II UZ 46/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-06-21
Skład orzekający: Leszek Bielecki, Jarosław Sobutka, Renata Żywicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest niedopuszczalne?Ratio decidendi
Zażalenie wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej do Sądu Najwyższego jest dotknięte nieusuwalną wadą, skutkującą jego odrzuceniem a limine. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w § 2 tego artykułu. Czynności procesowe podjęte osobiście przez stronę, z wyłączeniem tych przypadków, są bezskuteczne.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia oddalającego jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca wniósł zażalenie na to postanowienie osobiście. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 46/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Sobutka SSN Renata Żywicka w sprawie z odwołania A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Bydgoszczy o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 czerwca 2023 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt III AUa 2130/21, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z 11 maja 2022 r., III AUa 2130/21, odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. B. wniesioną od postanowienia tegoż Sądu z 17 marca 2022 r. oddalającego jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Apelacyjny wskazał, że po pierwsze zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna od postanowienia w przedmiocie odrzucenia zażalenie na postanowienie w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika, po drugie zaś wnioskodawca samodzielnie sporządził i podpisał skargę kasacyjną, a więc z tego względu też byłaby ona niedopuszczalna. Powołał się przy tym na postanowienie Sądu
2 Najwyższego z 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22 (LEX nr 3303502), w którym wskazano, że nieusuwalna wada zażalenia do Sądu Najwyższego, polegająca na wniesieniu go przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, stanowi inną przyczynę niedopuszczalności tego środka zaskarżenia i powoduje konieczność odrzucenia zażalenia. Z powyższych przyczyn Sąd Apelacyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną. Od powyższego postanowienia pismem z 20 maja 2022 r. zażalenie osobiście złożył wnioskodawca. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Zażalenie z dnia 20 maja 2022 r. zostało złożone przez A. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 maja 2022 r., sygn. akt III Aua 2130/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 17 marca 2022 r., sygn. akt III Aua 2130/21. Zgodnie z art. 871 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepisu tego nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Sporządzenie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia zażalenia a limine bez uprzedniego wzywania do uzupełnienia tego
3 braku. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne i skutkują odrzuceniem skargi bez wzywania do uzupełnienia jej braków. Nieusuwalność wady pisma, polegającej na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, która skutkuje koniecznością odrzucenia zażalenia bez możliwości jej sanowania została potwierdzona w licznych judykatach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 marca 2023 r., I CNP 212/22, LEX nr 3557906). Ubezpieczony w rozpoznawanej sprawie samodzielnie i osobiście sporządził oraz podpisał zażalenie i stąd jest ono niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. [mc] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 114/18 2018-09-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, sporządzone osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, jest dopuszczalne?
- II PZ 4/23 2023-09-05Czy zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podle…
- I CZ 66/15 2015-10-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?
- II UZ 73/22 2023-05-18Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalne?
- III CZ 63/22 2022-02-25Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez powodów (nie przez adwokata lub radcę prawnego), jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 3981 § 1 KPCart. 871 KPCart. 871 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy