I CZ 147/04
PostanowienieIzba Cywilna2004-12-08
Skład orzekający: Tadeusz Domińczyk, Irena Gromska-Szuster, Wojciech Kościołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w trybie tzw. przerejestrowania podmiotu już figurującego w dotychczasowym rejestrze sądowym?Ratio decidendi
Kasacja od postanowienia sądu drugiej instancji w postępowaniu rejestrowym przysługuje jedynie od orzeczeń w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, które decydują o jego bycie prawnym. Wpis tzw. przerejestrowania podmiotu już wpisanego do rejestru na podstawie przepisów dotychczasowych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie powołuje do życia nowego podmiotu ani nie kreuje jego bytu prawnego, w związku z czym postanowienie oddalające taki wniosek nie jest orzeczeniem w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c., a kasacja od niego nie przysługuje.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wpisanie go do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w trybie tzw. przerejestrowania, ponieważ figurował już w dotychczasowym rejestrze sądowym. Sąd pierwszej instancji oddalił ten wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. Następnie Sąd Okręgowy odrzucił kasację wnioskodawcy, uznając ją za niedopuszczalną. Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 147/04 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSA Wojciech Kościołek w sprawie z wniosku D. S.A. o wpis do rejestru przedsiębiorców, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2004 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2004 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił kasację wnioskodawcy – D. S.A. od postanowienia tego Sądu z dnia 26 marca 2004 r. oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu pierwszej instancji oddalającego jego wniosek o wpisanie D. S.A., figurujących w dotychczasowym rejestrze sądowym, do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Odrzucając kasację Sąd Okręgowy stwierdził, że jest ona niedopuszczalna w świetle art. 5191 § 3 k.p.c., bowiem zaskarżone kasacją postanowienie dotyczyło przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121 poz. 770 ze zm.) tzw. przerejestrowania podmiotu figurującego już w rejestrze sądowym a nie wpisu do rejestru. Zgodnie z art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy, do czasu przerejestrowania, zachowują moc dotychczasowe wpisy do rejestru, co oznacza zdaniem Sądu, że zaskarżone kasacją postanowienie nie było orzeczeniem w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, skoro podmiot ten jest już zarejestrowany. Sąd Okręgowy wskazał także, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie nie jest samo przerejestrowanie przedsiębiorcy lecz wpis dokonanych przez niego zmian w statucie, co również decyduje o niedopuszczalności kasacji. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 5191 § 3 k.p.c. w związku z art. 7 ust. 1 przep. wprow. ustawę o KRS wskazując, że wykładnia tego przepisu w powiązaniu z art. 7”a” oraz art. 6941 k.p.c. prowadzi do wniosku, iż złożenie przez podmiot już wpisany do rejestru handlowego wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców KRS wszczyna postępowanie o wpis do rejestru, a zatem zaskarżone postanowienie jest postanowieniem w przedmiocie wpisu do rejestru i służy od niego kasacja, skoro dotyczyło ono rozstrzygnięcia oddalającego wniosek o wpis, a zmiana statutu była tylko przyczyną oddalenia tego wniosku.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c., w postępowaniu rejestrowym kasacja przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Oznacza to, że dopuszczalność kasacji ustawodawca ograniczył jedynie do takich orzeczeń dotyczących rejestracji, które decydują o bycie prawnym podmiotu podlegającego rejestracji. W zakresie wpisu do rejestru kasacja jest dopuszczalna jedynie od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie samego wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, to znaczy powołania do życia nowego podmiotu w drodze rejestracji. Przesądza o tym wykładnia językowa i celowościowa omawianego przepisu, w którym stwierdzono, że kasacja przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie „wpisu (...) do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji”. Chodziło zatem o ograniczenie w postępowaniu rejestrowym dopuszczalności kasacji, jako szczególnego środka odwoławczego, tylko do orzeczeń dotyczących wpisów decydujących o bycie prawnym podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru, to jest wpisów kreujących nowy podmiot lub unicestwiających go. Takim wpisem nie jest wpis, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy przep. wprow. ustawę o KRS, który przewiduje obowiązek wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS, zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, podmiotu podlegającego rejestracji, już wpisanego uprzednio do rejestru sądowego na podstawie przepisów dotychczasowych. Wpis taki nie powołuje bowiem do życia nowego podmiotu i nie kreuje przez rejestrację jego bytu prawnego, który powołany już został i trwa nadal na podstawie wpisu do rejestru dokonanego w oparciu o dotychczasowe przepisy. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 9 powołanej ustawy, do czasu rejestracji zgodnie z przepisami ustawy o KRS, zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych, co oznacza, że wpisany podmiot zachowuje byt prawny. W świetle wskazanych przepisów oraz art. 9”a” ustawy, wpis do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 1 nie powołuje do życia nowego podmiotu prawa, podobnie jak
4 odmowa dokonania tego wpisu nie unicestwia istniejącego podmiotu i nie stanowi wykreślenia go z rejestru. Niezależnie zatem od tego, z jakiej przyczyny doszło do oddalenia wniosku o wpis do rejestru, zgłoszonego w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy przep. wpr. KRS, postanowienie takie i postanowienie sądu odwoławczego nie jest orzeczeniem w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, w rozumieniu art. 5101 § 3 k.p.c. i kasacja od niego nie przysługuje. Na przytoczoną wykładnię omawianych przepisów nie może mieć wpływu eksponowany w zażaleniu fakt, że postępowanie w zakresie wniosku z art. 7 ustawy przep. wprow. ustawę o KRS sąd rejestrowy prowadzi w trybie art. 6941 k.p.c. i nast., który stosuje się w sprawach o wpis w KRS. Taki tryb stosuje się w postępowaniu rejestrowym we wszystkich sprawach o wpis do rejestru, co oczywiście nie oznacza, że wszystkie one są sprawami w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c. i przysługuje w nich kasacja. Biorąc wszystko to pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 i art. 393 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako nie uzasadnione.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 3/21 2021-04-28Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przerejestrowania podmiotu już wpisanego do rejestru, które skutkuje jego wykreśleniem z rejestru?
- I PKN 304/97 1997-07-29Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisania do rejestru osób uprawnionych do reprezentowania stowarzyszenia?
- IV CZ 63/02 2002-06-27Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu rejestrowego o upoważnieniu akcjonariuszy do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia spółki?
- I CZ 106/07 2007-10-05Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców w części dotyczącej sposobu reprezentacji spółki?
- II CZ 98/15 2016-01-29Czy skarga kasacyjna w postępowaniu rejestrowym jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji, które nie dotyczy wpisu lub wykreślenia podmiotu podlegającego rejestracji?
Powołane przepisy
art. 5191 § 3 KPCart. 7 ust. 1art. 9 ust. 2art. 7art. 6941 KPCart. 5191 § 2 KPCart. 9art. 5101 § 3 KPCart. 385 KPCart. 397 § 2art. 393 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy