III UZ 7/23

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-09-20

Skład orzekający: Jarosław Sobutka, Romuald Dalewski, Renata Żywicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która powinna być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. powinna być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalne. Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny i wyłącza zdolność strony do osobistego podejmowania czynności procesowych, co skutkuje bezskutecznością takich czynności.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną złożoną przez pełnomocnika wnioskodawcy. Wnioskodawca osobiście wniósł pismo, które stanowiło zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy rozpoznał to zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

III UZ 7/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Romuald Dalewski SSN Renata Żywicka w sprawie z odwołania H.H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Rzeszowie o jednorazowe odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 września 2023 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt IV Ua15/22, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną złożoną przez pełnomocnika wnioskodawcy H. H. w dniu 22 grudnia 2022 r. - na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 3 k.p.c. W piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. – sporządzonym i podpisanym osobiście przez wnioskodawcę H. H. – wskazano między innymi, że stanowi ono zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III UZ 7/23 2 Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wywołanym wniesieniem zażalenia, obligatoryjne jest zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 § 1 k.p.c.). Przymus adwokacko-radcowski, ustanowiony w powołanym wyżej przepisie, obejmuje wszelkie postępowania, które należą do właściwości Sądu Najwyższego, dotyczy więc także zażalenia wnoszonego na podstawie art. 3941 k.p.c. Przymus zastępstwa strony przez profesjonalnego pełnomocnika ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony muszą być w tym postępowaniu reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego. Istota przymusu adwokackiego prowadzi zaś do wyłączenia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolności strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych (tzw. zdolności postulacyjnej). To powoduje, że czynności podejmowane przez stronę osobiście są bezskuteczne. Celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie wniesionemu środkowi zaskarżenia odpowiedniego poziomu merytorycznego. Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dotknięte jest brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (tak m. in. T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Komentarz. Art. 1–45816. Tom I. Wyd. 2, Warszawa 2023, oraz Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 września 2011 r., I CZ 59/11, Legalis nr 507163; postanowieniu z 4 sierpnia 2014 r., I PZ 22/14, Legalis nr 1034056; postanowieniu z 13 stycznia 2023 r., III CZ 236/22, Legalis nr 2910791; postanowieniu z 16 lutego 2023 r., I UZ 16/22, Legalis nr 2925285). Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji. [SOP] III UZ 7/23 3 [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 3 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3941 KPCArt. 1art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy