III PZP 37/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska. Sędziowie SN: E. Brzeziński (sprawozdawca), M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, M. Bojarskiej, w sprawie z powództwa Ryszarda M. przeciwko Wojewódzkiemu Zakładowi Transportu Mleczarskiego w P. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 maja 1987 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 § 1 k.p.c.:"Czy okres zatrudnienia, o którym mowa w § 1 pkt 3 art. 36 k.p., oznacza pracę nieprzerwaną w jednym zakładzie pracy, czy też każdą pracę w jednym zakładzie pracy?"podjął następującą uchwałę:Okres zatrudnienia, o którym mowa w § 1 pkt 3 art. 36 k.p., oznacza pracę nieprzerwaną w jednym zakładzie pracy.Okres poprzedniego zatrudnienia zakończonego rozwiązaniem lub wygaśnięciem umowy o pracę w tym samym zakładzie pracy zalicza się - przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony - według zasad określonych w art. 36 § 4 k.p.Uzasadnienie faktyczneStrony były związane z umową o pracę zawartą na czas nie określony. Pismem z dnia 13 października 1986 r. strona pozwana umowę tę wypowiedziała ze skutkiem na dzień 30 listopada 1986 r.Powód domagał się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne.Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w Gnieźnie wyrokiem z dnia 23 grudnia 1986 r. oddalił powództwo uznając, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodziła potrzeba zachowania 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia.W związku z rewizją powoda Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 maja 1987 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 § 1 k.p.c. do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, przytoczone w części wstępnej niniejszej uchwały. Według ustaleń Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy przebieg zatrudnienia powoda przedstawiał się następująco:Pozwany zakład pracy jest następcą prawnym Spółdzielni Transportu Wiejskiego, w której powód zatrudniony był nieprzerwanie od 2 lutego 1976 r. do dnia 31 grudnia 1981 r. Po tej dacie stosunek pracy stron był nadal kontynuowany nieprzerwanie do dnia 31 lipca 1982 r. W okresie między 1 sierpnia 1982 r. a 15 sierpnia 1982 r. powód nie pozostawał w stosunku pracy, ponieważ umowa stron została rozwiązana na skutek wypowiedzenia jej przez zakład pracy. Z dniem 16 sierpnia 1982 r. strony nawiązały na nowo stosunek pracy trwający nieprzerwanie do dnia 30 listopada 1986 r. Łącznie więc strony łączył stosunek pracy przez okres przekraczający 10 lat, z tym jednak zastrzeżeniem, że stosunek ten na dwa tygodnie został przerwany. Z treści uzasadnienia postanowienia Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy wynika, że w rzeczywistości wątpliwości tego Sądu dotyczą przepisu art. 36 § 4 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Artykuł 36 § 1 pkt 3 k.p. ma treść następującą: "Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony wynosi 3 miesiące - jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat", według zaś art. 36 § 4 k.p.: "Okresy zatrudnienia, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, oznaczają pracę w jednym zakładzie pracy. Do okresów tych wlicza się zatrudnienie w poprzednim zakładzie pracy, jeżeli pracownik zmienił pracę w wyniku porozumienia zakładów pracy lub zlecenia jednostek nadrzędnych. Rada Ministrów ... może w drodze rozporządzenia określić również inne przypadki, w których uwzględniane będą okresy poprzedniego zatrudnienia pracownika".Po rozwiązaniu stosunku pracy, oczywiście, nie można stosunku tego uważać za istniejący nadal stosunek pracy. Okres zatrudnienia w ramach tego stosunku staje się zamkniętym zdarzeniem historycznym, "poprzednim zatrudnieniem" pracownika bez względu na to, co nastąpi później. "Później" zaś pracownik może nawiązać nowy stosunek pracy bądź w tym samym, bądź w innym zakładzie pracy, co jednak nie zmienia faktu, że jest to "nowy" stosunek pracy, a wcześniejsze zatrudnienie pracownika było jego "poprzednim zatrudnieniem" w rozumieniu przepisu art. 36 § 4 k.p. W przepisie tym m.in. Rada Ministrów została upoważniona do określenia przypadków, w których - przy obliczaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę - uwzględniane będą okresy poprzedniego zatrudnienia pracownika. Na podstawie tego przepisu Rady Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 20 września 1974 r. w sprawie zaliczania poprzedniego zatrudnienia do okresu pracy, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę (Dz. U. Nr 37, poz. 216), w którym istotne znaczenie przypisano m.in. sposobowi, w jaki doszło do rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę. Nic nie upoważnia do wniosku, że przepisy tego rozporządzenia nie wchodzą w zastosowanie w sytuacji, gdy "poprzednim zatrudnieniem" pracownika było zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy na podstawie innej, rozwiązanej wcześniej, umowy o pracę. W konsekwencji, jeżeli np. z mocy przepisów tego rozporządzenia nie jest możliwe zaliczenie poprzedniego zatrudnienia zakończonego rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika lub porzuceniem pracy przez pracownika, w równym stopniu odnosi się to do "poprzedniego zatrudnienia" pracownika w tym samym, jak też w innych zakładzie pracy, i to bez względu na to, jak długo trwała przerwa w zatrudnieniu pracownika.Na przedstawione Sądowi Najwyższemu pytanie należało więc udzielić odpowiedzi jak w sentencji niniejszej uchwały.