I CZ 110/06
PostanowienieIzba Cywilna2007-01-10
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Marian Kocon, Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, w której zaskarżono jedynie rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia zadośćuczynienia, jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. – art. 3932 § 1 k.p.c.), a zatem o dopuszczalność skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla oceny majątkowego lub niemajątkowego charakteru sprawy w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. miarodajny jest zakres zaskarżenia orzeczenia Sądu drugiej instancji, a nie zakres żądania powoda sformułowanego w pozwie. Jeżeli strona kwestionuje jedynie zasądzenie określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia, sprawa traci niemajątkowy charakter i staje się sprawą wyłącznie o prawa majątkowe, a o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Powódka domagała się ochrony dóbr osobistych, w tym zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając 1.000 zł zadośćuczynienia i w pozostałej części oddalił powództwo. Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w części zasądzającej zadośćuczynienie. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (1.000 zł) jest niższa od progu dopuszczalności skargi (50.000 zł). Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 110/06 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa E. C. przeciwko Zrzeszeniu Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2007 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 7 września 2006 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Powódka domagała się w pozwie stwierdzenia, że pozwane Stowarzyszenie naruszyło jej dobra osobiste przez przetwarzanie i publiczne rozpowszechnianie jej danych osobowych, wysokości wynagrodzenia i miejsca zamieszkania, a także zakazania stronie pozwanej dalszego przetwarzania i rozpowszechniania danych osobowych powódki, zobowiązania strony pozwanej do przeproszenia przez zamieszczenie na łamach Polskiej Gazety Transportowej oświadczenia określonej treści oraz zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powódki zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł. Wyrokiem z dnia 9 maja 2005 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo, natomiast wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.000 zł i w pozostałej części powództwo oddalił, a ponadto oddalił apelację powódki w pozostałej części. Strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w części zmieniającej wyrok Sądu Okręgowego i w części zawierającej rozstrzygnięcie o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym. Postanowieniem z dnia 7 września 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki. Uznał bowiem, że ze względu na ograniczenie zakresu zaskarżenia do rozstrzygnięcia o żądaniu zasądzenia zadośćuczynienia o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje m.in. przekroczenie przez wartość przedmiotu zaskarżenia ustawowego progu 50.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). Wartość ta w przypadku skargi kasacyjnej pozwanego Stowarzyszenia wynosi tymczasem jedynie 1.000 zł. W zażaleniu strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W utrwalonym orzecznictwie Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że charakter sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. (przed dniem 6 lutego 2005 r. – art. 3932 § 1 k.p.c.) mają zarówno sprawy o świadczenie, jak i o ustalenie oraz ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, jeżeli żądanie
3 powoda zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (por. m.in. niepublikowane postanowienia z dnia 13 sierpnia 2002 r., IV CKN 329/01, z dnia 21 marca 2003 r., II CZ 18/03, oraz z dnia 28 kwietnia 2004 r., II CK 88/04). Nie powinno budzić wątpliwości, że prawami majątkowymi są także roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych. Sprawa, w której powód domaga się zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych jest zatem sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2004 r., III CZ 8/04, niepubl.). Jeżeli jednak, oprócz roszczeń majątkowych, powód dochodzi jednocześnie ochrony praw niemajątkowych, wysokość spornego zadośćuczynienia pozostaje bez znaczenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej. Przepis art. 3982 § 1 k.p.c., wprowadzający kwotowy próg dopuszczalności skargi w sprawach o prawa majątkowe, nie może być bowiem interpretowany rozszerzający (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 1852/00, niepubl.). Trzeba jednak podkreślić, że dla oceny majątkowego lub niemajątkowego charakteru sprawy w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. miarodajny jest zakres zaskarżenia orzeczenia Sądu drugiej instancji, a nie zakres żądania powoda sformułowanego w pozwie. Zakres zaskarżenia określa bowiem w sposób wiążący przedmiot sprawy w postępowaniu przed Sądem Najwyższy. Jeżeli zatem strona pozwana kwestionuje jedynie zasądzenie przez Sąd Okręgowy określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia, to sprawa traci niemajątkowy charakter, pozostając sprawą wyłącznie o prawa majątkowe. W konsekwencji, o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Wartość ta odpowiada wysokości zasądzonego zadośćuczynienia i wynosi 1.000 zł, a zatem jest niższa od ustawowego progu dopuszczalności skargi, określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. na kwotę 50.000 zł. Z podanych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. db
Powiązane orzeczenia
- II CZ 112/07 2008-02-20Czy sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, która pierwotnie obejmowała również żądania niemajątkowe, a następnie została ograniczona wyłącznie do żądania zapłaty, ma charakter sprawy majątkowej w rozumi…
- II CZ 31/07 2007-05-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której zasądzono zadośćuczynienie pieniężne, jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- II CSK 816/15 2016-10-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych, obejmująca zarówno roszczenia majątkowe, jak i niemajątkowe, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w części majątkowej jest niższa niż próg określ…
- III CZ 40/25 2025-08-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych jest dopuszczalna, gdy łączna wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł?
- IV CZ 102/09 2009-11-19Czy skarga kasacyjna w sprawie, w której dochodzone są łącznie roszczenia majątkowe i niemajątkowe, jest dopuszczalna w części dotyczącej roszczenia majątkowego, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3932 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy