I CO 23/05
Izba Cywilna2006-04-11
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Tadeusz Żyznowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 4011 k.p.c. z Konstytucją, została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za wniesioną po terminie. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, należy liczyć od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w sposób zgodny z Konstytucją, a nie od dnia wejścia w życie samego wyroku TK, jeśli cel wyroku został osiągnięty wcześniej poprzez zmianę prawa.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2001 r., które odmówiło przyjęcia do rozpoznania jego kasacji. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r., stwierdzający niezgodność art. 4011 k.p.c. z Konstytucją. Sąd Najwyższy odrzucił poprzednią skargę pozwanego z dnia 24 lipca 2003 r., uznając, że wznowienie postępowania można żądać tylko w przypadku prawomocnego wyroku, a nie postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CO 23/05 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z powództwa Funduszu „G.” przeciwko M.C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 kwietnia 2006 r., na skutek skargi pozwanego o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2001 r., sygn. akt [...], odrzuca skargę.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 24 października 2001 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji pozwanego M.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 kwietnia 1999 r. Podstawę tego orzeczenia stanowił art. 393 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554), który stosownie do mającej moc zasady prawnej uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, (OSNC 2001, nr 4, poz. 53), ma na podstawie art. 5 ust. 2 powołanej ustawy zastosowanie także do kasacji od orzeczeń wydanych przed dniem 1 lipca 2000 r. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03 (Dz. U. Nr 109, poz. 1036) stwierdzający, że art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. w związku z art. 393 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2000 r. w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowej dotyczącej przyjęcia do rozpoznania kasacji, złożonych przed dniem 1 lipca 2000 r. – jest niezgodny z art. 2 i nie jest niezgodny z art. 176 Konstytucji, pozwany, w dniu 24 lipca 2003 r., na podstawie art. 4011 k.p.c. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego wymienionym na wstępie. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2003 r. Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Uznał mianowicie, że stosownie do art. 399 i 4011 k.p.c. można jedynie żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. W dniu 9 grudnia 2005 r. pozwany, przytaczając powyższe okoliczności, wniósł kolejną skargę o wznowienie postępowania. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r., SK 1/04 (Dz. U. Nr 237, poz. 2384), stwierdzający że art. 4011 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy –Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów
3 powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), jest niezgodny z art. 190 ust. 4 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi pozwany wskazał, że „otworzyła się zatem droga do wzruszenia postanowienia SN z 24. X. 2001 r., co niniejsza skarga ma na celu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wynika ze skargi, pozwany wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2001 r., odmawiającym przyjęcia do rozpoznania kasacji od wyroku sądu drugiej instancji. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r., stwierdzający niezgodność art. 4011 k.p.c. z Konstytucją, tj. podstawę przewidzianą w obecnie obowiązującym art. 4011 k.p.c. Stosownie do art. 407 § 2 k.p.c., w sytuacji określonej w art. 4011 k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r. został ogłoszony w „Dzienniku Ustaw” w dniu 3 listopada 2004 r., wszakże nie wszedł on w życie z tym dniem, gdyż Trybunał określił termin utraty mocy obowiązującej art. 4011 k.p.c. z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku (tj. z dniem 3 listopada 2005 r.), co oznacza, że z tą chwilą wymieniony przepis, jako niezgodny z Konstytucją, miał być usunięty z porządku prawnego. Jednakże nie można przyjąć, że wyrok Trybunału wszedł w życie z dniem 3 listopada 2005 r. Cel zamierzony przez ten wyrok, a mianowicie usunięcie z porządku prawnego art. 4011 k.p.c., został bowiem osiągnięty wcześniej, mianowicie z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, m.in. zmieniającej art. 4011 i inne przepisy kodeksu postępowania cywilnego z nim związane przez nadanie im treści zgodnej z Konstytucją. Nastąpiło to z dniem 6 lutego 2005 r. Jest to w zaistniałych okolicznościach „dzień wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego”, od którego należy liczyć trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (art. 407 § 2 k.p.c.). Wobec tego,
4 że pozwany wniósł skargę w dniu 9 grudnia 2005 r., skarga wniesiona została po upływie przepisanego terminu. Stosownie do art. 410 § 1 k.p.c. podlega więc odrzuceniu.
Powiązane orzeczenia
- V CO 26/08 2008-10-08Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu proceduralnego, może być skutecznie oparta na art. 4011 k.p.c., jeśli wyrok ten…
- I CO 8/09 2009-05-14Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisów k.p.c. z Konstytucją, może zostać uwzględniona, jeśli została wniesiona po upływie termi…
- III CO 7/05 2005-05-19Czy skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie terminu, który rozpoczął bieg od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, może zosta…
- V CO 31/10 2010-04-22Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie, nawet jeśli orzeczenie to zostało wydane…
- III CZ 16/16 2016-05-19Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu będącego podstawą prawomocnego orzeczenia, wniesiona po upływie trzech miesięcy od dnia w…
Powołane przepisy
art. 393 KPCart. 5 ust. 2art. 393 § 1 KPCart. 2art. 176art. 4011 KPCart. 399art. 190 ust. 4art. 32 ust. 1art. 77 ust. 2art. 407 § 2 KPCart. 4011
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy