I CO 101/19

Izba Cywilna2020-01-10

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczestnik postępowania cywilnego jest legitymowany do złożenia wniosku do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu rozstrzygnął, że zgodnie z art. 441 § 1 i § 2 k.p.c., kompetencja do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z powodu dobra wymiaru sprawiedliwości przysługuje Sądowi Najwyższemu, jednakże stosowny wniosek może być zainicjowany jedynie przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy, a nie przez stronę lub uczestnika postępowania. W związku z tym, wniosek złożony bezpośrednio przez uczestnika postępowania podlega odrzuceniu z powodu braku legitymacji czynnej.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania (S.N.) złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie dwóch spraw toczących się przed Sądem Rejonowym w W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na zarzuty stronniczości sądu i naruszenia procedur. Wnioskodawca domagał się również zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowań. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zabezpieczenie i odrzucił wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 101/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku S. N. o przekazanie sprawy z wniosku A. B. z udziałem S. N. wydanie dziecka, sygn. akt V Nsm (…) oraz sprawy z wniosku S. N. z udziałem A. B. o ustalenie miejsca pobytu małoletniego, ustalenie kontaktów, ograniczenie władzy rodzicielskiej i rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka, sygn. akt V Nsm (…) toczących się przed Sądem Rejonowym w W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2020 r., 1) oddala wniosek o zabezpieczenie, 2) odrzuca wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE W dniu 24 listopada 2019 r. S N. , powołując się na art. 441 § 1 k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie spraw zawisłych przed Sądem Rejonowym w W. (sygn. akt V NSM […] i V NSM […]) do rozpoznania innemu 2 równorzędnemu sądowi poza okręgiem sądowym dla W. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wnioskujący wywiódł, że wskazanemu we wniosku Sądowi Rejonowemu oraz nadrzędnemu Sądowi Okręgowemu w W. zarzuca skrajną stronniczość wobec uczestniczki postępowania poprzez łamanie podstawowych zasad i procedur kodeksu postępowania cywilnego, sfałszowanie kluczowego dowodu w sprawie i wydanie na jego podstawie wadliwych postanowień. Zarzucił również narażenie na niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia małoletniej M. N. . We wniosku S. N. zawarł jednocześnie wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowań toczących się przez Sądem Rejonowym w W. pod sygn. akt V NSM […] i V NSM […] na czas toczącego się postępowania przed Sądem Najwyższym, podając jako podstawę prawną stosownego żądania art. 734 w zw. z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) został wprowadzony do kodeksu postępowania cywilnego art. 441. Przepis ten stanowi swoiste novum w procedurze cywilnej, gdyż przyznaje on Sądowi Najwyższemu kompetencję do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (art. 441 § 1 k.p.c.). Jednocześnie w art. 441 § 2 k.p.c. przyjmuje, że oznaczenie sądu właściwego może wystąpić sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Ustawodawca w art. 441 k.p.c. wyklucza legitymację czynną strony lub uczestnika procesowego do wystąpienia bezpośrednio z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Ergo Sąd Najwyższy przekaże sprawę do rozpoznania innemu sądowi, gdy stwierdzi uzasadnione ku temu przesłanki kompilujące się w kategorii pojęciowej „dobra wymiaru sprawiedliwości” (art. 441 § 1 k.p.c.), a ze stosownym wnioskiem wystąpił sąd rozpoznający sprawę (art. 442 § 1 i 2 k.p.c.). Nie ma przeszkód, aby nastąpiło to na wniosek strony postępowania. 3 W związku z tym, że z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 441 k.p.c. bezpośrednio wystąpił uczestnik postępowań prowadzonych przed Sądem Rejonowym w W. pod sygn. V NSM […] i V NSM […] należało uznać, iż stosowny wniosek został złożony przez podmiot pozbawiony legitymacji czynnej do inicjowania czynności Sądu Najwyższego, o których mowa w art. 441 § 1 k.p.c. Tym samym stosowny wniosek podlega odrzuceniu jako wniesiony przez podmiot nieuprawniony. Odrzucenie wniosku z dnia 24 listopada 2019 r. determinuje również ocenę zawartego w nim żądania zabezpieczenia postępowań toczących się przez Sądem Rejonowym w W. pod sygn. V NSM […] i V NSM […]. Skoro stosowny wniosek podlega odrzuceniu a limine to tym samym nie mógł być uwzględniony wniosek w przedmiocie zabezpieczenia. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 441 § 1 KPCart. 734art. 177 § 1 pkt 1 KPCart. 441art. 441 § 2 KPCart. 441 KPCart. 442 § 1§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy