II PZ 4/23

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-09-05

Skład orzekający: Romuald Dalewski, Robert Stefanicki, Renata Żywicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku zdolności postulacyjnej?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi brak nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem pisma bez wzywania do jego uzupełnienia.
Stan faktyczny
Powód złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku oraz skargę kasacyjną, podpisując je samodzielnie. Sąd Okręgowy odrzucił obie skargi, wskazując na obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym. Powód wniósł osobiście zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

II PZ 4/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romuald Dalewski (przewodniczący) SSN Robert Stefanicki SSN Renata Żywicka (sprawozdawca) w sprawie z odwołania M. W. przeciwko P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 września 2023 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt XXI Pa 47/22, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie z powództwa M.W. przeciwko P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i skargę kasacyjną, wniesione przez powoda. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że powód M.W. w dniu 3 lutego 2023 r. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, podpisując samodzielnie pismo procesowe oraz w dniu 1 marca 2023 r. złożył skargę kasacyjną, podpisując samodzielnie pismo procesowe. Podkreślił, że zarówno skarga kasacyjna, jak i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia są postępowaniem przed II PZ 4/23 2 Sądem Najwyższym, w którym to postępowaniu obowiązuje zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Zatem złożenie skargi kasacyjnej, jak i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia samodzielnie przez stronę procesu, w tym przypadku powoda, stanowi brak nieusuwalny, co skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do uzupełnienia tego braku przez Sąd Okręgowy. Powód M.W. wniósł osobiście zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego. W zażaleniu wskazał, że w jego ocenie uzasadnienie postanowienia nie jest zgodne z Konstytucją RP oraz że domaga się sprawiedliwości i równego traktowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Uchybienie to nie podlega konwalidacji. Gdy uchybienie to dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarga taka, stosownie do treści art. 4246 § 3 k.p.c. podlega odrzuceniu. Natomiast gdy uchybienie to dotyczy skargi kasacyjnej podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował wskazane przepisy. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, LEX nr 584755). Sankcja taka ma również zastosowanie do złożonego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. zażalenia do Sądu Najwyższego. Zażalenie dotknięte takim brakiem podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia (postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2018 r., V CZ 16/18, LEX nr 2495976; z dnia 30 czerwca 2020 r., III CZ 1/20, LEX nr 3033197; z dnia 27 kwietnia 2021 r., II CZ II PZ 4/23 3 18/21, LEX nr 3175563; z dnia 2 sierpnia 2023 r., III CZ 163/23, LEX nr 3589765; z dnia 2 sierpnia 2023 r., III CZ 74/23, LEX nr 3589290). Ponieważ zażalenie zostało wniesione osobiście przez stronę, która nie jest jedną z osób, o których mowa w art. 871 § 2 k.p.c., nie przysługuje jej przymiot zdolności postulacyjnej do samodzielnego występowania przed Sądem Najwyższym. Powoduje to konieczność odrzucenia zażalenia powoda bez uprzedniego wzywania do usunięcia tego braku. Wobec powyższego, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. i art. 4248 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [az] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 871 § 2 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 871 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy