I CZ 40/06

Sygn. akt I CZ 40/06 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Kazimierz Zawada w sprawie ze skargi Kancelarii P. A.G. i Wspólnicy Spółki Komandytowej o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku Kancelarii P. R.B. i Wspólnicy Spółka Komandytowa o wpis do rejestru, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 września 2003 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2006 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt [..], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2006 r. odrzucił, jako niedopuszczalną, skargę kasacyjną od postanowienia tego Sądu oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W., na podstawie którego oddalona została skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. W ocenie Sądu Okręgowego postanowienie sądu drugiej instancji oddalające apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania rejestrowego o wpis nie jest postanowieniem, od którego przysługuje skarga kasacyjna (art. 5191 § 3 k.p.c.), nie jest to bowiem postanowienie „sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji”, a tylko od takich postanowień – zgodnie z art. 5191 § 3 k.p.c. - przysługuje skarga kasacyjna. Uzasadniając to stwierdzenie Sąd Okręgowy podniósł, że „przedmiotem badania sądu II instancji nie była ocena prawidłowości dokonanego wpisu czy też prawidłowości wykreślenia określonego podmiotu podlegającego rejestracji, lecz ocena zasadności i dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez skarżącego nie będącego uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu, w tym w szczególności zbadanie czy skarżący posiada przymiot zainteresowanego w rozumieniu art. 510 § 1 w zw. z art. 524 § 2 k.p.c.”. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 519 § 3 k.p.c. przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że postanowienie, na podstawie którego oddalona została apelacja od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru sądowego, nie jest postanowieniem podlegającym zaskarżeniu skargą kasacyjną, a ponadto naruszenie art. 378 w zw. z art. 518 i 13 § 2 k.p.c. przez uznanie, że przedmiotem badania sądu II instancji nie była ocena prawidłowości dokonanego wpisu czy też prawidłowości wykreślenia określonego podmiotu podlegającego rejestracji, lecz wyłącznie ocena zasadności i dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez 3 skarżącego. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania ewentualnie „uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie jest trafne, a jego uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne i można w nim dostrzec brak konsekwentnej argumentacji. Sąd Okręgowy wskazał, że postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania tylko wtedy należy traktować - ze względu na ścisłe podmiotowe i przedmiotowe powiązanie z postępowaniem prawomocnie zakończonym - jako kontynuację dotychczasowego postępowania, jeśli wcześniej nastąpiło stwierdzenie dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W rozpoznawanej sprawie brak było „podmiotowego powiązania” między postępowaniem prawomocnie zakończonym, a postępowaniem wszczętym na skutek skargi o wznowienie, skoro skarżący nie był uczestnikiem tego pierwszego postępowania. Nie posiadając przymiotu „zainteresowanego” w rozumieniu art. 510 w zw. z art. 524 § 2 k.p.c. nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania. Skoro więc Sąd Okręgowy, oddalając apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania, nie rozpoznawał istoty sporu wcześniej prawomocnie zakończonego, to okoliczność ta – podkreślił Sąd Okręgowy - pozbawia skarżącego możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tego Sądu oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego skargę o wznowienie postępowania rejestrowego zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie wpisu. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Sąd Okręgowy zarówno Sąd Rejonowy, oddalając skargę o wznowienie postępowania, jak i Sąd Okręgowy, oddalając apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania, stwierdziły dopuszczalność wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej wpisu do rejestru. W przeciwnym razie skarga o wznowienie postępowania zostałaby odrzucona postanowieniem, na które – jako kończące postępowanie - przysługuje zażalenie. Skoro Sąd Okręgowy wskazał, 4 że postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania tylko wtedy należy traktować jako kontynuację dotychczasowego postępowania, jeśli wcześniej nastąpiło stwierdzenie dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania (nie może budzić wątpliwości, że wcześniejszymi orzeczeniami dopuszczalność skargi została potwierdzona), to odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, na mające merytoryczny charakter postanowienie oddalające apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania, pozostaje w sprzeczności z argumentacją, która miała uzasadniać rozstrzygniecie przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Nie ulega wątpliwości, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została od postanowienia wydanego w postępowaniu rejestrowym, którego przedmiotem był wpis do rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, a więc w sprawie, w której skarga kasacyjna przysługuje (art. 5191 § 3 k.p.c.). Ta okoliczność przesądza o dopuszczalności skargi kasacyjnej także na postanowienie oddalające apelację od postanowienia oddalającego skargę o wznowienie postępowania w takiej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za utrwalony uznać należy pogląd, według którego od orzeczenia sądu drugiej instancji oddalającego skargę o wznowienie postępowania przysługuje kasacja (aktualnie skarga kasacyjna) (wyrok SN z dnia 10 września 1997 r., I PKN 245/97, OSNAP 1998, nr 11, poz. 359). Z przytoczonych względów zażalenie jako uzasadnione należało uwzględnić i w konsekwencji orzec, jak w sentencji postanowienia (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).