V CSK 575/19

Sygn. akt V CSK 575/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa R. Ś. przeciwko K. Ś. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 23 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w L. po rozpoznaniu sprawy z powództwa R. Ś. przeciwko K. Ś. o ustanowienie rozdzielności majątkowej na skutek apelacji Powoda od wyroku Sądu Rejonowego w L. w pkt I oddalił apelacją, zaś w pkt II zasądził od Powoda na rzecz Pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w L. skargę kasacyjną wywiódł Powód, zaskarżając go w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359; dalej: k.r.o.) w zw. z art. 5 k.c. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w L. w całości i zmianę tego 2 orzeczenia poprzez ustanowienie rozdzielności majątkowej między stronami, a ponadto o zasądzenie od Pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, a tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za II instancję oraz w postępowaniu kasacyjnym. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Skarżący wskazał, iż jest ona oczywiście uzasadniona, a także istnieje konieczność wykładni przepisu art. 52 § 2 k.r.o. i jego stosowania w praktyce orzeczniczej sądów powszechnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, z ostrożności procesowej o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest w polskim porządku prawnym ukształtowana jako nadzwyczajny środek zaskarżenia. Jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Postępowanie kasacyjne nie zostało ukształtowane jako trzecioinstancyjne postępowanie w sprawach indywidualnych, a zatem jako zwyczajne postępowanie odwoławcze od orzeczeń wydanych w sprawach rozpoznawanych przez sądy II instancji. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ponadto Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. 3 Wniosek Skarżącego nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Kwestia dotycząca rozumienia określonych w art. 52 k.r.o. podstaw do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej była przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego. (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2004 r., sygn. akt III CK 126/03, Monitor Prawniczy 2004, Nr 13, s. 582, z 7 grudnia 2000 r., sygn. akt II CKN 401/00, nie publ.). Nie ulega wątpliwości, że dokonywana pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 52 § 1 i 2 k.r.o. ocena nie może być schematyczna, ale ma mieć charakter zindywidualizowany i ma opierać się na analizie konkretnych okoliczności danej sprawy. Skarżący w lakonicznym wniosku nie wskazał żadnych rozbieżności w orzecznictwie sądów dotyczących wykładni art. 52 § 2 k.r.o. które miały stać się podstawą przyjęcia skargi do rozpoznania ani nie wykazał, by przepisy te budziły poważne wątpliwości. W zasadzie ograniczył się do sformułowania potrzeby dokonania ich wykładni, motywowanej tym, że w jego ocenie rozstrzygnięcia sądu I instancji i sądu II instancji odbiegają od wskazówek zawartych w bliżej nieokreślonym przez niego orzecznictwie Sądu Najwyższego. Skarżący nie uwzględnił, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreatywnych skargi. Skarżący winien był podać argumenty wykazujące, iż rzeczywiście zachodzi potrzeba wykładni przepisów, a czego nie uczynił. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., sygn. akt V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt V CSK 622/15, niepublikowane). Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta 4 na korzyść strony, która ją wniosła (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., sygn. akt II CZ 89/2005, 24 lutego 2006 r., sygn. akt IV CSK 8/06, niepublikowane). Wykazanie powyższych okoliczności spoczywa na skarżącym, który powinien uczynić to w wyodrębnionym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skonfrontowanie zaskarżonego orzeczenia z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala również na stwierdzenie, by spełniona została przesłanka oczywistej zasadności skargi. Skarżący nie uwzględnił okoliczności, że w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Istota zarzutów, z którymi Skarżący wiąże jej oczywistą zasadność polega na zakwestionowaniu poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, z których nie wynika, by zaistniały podstawy do ustanowienia rozdzielności majątkowej między stronami z dniem 8 lutego 2016 r., ewentualnie z dniem 7 lipca 2016 r. Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika ponadto, że Skarżący oczekuje od Sądu Najwyższego oceny podstawy skargi w ramach postępowania na etapie rozpoznania wniosku o przyjęcie skargi, co jest niedopuszczalne. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 39821 k.p.c. jw