II UZP 10/09

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2010 r. II UZP 10/09 Przewodniczący Prezes SN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca), Roman Kuczyński (sprawozdawca, uza-sadnienie), Zbigniew Myszka, Jolanta Strusińska-Żukowska, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Wiśniew-skiego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy z wniosku Jana M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o emeryturę, na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego do rozpoznania po-stanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2009 r. [...] „Czy art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i ren-tach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o eme-ryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 8, poz. 38), wyłą-czał nabycie prawa do emerytury z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez żołnierza zawodowego także wówczas, gdy okresy składkowe, o których mowa w tym przepisie nie zostały uwzględnione przy obliczeniu emerytury żołnierza zawodowego ?” p o d j ą ł uchwałę: Przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 8, poz. 38), nie wyłączał nabycia prawa do emerytury z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez 2 żołnierza zawodowego, jeżeli okresy składkowe, o których mowa w tym przepi-sie, nie zostały uwzględnione przy obliczeniu emerytury żołnierza zawodowe-go. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r. [...] Sąd Najwyższy przekazał na podstawie art. 39817 § 1 k.p.c. składowi powiększonemu Sądu Najwyższego zagad-nienie prawne: „Czy art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emerytu-rach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 8, poz. 38), wyłączał nabycie prawa do emerytury z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez żołnierza zawodowego także wówczas, gdy okresy składkowe o których mowa w tym przepisie nie zostały uwzględnione przy obliczaniu emerytury żołnierza zawodowego?” W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wnioskodawcy Janowi M., leka-rzowi, urodzonemu 22 maja 1941 r., decyzją Wojskowego Biura Emerytalnego w W. ustalono od dnia 1 stycznia 1990 r. prawo do emerytury wojskowej wobec posiadania 30 lat, 4 miesięcy i 4 dni zawodowej służby wojskowej, wynoszącej 75% podstawy jej wymiaru. W dniu ukończenia 64 roku życia (22 maja 2005 r.) wnioskodawca wystąpił do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z wnioskiem o emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, którego to świadczenia organ rentowy mu od-mówił (pierwotnie decyzją z dnia 31 maja 2005 r., a następnie decyzją zamienną z dnia 12 października 2005 r., wobec przeliczenia okresów składkowych i nieskładko-wych), ponieważ wnioskodawca w dacie wydania decyzji nie legitymował się wiekiem 65 lat i okresami składkowymi i nieskładkowymi, wynoszącymi - z wyłączeniem okre-sów zawodowej służby wojskowej - 25 lat (okresy te, na przestrzeni lat 1970 - 22 kwietnia 2005 r. organ rentowy, zliczając dodatkowe zatrudnienie równoczesne ze służbą wojskową w dopuszczalnym wymiarze, przyjął na 21 lat, 8 miesięcy i 19 dni). Nie spełniał również prawa do wcześniejszej emerytury, pomimo spełnienia warunku wieku - 60 lat, wobec braku 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego z jed-noczesną całkowitą niezdolnością do pracy oraz przy wzięciu pod uwagę pracy w 3 szczególnych warunkach - wobec braku 15 lat pracy w takich warunkach, przy udo-kumentowaniu przez wnioskodawcę tylko 13 lat, 9 miesięcy i 8 dni takiej pracy. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Oddziału ZUS w W. z dnia 12 października 2005 r., zaś Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu pierwszej instancji z uzasadnieniem, że wnioskodawca od 1 stycznia 1990 r. był emerytem wojskowym pobierającym wojskową emeryturę (art. 2 pkt 1a ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) i stosownie do przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mógłby nabyć prawo do świadczeń z tej ostatniej ustawy tylko wówczas, gdyby nie spełniał warunków do nabycia świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i innych funkcjonariuszy wymienionych w tym przepisie. Z ko-lei do stażu emerytalnego z ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie mogą być do-liczone okresy służby wojskowej, jeżeli z ich tytułu ustalono prawo do świadczeń pie-niężnych określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2 (tj. m.in. żołnierzy zawodowych). Ponowny wniosek o emeryturę z FUS wpłynął do Oddziału ZUS w W. 13 lute-go 2007 r. i decyzją z dnia 21 grudnia 2007 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z uzasadnieniem, iż ze względu na ustalone prawo wnioskodawcy do emerytury wojskowej nie może on nabyć prawa do emery-tury z FUS. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze oddalił odwołanie wnioskodawcy, podzielając stanowi-sko organu rentowego. Stwierdził, że w stosunku do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 22 czerwca 2007 r. nie występuje powaga rzeczy osądzonej, po-nieważ wnioskodawca posiada po 22 kwietnia 2005 r. (pierwszy wniosek o emeryturę z FUS) dalsze okresy zatrudnienia do 31 grudnia 2007 r., a poza tym przedstawił pismo Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 stycznia 2007 r. DUS - 07 - 765 - WB/06 adresowane do Marszałka Senatu RP wyrażające pogląd, że w razie spełnie-nia przez emeryta wojskowego także warunków do emerytury z FUS może mu przy-sługiwać prawo do obu świadczeń - aczkolwiek uznał je za bez znaczenia w sprawie. 4 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 października 2008 r. oddalił apelację wnioskodawcy, ponieważ stwierdził, że wnioskodawca nie posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wykazał bowiem jedynie 18 lat i 26 dni okre-sów składkowych od 6 grudnia 1989 r. do 31 grudnia 2007 r. Natomiast praca od 1 sierpnia 1970 r. do 5 grudnia 1989 r. nie może być uwzględniona, ponieważ była wy-konywana w wymiarze niższym niż połowa wymiaru czasu pracy (art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. „a” ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Po zaliczeniu okresu nieskładkowego studiów w Wojskowej Akademii Medycznej w Ł. łączny okres wyniósłby 24 lata i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych, wobec czego zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiadał prawu mimo błędnej wykładni art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 187 z zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zdaniem Sądu drugiej instancji żołnierze zawodowi mający ustalone prawo do eme-rytury wojskowej nie nabywają prawa do emerytury z FUS tylko wtedy, gdy do obli-czenia emerytury wojskowej uwzględniono okresy składkowe, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, skoro wnioskodawca nie złożył do wojskowego organu rentowe-go wniosku o zaliczenie do wysługi emerytalnej okresów zatrudnienia po zwolnieniu ze służby wojskowej, a przed dniem stycznia 1999 r. w wymiarze nie niższym niż ½ etatu i wobec opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe po 31 grud-nia 1998 r. - mógłby się ubiegać, przy spełnieniu warunków z art. 27 ustawy o eme-ryturach i rentach z FUS o taką emeryturę; Sąd drugiej instancji przywołał w tej kwe-stii wyrok Sąd Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., II UK 165/06 (OSNP 2008 nr 9-10, poz. 140). Pismem z dnia 1 czerwca 2006 r. [...] Wojskowe Biuro Emerytalne w W. poin-formowało wnioskodawcę, że nie może uwzględnić jego wniosku o doliczenie do wy-sługi emerytalnej okresów zatrudnienia przed 1 stycznia 1999 r. i opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r., ponieważ jego emerytura wynosi 75% podstawy jej wymiaru, a zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy doliczenie może mieć miejsce, gdy emerytura jest niższa niż 75% podstawy jej wy-miaru. Tymczasem wnioskodawca już w dacie zwolnienia ze służby legitymował się okresem służby wynoszącym od 1 sierpnia 1959 r. do 5 grudnia 1989 r. 30 lat, 4 mie-siące i 5 dni, przez co otrzymał emeryturę wojskową w maksymalnej 75%-wej wyso-kości. 5 Rozpoznając skargę kasacyjną wnioskodawcy od wymienionego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że dla oceny zasadno-ści skargi konieczne jest rozstrzygnięcie przytoczonego na wstępie zagadnienia prawnego, uznając iż na gruncie wykładni art. 2 ust. 1 pkt 1 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2003 r. do 5 lutego 2009 r. wystąpiła w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozbież-ność: w wyrokach z dnia 3 kwietnia 2007 r., II UK 165/06 (OSNP 2008 nr 9-10, poz. 14), z dnia 17 lipca 2007 r., II UK 272/06 (niepublikowny) i z dnia 9 czerwca 2008 r. II UK 308/07 (OSNP 2009 nr 21-22, poz. 293). Sąd Najwyższy, odnośnie do wykładni art. 2 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 186, poz. 1609 - art. 10 ustawy zmie-niającej) do dnia 4 lutego 2009 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 8, poz. 38 - art. 2 ustawy zmie-niającej) stał na stanowisku, iż po pierwsze - świadczenia na warunkach określonych w tej ustawie przysługują ubezpieczonemu z wyjątkiem tych ubezpieczonych, którzy mają ustalone prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytal-nym żołnierzy zawodowych (funkcjonariuszy Policji i innych, tzw. służb munduro-wych, obliczonej z uwzględnieniem okresów składkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w art. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, po drugie - uwzględnienie tych okresów następowało w oparciu o przepisy emerytalne dotyczą-ce służb mundurowych (np. art. 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin) po ukończeniu przez emeryta wskazanego wieku (mężczy-zna - 55 lat) i tylko wówczas, gdy bez doliczenia tych okresów emerytura „munduro-wa” wynosiłaby mniej niż 75% jej wymiaru. Natomiast w wyrokach z dnia 9 paździer-nika 2008 r., II UK 48/08 (LEX nr 490387) i z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 178/08 (LEX nr 490375) Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji przepracowania przez emeryta wojskowego, wymaganego do emerytury przez przepisy ustawy o rentach i emerytu-rach z FUS, okresu (składkowego i zwolnionego z opłacania składki ubezpieczenio-wej) oraz legitymowania się wymaganym przez tę ustawę wiekiem emerytalnym - może on ubiegać się o emeryturę przewidzianą w tej ustawie, jeżeli okresy służby i ubezpieczenia nie zazębiają się, okres ubezpieczenia po ustaniu służby nie został (wymagany jest wniosek emeryta wojskowego) doliczony do wojskowej wysługi eme-rytalnej, a zatem każdy z tych okresów z osobna jest wystarczający do nabycia prawa do emerytury w określonym systemie. 6 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podejmując próbę rozważenia przedstawionego zagadnienia należy, ze względu chociażby na „zamknięcie” wykładni okresem obowiązywania art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. od 1 października 2003 r. do 5 lutego 2009 r., ze szczególną uwagą prześledzić stany faktyczne spraw, w których zapadały orze-czenia przytoczone w uzasadnieniu zagadnienia jak i w przedmiotowej sprawie. Wskazany wyżej przepis stanowił, że świadczenia na warunkach i w wysokości okre-ślonych w ustawie przysługują ubezpieczonym w razie spełnienia warunków do na-bycia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy mają ustalone prawo do emerytury określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariu-szy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Pań-stwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, obliczonej z uwzględnieniem okresów składkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1, pkt 1-3, 5 i 7-10 oraz w ust. 2. Zauważyć zatem należy, że wnioskujący o emeryturę z powszechnego syste-mu ubezpieczeń społecznych, uważający siebie za spełniających warunek 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz warunek wieku 65 lat musieli być - po pierwsze - już emerytami wojskowymi (policyjnymi), po drugie - do ich wysługi eme-rytalnej (mundurowej) „ich” organy rentowe nie doliczyły (z braku wniosku) okresu zatrudnienia przed dniem 1 stycznia 1999 r. (w wymiarze pracy nie niższym niż po-łowa pełnego wymiaru czasu pracy) bądź opłacania składek na ubezpieczenia eme-rytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r., lub nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru skła-dek na te ubezpieczenia; dalszym, aczkolwiek równorzędnym wymaganiem jest nie-osiągnięcie 75% podstawy wymiaru emerytury mundurowej i przekroczenie przez emeryta 55 roku życia (mężczyzna) i 50 lat (kobieta) - art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o za-opatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. W przedmiotowej sprawie, jak i w pozostałych powołanych w uzasadnieniu zagadnienia prawnego wyrokach wnioskodawcy podlegali reżimowi art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. w jego brzmieniu w latach 2003-2009 i ustawie o 7 zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w brzmieniu tekstu jednolitego (Dz.U. z 2004 r. Nr 7, poz. 1 ze zm.), z jednym wyjątkiem wnioskodawcy policjanta (ale uregulowania ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emery-talnym funkcjonariuszy Policji, jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 8, poz. 6 ze zm., nie odbiegają od dotyczących żołnierzy zawodowych), a odnośnie do uprawnień do eme-rytury mundurowej jednobrzmiącym przepisom art. 12, 14, 15, 16 ustaw o zaopatrze-niu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy Policji (i pozostałych służb mundurowych). Wszyscy też wnioskodawcy zostali emerytami „mundurowymi”, a wcześniej nie mieli ustalonego prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Spo-łecznych. Przepis art. 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych stanowi bowiem, że emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zasadniczej służby wojskowej, który z dniem zwolnienia z tej służby posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim (z zaliczeniem okresu urlopu wy-chowawczego w wymiarze nie większym niż 3 lata - art. 12a) z wyjątkiem żołnierza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby wojskowej w Wojsku Polskim i okresów równorzędnych z tą służbą. Okres służby wojskowej jest bowiem zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r., okresem składkowym. Do okresu wojskowej wysługi emerytalnej żołnierzom spełniającym warunki z art. 12 ustawy o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych zalicza się, przy obliczaniu emerytury na podstawie art. 15 tej ustawy, posiadane przed powołaniem do zawo-dowej służby wojskowej okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o rentach i emeryturach z FUS. Z powyższej normy wynika więc, że zaliczenie tych okresów następuje z mocy prawa, a nie na wniosek żołnierza. Natomiast do obliczo-nej w ten sposób emerytury wojskowej (z art. 15) dolicza się na wniosek emeryta (art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2) okresy zatrudnienia przed 1 stycznia 1999 r. i opłacania skła-dek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. przypadające po zwolnieniu ze służby, jeżeli emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru oraz emeryt ukończył 55 lat życia. Nie ulega zatem wątpliwości, że powyższe okresy zatrudnienia (składkowe i nieskładkowe) sprzed powołania do służby wojskowej a zaliczone do wojskowej wy-sługi lat nie mogą być doliczone do stażu ubezpieczeniowego w powszechnym sys-temie emerytalnym w razie ubiegania się przez emeryta wojskowego o emeryturę z 8 FUS po ukończeniu 65 roku życia. Nie może też być emerytom wojskowym ubiega-jącym się o emeryturę z FUS zaliczana do stażu ubezpieczeniowego służba woj-skowa; stanowi ona, razem z zatrudnieniem sprzed służby, łączną wojskową wysługę lat. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 in fine należy jednak interpretować ściśle. Jeżeli zatem emeryt wojskowy legitymuje się wyłącznie okresem służby wojskowej wystarczają-cym do emerytury wojskowej (co najmniej 15 lat), czyli obliczonej bez uwzględnienia okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 7-10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., gdyż - na przykład jak w przedmiotowej sprawie, w ogóle takich okresów nie posiada (studia na Wojskowej Akademii Medycznej były służbą wojskową), to w razie legitymowania się 25 letnim ubezpieczeniem po zakończeniu zawodowej służby woj-skowej po ukończeniu 65 roku życia i przy niedoliczeniu go w trybie art. 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy (to zaś, wobec niemożności przekroczenia przez emeryturę wojskową 75% podstawy jej wymiaru wydaje się niecelowe), nie można wykluczyć możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i pozostawienia wnioskodawcy prawa wyboru świadcze-nia (art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Zaś samo funkcjonowanie wyżej wymienionych przepisów w obrocie prawnym dowodzi, iż ex lege nie są wykluczone przypadki nabycia przez emeryta wojskowego (policyjnego, innego „mundurowego”) uprawnień emerytalnych z dwóch odrębnych systemów - zaopatrzeniowego i ubezpieczeniowego. Na gruncie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej (w brzmieniu z okresu obję-tego pytaniem) decyduje alternatywa rozłączna (albo/albo). Emeryci wojskowi, którzy mieli obliczoną emeryturę z uwzględnieniem wymienionych okresów cywilnego ubez-pieczenia nie mają więc prawa do emerytury powszechnej, mimo iż pozostałe okresy nie zwiększą już ich emerytury wojskowej ze względu na ograniczenia przyjęte w ustawie z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (art. 14 ust. 2). Zatem emeryci wojskowi, którzy nie mają tak obliczo-nej emerytury, nie mogą być pozbawieni prawa do emerytury powszechnej. W stanie prawnym do 1 października 2003 r. każde prawo do emerytury (mundurowej i pow-szechnej) ustalało się niezależnie, tj. według reguł danej ustawy (systemu) i następ-nie żołnierz mógł dokonać wyboru świadczenia. Problem nie istnieje także po zmia-nie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawą z 5 grudnia 2008 r., wskazaną w pytaniu. Aktualnie emeryt wojskowy który, ze względu na art. 2 ust. 1 pkt 1, nie mógł wybrać emerytury 9 powszechnej, może wykorzystać składki i kapitał ubezpieczeniowy, jeżeli wybierze emeryturę cywilną. Skoro więc przed 1 października 2003 r. i później od 5 lutego 2009 r. rozwią-zania nie były i nie są tak restrykcyjne, to tym bardziej uprawniona jest ścisła wykład-nia art. 2 ust. 1 pkt 1 (zresztą właściwa dla tego systemu), która nie pozwala wpro-wadzać ograniczenia prawa do emerytury powszechnej, które literalnie nie zostało w nim zawarte. Od 1 października 2003 r. do 5 lutego 2009 r. prawa do emerytury po-wszechnej nie mieli żołnierze zawodowi uprawnieni do emerytury wojskowej, którym tę emeryturę obliczono z „okresami cywilnymi” wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej. W regulacji art. 2 ust. 1 ust. 1 nie chodziło o osoby, które rozpo-częły zawodową służbę wojskową po 1 stycznia 1999 r., gdyż z braku wymaganej wysługi (15 lat) do chwili obecnej nie mogli nabyć jeszcze emerytury wojskowej. Różne mogły być przyczyny wprowadzenia od 1 października 2003 r. zmiany art. 2 ust. 1 pkt 1. Ustawodawca dążył niewątpliwie do uporządkowania sytuacji emerytal-nej tych żołnierzy, którzy po 1 stycznia 1999 r. zdecydowali się na ustalenie emerytu-ry wojskowej z „okresami cywilnymi” lub na późniejsze doliczenie tych okresów do emerytury wojskowej. Nie bez znaczenia mogło być ograniczenie transferu składek związanych z odejściem 1 października 2003 r. od systemu powszechnego i powro-tem żołnierzy zawodowych do systemu zaopatrzeniowego. Element takiego uporząd-kowania został wprowadzony wówczas do ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żoł-nierzy w art. 15a. W relacji do art. 15 przepisy te pokazują, że żołnierzy dzieli się na dwie grupy, tych w służbie przed 1 stycznia 1999 r. i tych którzy zawodową służbę wojskową rozpoczęli po tej dacie. Pierwszym do emerytury wojskowej zalicza się służbę wojskową i „okresy cywilne”, choć te ostatnie także na wniosek (art. 14). Dru-gim do emerytury wojskowej zalicza się tylko okresy służby i zapewniono im prawo wyboru systemu emerytalnego. Wprowadzona równocześnie zmiana art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej łączyła się z tą sytuacją i petryfikowała wybór, gdyż żołnierz, któremu zaliczono do emerytury wojskowej „okresy cywilne” pozostawał już w syste-mie zaopatrzeniowym i nie miał prawa do emerytury w systemie powszechnym. Po-wstała więc sytuacja, w której żołnierz któremu przyznano emeryturę mundurową, obliczoną z uwzględnieniem „cywilnej" pracy, nie miał już prawa do emerytury po-wszechnej. Odwrotna, choć tożsama sytuacja obowiązywała już wcześniej na grun-cie ustawy wojskowej, gdyż osoba, która uzyskała emeryturę powszechną, obliczoną 10 z uwzględnieniem okresów zawodowej służby nie mogła wystąpić o emeryturę mun-durową (art. 12). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy podjął uchwałę, iż przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 8, poz. 38), nie wyłączał nabycia prawa do emerytury z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez żołnierza zawodowego, jeżeli okresy składkowe, o których mowa w tym przepisie, nie zostały uwzględnione przy obliczeniu emerytury żołnierza zawo-dowego. ========================================