II PO 5/20
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2020-02-24
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności wskazujące na medialny charakter sprawy, powiązania rodzinne pełnomocników stron z prezesem sądu oraz potencjalne postrzeganie sądu jako stronniczego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam medialny charakter sprawy, powiązania rodzinne pełnomocników z prezesem sądu, ani potencjalne postrzeganie sądu jako stronniczego przez grupy społeczne, nie stanowią wystarczających podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. Kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się do sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywnych warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Przekazywanie spraw jedynie z powodu rozgłosu medialnego lub subiektywnego postrzegania stronniczości sądu godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Powódka dochodziła przywrócenia do pracy, kwestionując przyczynę wypowiedzenia. Wniosła o zmianę właściwości sądu, wskazując na pokrewieństwo radcy prawnego pozwanego z prezesem sądu rejonowego oraz fakt, że pełnomocnikiem powódki jest były prezes tego sądu. Sąd Rejonowy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na medialny charakter sprawy i powyższe powiązania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PO 5/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z powództwa J. G. przeciwko Urzędowi Miasta w P. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 lutego 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt IV P (…), nie uwzględnia wniosku. UZASADNIENIE Powódka J. G. dochodzi przywrócenia do pracy u pozwanego - Urzędu miasta P., kwestionując wskazaną jako uzasadnienie decyzji pracodawcy przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. W pozwie zawarła wniosek o zmianę właściwości Sądu, wobec faktu, że radca prawny Urzędu, jest bratem Prezesa Sądu Rejonowego. We wniosku Sądu Rejonowego o zmianę właściwości Sądu, wskazano powyższe okoliczności, także to, że pełnomocnikiem powódki jest były Prezes Sądu Rejonowego, „wysoce medialny charakter konfliktu stron” oraz „wachlarz świadków zawnioskowanych przez każdą ze stron (…)”. Wniosek Sądu Rejonowego nie jest uzasadniony.
2 Wstępnie należy zauważyć, w zgodzie z rozważaniami Sądu, że na podstawie art. 441 k.p.c. sąd właściwy do rozpoznania sprawy może zwrócić się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, zauważając jednak, że skoro kwestia właściwości sądu ma charakter konstytucyjny (por. art. 45 Konstytucji RP – zapewniający i kształtujący prawo do sądu właściwego), a oceniany przepis jest wyjątkiem od zasad właściwości sądu ustalonych w art. 15–42, winien być on wykładany ściśle. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w Izbie Karnej, kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości jest odnoszone do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia z 13 lutego1982 r., IV KO 9/82, OSNKW 1982 nr 6, poz. 33; 13 lipca1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9–10, poz. 68; 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06, OSNwSK 2006 nr 1, poz. 2493), wskazując jednak, że żadnego negatywnego wpływu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie ma rozgłos nadany sprawie w mediach, zaś przekazywanie spraw do rozpoznania innemu sądowi jedynie z tego powodu, że określone grupy społeczne postrzegają dany sąd jako stronniczy, w istocie godzić będzie w dobro wymiaru sprawiedliwości. Podzielając stanowiska przedstawionych judykatów, trzeba więc przyjąć, że stosowanie art. 441 k.p.c. może dotyczyć jedynie dość wyjątkowych przypadków. Wskazywane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego okoliczności, odnoszące się do statusu strony pozwanej i pełnomocników stron, takiego charakteru nie mają, natomiast sam medialny charakter konfliktu stron, w świetle wyżej przytoczonych uwag, nie uzasadnia stosowania powołanego wyżej przepisu, gdy się dodatkowo uwzględni postanowienia Działu III k.p.c. i regulowanej nim instytucji wyłączenie sędziego. Sporządzając uzasadnienie postanowienia, Sąd Najwyższy – mimo jego niezaskarżalności (art. 357 § 21 k.p.c.) – miał na uwadze charakter sprawy oraz novum ocenianej regulacji.
3
Powiązane orzeczenia
- II CO 65/20 2020-05-14Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c., jeśli krytyczne materiały te…
- I NO 96/22 2022-10-19Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 i 2 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie są…
- I KO 19/23 2023-03-29Czy wniosek sądu okręgowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na potencjalnym pokrzywdzeniu sędziów i pracowników sądu oraz medialnym charakterze sprawy, po…
- III CO 484/25 2025-05-14Czy względy społeczne i dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy powód podnosi zarzuty stronniczości sędziego prowadzącego sprawę, który orzekał w innej…
- III CO 755/25 2025-07-09Czy okoliczności związane z pełnioną przez pozwanego funkcją sędziego uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 441 KPCart. 45art. 15art. 357 § 21 KPC§ 21
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy