I CSK 2884/22
WyrokIzba Cywilna2022-08-30
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca obniżenia przez sąd apelacyjny kwot zadośćuczynienia za krzywdę, zasądzonych na podstawie art. 446 § 4 k.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano występowania istotnych zagadnień prawnych, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c. należy do kompetencji sądów merytorycznych, a Sąd Najwyższy może podważyć tę ocenę jedynie w przypadku oczywistej niewspółmierności zasądzonej kwoty. W niniejszej sprawie, pomimo obniżenia zasądzonych kwot, nie można uznać ich za oczywiste niewspółmierne, zwłaszcza przy uwzględnieniu przyczynienia się poszkodowanego do wypadku oraz kwot już wypłaconych.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd Okręgowy zasądził określone kwoty, jednak Sąd Apelacyjny obniżył te kwoty, uwzględniając przyczynienie się poszkodowanego do wypadku oraz kwoty już wypłacone. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2884/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa E. F., T. F. i D. F. przeciwko C. […] spółce akcyjnej V. […] w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 września 2021 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 20 września 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił wyrok Sądu Okręgowego w C. z 22 grudnia 2020 r., w sprawie z powództwa E. F., T. F. i D. F. przeciwko C. […] w W. o zapłatę, w ten sposób, że zasądzone na rzecz E. F. zadośćuczynienie obniżył z 45 000 zł do 25 000 zł, zasądzone na rzecz T. F. zadośćuczynienie obniżył z 60 000 zł do 40 000 zł, zasądzone na rzecz D. F. zadośćuczynienie obniżył z 50 000 do 30 000 zł, w punktach 1 d-g orzekł o obniżeniu zasądzonej na rzecz T. F. i D. F. skapitalizowanej i bieżącej renty, oraz oddalił apelację pozwanej w części, a powodów w całości. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, w której zaskarżyli wyrok Sądu II instancji w całości i domagali się na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. uchylenia
2 zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna powodów nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne oraz oczywistą zasadność skargi.
3 Jak wynika ze szczegółowej analizy skargi kasacyjnej, przesłanki te nie zostały wykazane. Art. 446 § 4 k.c. posługując się pojęciem „odpowiednia suma”, odsyła do szeregu niedookreślonych kryteriów, których stosowanie ma z natury rzeczy ocenny charakter i jest ściśle osadzone w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy. Z tego względu ustalenie wysokości zadośćuczynienia należnego na podstawie art. 446 § 4 k.c. stanowi kompetencję sądów meriti. Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, może podważyć tę ocenę z punktu widzenia prawidłowości wykładni i stosowania prawa materialnego tylko wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na wysokość zasądzonego zadośćuczynienia jest oczywiste, że jest ono niewspółmiernie niskie lub wysokie (postanowienia SN: z 4 lipca 2019 r., V CSK 78/19; z 30 kwietnia 2021 r., II CSK 300/20; z 11 lutego 2020 r., II CSK 345/19). Należy podkreślić, że w okolicznościach sprawy należne powodom kwoty zadośćuczynienia (100.000 zł, 140.000 zł, 120.000 zł) zostały pomniejszone o 50 % w związku z przyczynieniem się M. F. do wypadku, a ponadto zostały pomniejszone o kwoty wypłacone w tego tytułu na rzecz powodów bezpośrednio od sprawcy wypadku w ramach nawiązki. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [as]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 490/21 2021-11-09Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzucie oczywiście uzasadnionej podstawy kasacyjnej, może być przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący kwestionuje ocenę prawną ustaleń faktycznych dotyczącą przyczynienia się poszkodowanego…
- I CSK 298/18 2018-11-27Czy skarga kasacyjna dotycząca wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku wypadku, przy uwzględnieniu ocennego charakteru kryteriów ustalania jego wysokości, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najw…
- I CSK 2417/22 2022-09-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o zadośćuczynienie i ustalenie odpowiedzialności za skutki wypadku powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają wymo…
- II CSK 559/17 2018-01-12Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji, kwestionująca wysokość przyznanego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z powołaniem się na błędną wykładnię art. 445 k.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez…
- III CSK 337/19 2020-09-23Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na emocjonalnych stwierdzeniach i założeniach niemających podstaw w ustalonym stanie faktycznym, a powołane przepisy prawne nie bu…
Powołane przepisy
art. 39815 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1Art. 446 § 4 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy