I CSK 516/16
WyrokIzba Cywilna2017-01-25
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca oceny dowodu z opinii biegłego i sposobu prezentacji tej oceny w uzasadnieniu orzeczenia, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia zagadnienia prawnego wymagającego wykładni ani oczywistej zasadności skargi. Sposób oceny dowodu z opinii biegłego zależy od indywidualnego wyboru sądu, a istotne jest jedynie, aby uzasadnienie było zrozumiałe i logiczne. Nie stwierdzono oczywistych błędów w rozumowaniu sądów obu instancji ani wadliwości zaskarżonego orzeczenia, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po A. K. na podstawie testamentu notarialnego przez M. Ł. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki T. P., która kwestionowała ważność testamentu, zarzucając m.in. sporządzenie go w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli przez spadkodawczynię. T. P. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 516/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z wniosku M. Ł. przy uczestnictwie M. S., T. P., […] o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki T. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt IV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację uczestniczki postępowania T. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 18 grudnia 2013 r., którym zostało stwierdzone nabycie spadku po A. K. na podstawie notarialnego testamentu przez M. K. Ł., oraz rozstrzygnął o kosztach postepowania. Przytaczając treść art. 926 § 1 i art. 945 § 1 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że dziedziczenie po spadkodawczyni nastąpiło na podstawie ważnego testamentu, a postępowanie dowodowe nie wykazało, aby testament ten został sporządzony w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli przez spadkodawczynię. Stanowisko to na podstawie uznanych za prawidłowe ustaleń faktycznych zaaprobował Sąd Okręgowy i oddalił apelację. W skardze kasacyjnej uczestniczka T. P. zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie w zaskarżonym postanowieniu przepisów postępowania tj. art. 378 § 1 w związku z art. 328 § 2, art. 391 § 1 w związku z art. 236 i art. 231 w związku z art. 378 § 1 k.p.c. Naruszenie prawa materialnego dotyczy art. 945 § 1 k.c. przez uznanie ważności testamentu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wskazała na potrzebę wykładni art. 328 § 2 w związku z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 945 k.c. i art. 231 k.p.c. w zakresie ustalenia standardów oceny opinii biegłych i prezentacji tej oceny w uzasadnieniach orzeczeń dla zapewnienia prawidłowej kontroli instancyjnej. Ponadto, skarżąca uznała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ kontrola apelacyjna, wobec nie rozpoznania wszystkich podniesionych zarzutów była pozorna, a nadto nie został rozpoznany zgłoszony w apelacji wniosek dowodowy. Obie przyczyny wniesienia o rozpoznanie skargi są chybione, a ich uzasadnienie jest szczątkowe. Po pierwsze, w sprawie trudno się dopatrzeć
3 wystąpienia wskazanego zagadnienia prawnego. Sposób oceny dowodu z opinii biegłego w sprawie, sformułowany w uzasadnieniu orzeczenia zależy w podstawowym kształcie od indywidualnego wyboru składu sądzącego lub sędziego, który buduje argumentację i ważne jest tylko, aby było to wyjaśnione zrozumiale i z zachowaniem reguł poprawnego wyrażenia myśli co do przedstawienia stanowiska. Posługuje się przy tym powszechnie znanymi regułami poprawnego rozumowania i logicznej argumentacji. Nie ma w tym zakresie i nie są potrzebne standardy oceny pracy biegłych; sposób ich pracy i budowania opinii zależy od sytuacji, w której biegli są powoływani, od ich specjalizacji, stopnia skomplikowania materii itd. Nie da się wskazać ogólnego i uniwersalnego problemu, który mógłby poprzez przedstawioną wątpliwość zostać wyjaśniony przez Sąd Najwyższy i spełnić oczekiwanie przyczynienia się w ten sposób do rozwoju prawa, tak jak to zostało wskazane w licznym i znanym orzecznictwie Sądu Najwyższego wydanym na tle art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Po drugie, nie można stwierdzić, aby skarga kasacyjna była uzasadniona w oczywistym stopniu. Sądy obu instancji dokonały przekonującej oceny w zakresie świadomości i swobody spadkodawczyni przy sporządzaniu testamentu i nie ma podstaw do twierdzenia, że tok rozumowania Sądów zawiera oczywiste błędy. Ponadto, w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, poza samym powołaniem się na oczywistą zasadność, nie wyjaśniono w jakikolwiek sposób, na czym miałaby polegać ewidentna i kwalifikowana wadliwość zaskarżonego, prawomocnego już orzeczenia, czego się wymaga na tle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wyjaśniającego istotę oparcia wniosku na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z podanych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 327/24 2025-06-30Czy skarga kasacyjna dotycząca oceny dowodu z opinii biegłych w sprawie stwierdzenia nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z uwagi na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność?
- IV CSK 741/16 2017-06-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność skargi, ale nie przedstawia wystarczając…
- I CSK 1945/23 2024-12-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca kwestii dowodowych związanych z opiniami biegłych, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 3667/25 2026-03-03Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność, gdy skarżący zarzuca zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron, biegłego gr…
- I CSK 3339/23 2024-10-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów?
Powołane przepisy
art. 926 § 1art. 945 § 1 KCart. 378 § 1art. 328 § 2art. 391 § 1art. 236art. 231art. 378 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 945 KCart. 231 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy