dziecka. Jednocześnie zaznaczyła, że sprawy, których wniosek dotyczy, prowadzone są z udziałem M. W., który jest bratankiem męża A. W. wieloletniego sędziego Sądu Okręgowego w W. (obecnie w stanie spoczynku). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm.) został wprowadzony do kodeksu postępowania cywilnego art. 441. Przepis ten przyznaje Sądowi Najwyższemu kompetencję do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (art. 441 § 1 k.p.c.). Jednocześnie w art. 441 § 2 k.p.c. przewiduje, że o oznaczenie sądu właściwego może wystąpić sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Ustawodawca w art. 441 k.p.c. wyklucza legitymację czynną strony lub uczestnika procesowego do wystąpienia bezpośrednio z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Ergo Sąd Najwyższy przekaże sprawę do rozpoznania innemu sądowi, gdy stwierdzi uzasadnione ku
3 temu przesłanki kompilujące się w kategorii pojęciowej „dobra wymiaru sprawiedliwości” (art. 441 § 1 k.p.c.), a ze stosownym wnioskiem wystąpi sąd rozpoznający sprawę (art. 442 § 1 i 2 k.p.c.). W związku z tym, że z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 441 k.p.c. bezpośrednio wystąpiła uczestniczka postępowań prowadzonych przed Sądem Okręgowym w W. pod sygn. II C […] i II C [X.] należało uznać, iż stosowny wniosek został złożony przez podmiot pozbawiony legitymacji czynnej do inicjowania czynności Sądu Najwyższego, o których mowa w art. 441 § 1 k.p.c. Tym samym stosowny wniosek podlega oddaleniu jako wniesiony przez podmiot nieuprawniony. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. jw
Powiązane orzeczenia
- I CO 90/20 2020-09-15Czy strona postępowania cywilnego jest legitymowana do bezpośredniego złożenia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c.?
- I CO 101/19 2020-01-10Czy uczestnik postępowania cywilnego jest legitymowany do złożenia wniosku do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- I CO 69/21 2021-06-17Czy strona postępowania może złożyć wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 2 K.p.c.?
- III CO 994/25 2025-09-18Czy pozwany, jako strona postępowania, jest uprawniony do złożenia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości?
- I CO 37/21 2021-04-23Czy strona postępowania może złożyć wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 2 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 441 § 1 KPCart. 441art. 441 § 2 KPCart. 441 KPCart. 442 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy