III CZ 105/24
PostanowienieIzba Cywilna2024-08-05
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządzone osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządzone osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego a limine jako niedopuszczalnego. Niezachowanie przymusu adwokackiego normowanego przez art. 871 § 1 k.p.c. w odniesieniu do zażaleń do Sądu Najwyższego, objętych przymusem adwokackim, skutkuje odrzuceniem wniesionego osobiście przez stronę zażalenia jako niedopuszczalnego.Stan faktyczny
Powód R. K. domagał się ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanego K. K. Sąd Rejonowy stwierdził wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego ze względu na jej niedopuszczalność. Pozwany złożył osobiście sporządzone zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 105/24 POSTANOWIENIE 5 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 5 sierpnia 2024 r. w Warszawie zażalenia K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu z 4 kwietnia 2024 r., IV WSC 8/24 (IV Ca 618/23), w sprawie z powództwa R. K. przeciwko K. K. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Radomiu oddalił apelację pozwanego K. K. wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach z 31 maja 2023 r., którym stwierdzono wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego powoda R. K. wobec pozwanego z dniem 31 maja 2023 r. Postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od tego wyroku ze względu na jej niedopuszczalność rationae materiae wynikającą z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. Pozwany złożył osobiście sporządzone zażalenie na to orzeczenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje;
III CZ 105/24 2 Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy także czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji, chyba że strona jest osobą wymienioną § 2 tego artykułu, o czym pozwany został pouczony (k.138 akt). Pozwany nie posiada wymaganej przez ten przepis zdolności postulacyjnej, stąd jego zażalenie powinno być sporządzone i podpisane przez adwokata lub radcę prawnego. W świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem wniesionego środka odwoławczego a limine jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia, nawet przez następczo ustanowionego zawodowego pełnomocnika procesowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 lutego 2012 r. V CZ 132/11; z 21 września 2011 r. I CZ 59/11; z 25 sierpnia 2010 r. II UZ 16/10 oraz z 6 listopada 2008 r. III CZ 35/08). Skutki niezachowania przymusu adwokackiego normowanego przez art. 871 § 1 k.p.c. reguluje ogólnie art. 130 § 5 k.p.c.; w odniesieniu do środków odwoławczych objętych przymusem adwokackim, w tym zażaleń do Sądu Najwyższego, obowiązują szczególne regulacje (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 i art. 373 § 1 k.p.c ) przewidujące odrzucenie wniesionego osobiście przez stronę zażalenia jako niedopuszczalnego. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I CZ 66/15 2015-10-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?
- II CSK 114/18 2018-09-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, sporządzone osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest dopuszczalne?
- III UO 4/16 2016-12-29Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, jest dopuszczalne?
- II UZ 53/23 2023-09-27Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- II UZ 46/22 2023-06-21Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest niedopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 3982 § 2 pkt 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 130 § 5 KPCart. 3941 § 1art. 39821 KPCart. 397 § 3art. 373 § 1 KPc§ 2 pkt 1§ 1§ 2§ 5§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy