II CZ 112/07
PostanowienieIzba Cywilna2008-02-20
Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Grzegorz Misiurek, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, która pierwotnie obejmowała również żądania niemajątkowe, a następnie została ograniczona wyłącznie do żądania zapłaty, ma charakter sprawy majątkowej w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o zadośćuczynienie pieniężne za naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli pierwotnie obejmowała żądania niemajątkowe, po ograniczeniu powództwa do samego żądania zapłaty, nabiera charakteru sprawy majątkowej. Pojęcie sprawy o prawa majątkowe odnosi się do sytuacji, gdy żądanie zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron, a roszczenia pieniężne, nawet służące ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy.Stan faktyczny
Powódki dochodziły od pozwanej zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym prawa do spokojnego mieszkania. Początkowo powództwo obejmowało również żądania niemajątkowe, jednak zostało ograniczone do roszczenia o zapłatę 15 000 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódek, uznając sprawę za majątkową i stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu dopuszczalności skargi. Powódki wniosły zażalenie, podnosząc, że sprawa nadal ma charakter niemajątkowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 112/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. G. i U. G. przeciwko „Ż.(…)” Spółce Akcyjnej w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r., zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódek od wyroku tego Sądu z dnia 31 maja 2007 r. oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, którym oddalono powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Stwierdził, że początkowo powódki dochodziły zarówno roszczeń majątkowych, jak i niemajątkowych, jednak na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. ograniczyły powództwo i ostatecznie wnosiły jedynie o zasądzenie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w łącznej kwocie 15 000 zł. Sprawa utraciła tym samym charakter sprawy niemajątkowej i dopuszczalność skargi kasacyjnej została uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ wartość ta jest niższa od kwoty określonej w art. 3982 § 1 k.p.c., wniesiona skarga kasacyjna ulegała odrzuceniu jako niedopuszczalna art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.).
2 W zażaleniu na powyższe postanowienie powódki podniosły zarzut obrazy art. 3982 k.p.c. przez przyjęcie, że sprawa nie ma charakteru sprawy niemajątkowej. Podkreśliły, że od początku procesu dochodziły ochrony naruszonych dóbr osobistych, wnosiły o zaprzestanie naruszania prawa do spokojnego mieszkania przez emitowanie nadmiernego hałasu i drgań oraz o przyznanie zadośćuczynienia. W listopadzie 2005 r. ze względu na stale pogarszający się stan zdrowia wyprowadziły się z zajmowanego mieszkania, w związku z czym ograniczyły powództwo do roszczenia o zadośćuczynienie. W dalszym ciągu domagają się jednak ochrony dóbr osobistych, wobec czego sprawę należy traktować jako niemajątkową. W konkluzji żalące wnosiły o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 3982 § 1 k.p.c. ustawodawca uzależnił dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia. Pojęcie sprawy o prawa majątkowe, którym ustawodawca posłużył się w tym przepisie, nawiązuje do utrwalonego podziału na sprawy o prawa majątkowe i o prawa niemajątkowe, spotykanego także w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego (zob. np. art. 17 pkt 4, art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.). W nauce prawa przyjmuje się, że żądanie, a tym samym sprawa, w której żądanie to jest rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2005 r., II CZ 110/05, niepubl.). Okoliczność, że zadośćuczynienie ma służyć ochronie dóbr osobistych żalących, nie zmienia zatem majątkowego charakteru dochodzonych roszczeń pieniężnych. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 110/06 2007-01-10Czy sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, w której zaskarżono jedynie rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia zadośćuczynienia, jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. (w brzmieniu…
- II CZ 75/07 2007-10-02Czy żądanie zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.?
- II CZ 31/07 2007-05-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której zasądzono zadośćuczynienie pieniężne, jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- I CZ 139/11 2011-12-14Czy sprawa o ochronę prawa własności, oparta na art. 222 § 1 k.c., stanowi sprawę majątkową w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej?
- IV CZ 76/09 2009-11-19Czy skarga kasacyjna dotycząca jednocześnie roszczeń majątkowych i niemajątkowych podlega ograniczeniu dopuszczalności ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, jeśli wartość roszczenia majątkowego jest niższa niż pr…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2art. 3982 KPCart. 17 pkt 4art. 187 § 1 pkt 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy