II CSK 623/19

WyrokIzba Cywilna2020-06-18

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której działania inwestycyjne cechuje zarobkowy cel, powtarzalność i zorganizowany sposób, może być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 221 k.c. i czy wadliwie działający algorytm generujący ofertę sprzedaży stanowi ofertę w rozumieniu art. 66 k.c. w kontekście przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wykładnia art. 221 k.c. dokonana przez Sąd Najwyższy nie odnosi się do cech osobowych podmiotu ani okoliczności pozaustawowych, a inwestowanie środków finansowych w celu niezwiązanym bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową kwalifikuje osobę fizyczną jako konsumenta, o ile jej działaniom nie można przypisać cech działalności gospodarczej związanej bezpośrednio z inwestowaniem. Kwestia wadliwie działającego algorytmu generującego ofertę nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, gdy oferta spełnia wymogi art. 66 § 1 k.c., a strona samodzielnie zdecydowała się na jego użycie.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od pozwanej spółki. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarga kasacyjna opierała się na dwóch zagadnieniach prawnych: definicji konsumenta na gruncie art. 221 k.c. w kontekście zarobkowego celu działania, powtarzalności i zorganizowanego sposobu, oraz kwestii, czy oferta sprzedaży wygenerowana przez wadliwie działający algorytm stanowi ofertę w rozumieniu art. 66 k.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 623/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa A. J. przeciwko C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi na występowaniu dwóch zagadnień prawnych. Pierwsze z nich 2 odnosi się do definicji konsumenta na gruncie art. 221 k.c. i potrzeby ustalenia, czy cechy w postaci zarobkowego celu działania danej osoby, powtarzalność i zorganizowany sposób nie powinny uzasadniać odmowy przyznania tego statusu osobie fizycznej. Drugie zagadnienie sprowadza się zaś do kwestii, czy zawarcie umowy sprzedaży wygenerowane przez wadliwie działający algorytm stanowi ofertę w rozumieniu art. 66 k.c. Odnosząc się do pierwszego zagadnienia prawnego trzeba wskazać, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładnia art. 221 k.c. byłą już dokonywana wielokrotnie. Wynika z niego, że normatywna definicja konsumenta wynikająca z art. 221 k.c. nie odnosi się do cech osobowych konkretnego podmiotu, w tym jego wiedzy i doświadczenia, a ocenie statusu konsumenta nie powinny służyć okoliczności pozaustawowe nie wynikające z tego przepisu (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2015 r., I CSK 216/14, Glosa 2016, nr 3, str. 66, z dnia 13 czerwca 2013 r., II CSK 515/11, nie publ., z dnia 13 czerwca 2012 r., II CSK 515/11, nie publ., i z dnia 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03, nie publ.). W konsekwencji wedle judykatury znajomość zagadnień związanych z obrotem instrumentami finansowymi, dążenie do odniesienia korzyści finansowych z takich transakcji, świadome podejmowanie ryzyka inwestycyjnego nie świadczy per se o tym, że czynności te nie zmierzają do zaspokojenia osobistych potrzeb konsumpcyjnych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2016 r., III CSK 167/15, OSNC 2017, nr 2, poz. 23, z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16, nie publ., z dnia 28 czerwca 2017 r., IV CSK 483/16, nie publ. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2017 r., IV CSK 667/16, nie publ.). W wyroku z 18 września 2019 r., IV CSK 334/18 Sąd Najwyższy podkreślił też, że osoba fizyczna zarządzająca swoim majątkiem przez inwestowanie posiadanych środków finansowych (oszczędności) w nabywanie przykładowo akcji, udziałów w spółkach kapitałowych, obligacji, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową jest konsumentem, o ile jej działaniom nie można przypisać cech działalności gospodarczej lub zawodowej związanej bezpośrednio z inwestowaniem na rynkach finansowych. 3 Przedstawione zagadnienie prawne, wbrew zatem utrwalonemu poglądowi judykatury dąży do wprowadzenia do definicji konsumenta określeń pozaustawowych, jak powtarzalność czynności i zarobkowy cel. Abstrahując, od faktu, że pojęcia te są wyjątkowo nieostre to też jest to próba dokonania wykładni sprzecznej z dotychczasowym utrwalonym poglądem judykatury. Odnosząc się do drugiego z zagadnień prawnych trudno uznać je za zagadnienie o istotnymi znaczeniu w sytuacji, w której to strona pozwana samodzielnie i na własną odpowiedzialność zdecydowała się do wspierania swojego systemu transakcyjnego użyciem algorytmu. Po drugie w sprawie bezspornie ustalono, ze oferta przedstawiona powódce spełniała wszystkie wymagania o których mowa w art. 66 § 1 k.c. czyli zawierała wszystkie istotne postanowienia umowy. Rozważanie zatem w kontekście art. 66 k.c. błędów w wewnętrznym funkcjonowaniu wykorzystanego przez stronę algorytmu informatycznego nie może być uznane za istotne zagadnienie prawne wymagające wypowiedzi Sądu Najwyższego. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 221 KCart. 66 KCart. 66 § 1 KCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy