III CZ 5/06
PostanowienieIzba Cywilna2006-03-16
Skład orzekający: Barbara Myszka, Irena Gromska-Szuster, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone przez stronę osobiście (nie przez adwokata lub radcę prawnego), podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu braku zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Żalący nie wykazał, by należał do kręgu osób zwolnionych z przymusowego zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c. Wobec tego zażalenie, wniesione przez niego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego w sprawie o podwyższenie alimentów, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. Pozwany wniósł zażalenie, które zostało przekazane do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując kwestię dopuszczalności jego wniesienia przez stronę osobiście.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 5/06 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa M.P. przeciwko M.P. o podwyższenie alimentów, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2006 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt [...], odrzuca zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 18 października 2005 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku tego Sądu z dnia 24 czerwca 2005 r., którym oddalona została apelacja pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w L. uwzględniającego powództwo o podwyższenie alimentów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że, zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., w sprawach o alimenty skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (art. 3986 § 2 k.p.c.). Pozwany, w sporządzonym osobiście środku odwoławczym, nazwanym pierwotnie odwołaniem, a następnie zażaleniem, wnosił o uchylenie powyższego postanowienia, podnosząc, że złożone przez niego odwołanie od wyroku z dnia 24 czerwca 2005 r. nie było skargą kasacyjną, lecz apelacją, którą powinien rozpoznać Sąd Apelacyjny. Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy wraz z zażaleniem na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.), jednakże, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepisu § 1 nie stosuje się – jak stanowi art. 871 § 2 k.p.c. – w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa.
3 Przewidziany w przepisie art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko – radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej. Zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c., pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przytoczony przepis nie dotyczy środków odwoławczych sporządzonych z naruszeniem art. 871 k.p.c., gdyż środki te – jako niedopuszczalne z powodu braku zdolności postulacyjnej – podlegają odrzuceniu (np. art. 370, art. 373, art. 397 § 2 k.p.c.). Żalący nie wykazał, by należał do kręgu osób zwolnionych z przymusowego zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, które zostały wymienione w art. 871 § 2 k.p.c., wobec czego zażalenie, wniesione przez niego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu jako „z innych przyczyn niedopuszczalne” (art. 373 w związku z art. 370 oraz w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 66/15 2015-10-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalne?
- III UZ 7/23 2023-09-20Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która powinna być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalne?
- III UO 4/16 2016-12-29Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, jest dopuszczalne?
- I PZ 34/16 2017-02-23Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która nie korzysta z żadnego z wyjątków od przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu jako ni…
- I UZ 16/22 2023-02-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego…
Powołane przepisy
art. 3982 § 2 pkt 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 871 § 3 KPCart. 130 § 5 KPCart. 871art. 871 KPCart. 370art. 373art. 397 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy