V CSK 659/17
WyrokIzba Cywilna2018-05-24
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca wierzytelności stwierdzonej bankowym tytułem wykonawczym, w świetle art. 509 § 2 k.c. w związku z art. 96-98 prawa bankowego i art. 299 k.s.h., dysponuje tytułem wykonawczym pozwalającym na stwierdzenie skuteczności egzekucji i tym samym domaganie się zapłaty wierzytelności od członka zarządu na podstawie art. 299 k.s.h.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. Wskazano, że problematyka dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. przez nabywcę wierzytelności, który dysponuje bankowym tytułem wykonawczym, była już rozważana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ponadto, argumentacja skarżącego opierała się na niekonsekwencji, co wykluczało oczywistą zasadność skargi.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od członka zarządu spółki na podstawie art. 299 k.s.h. jako nabywca wierzytelności stwierdzonej bankowym tytułem wykonawczym. Pozwany zaskarżył wyrok sądu drugiej instancji, domagając się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy ocenił, że przedstawione zagadnienie nie jest istotne, a argumentacja pozwanego nie jest konsekwentna.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 659/17 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko M.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt XIX Ga […]/16, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sformułował jako pytania: „Czy nabywca wierzytelności od Banku - wierzytelność stwierdzona bankowym tytułem wykonawczym w świetle art. 509 § 2 k.c. w związku z art. 96-98 prawa bankowego i art. 299 k.s.h. dysponuje tytułem wykonawczym pozwalającym na stwierdzenie skuteczności egzekucji i tym samym domaganie się zapłaty wierzytelności od członka zarządu na podstawie art. 299 k.s.h.?" oraz „Czy nabywca wierzytelności powinien uzyskać nowy tytuł wykonawczy przeciwko spółce i dopiero na jego podstawie egzekwować roszczenie?" Skarżący powołał się również na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić
3 argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być ponadto „istotne" z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Problem, do rozstrzygnięcia którego dąży skarżący był już rozważany w wyroku z 25 maja 2016 r., V CSK 579/15 (OSNC-ZD 2017, nr 4, poz. 61), w motywach którego Sąd Najwyższy stwierdził, że „nabycie praw, których posiadanie przez poprzednika prawnego potwierdza tytuł egzekucyjny, może być wykazywane w innym postępowaniu sądowym wszelkimi dopuszczalnymi dowodami, jeżeli jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem tego postępowania, a strona powołująca się na ich nabycie nie dysponuje tytułem egzekucyjnym z klauzulą nadaną na jej rzecz w trybie art. 788 § 1 k.p.c. W wyniku przelewu wierzytelności w stosunku do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przechodzą na podstawie art. 509 § 2 k.c. na nabywcę wierzytelności także związane z tą wierzytelnością roszczenia odszkodowawcze przeciwko członkom zarządu spółki przewidziane w art. 299 § 1 k.s.h. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2006 r., V CSK 319/06, Glosa 2007, nr 4, s. 12, z dnia 30 września 2008 r., III CSK 12/08 oraz z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CSK 390/11, nie publ.)". Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. nie wymaga legitymowania się przez nabywcę wierzytelności klauzulą wykonalności nadaną na jego rzecz w trybie art. 788 § 1 k.p.c., gdy zbywca dysponował klauzulą wykonalności stwierdzającą, że wierzytelność mu przysługuje i nadaje się do egzekucji. Problem rozważny przez Sąd Najwyższy w powołanym orzeczeniu dotyczył tytułu egzekucyjnego w postaci nakazu zapłaty, a nie bankowego tytułu egzekucyjnego, co eksponuje skarżący, ale trzeba podkreślić, że pomimo uznania przepisów będących podstawą do wydawania bankowych tytułów egzekucyjnych
4 wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2015 r., P 45/12 za niezgodne z Konstytucją, art. 97 prawa bankowego został uchylony nie na skutek wejścia w życie tego orzeczenia, lecz przez art. 1 pkt 4 ustawy z 25 września 2015 r. (Dz.U. 2015, poz. 1854), zmieniającej prawo bankowe z dniem 27 listopada 2015 r., a w świetle art. 11 ust. 3 tej ustawy bankowy tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowuje moc tytułu wykonawczego także po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że wierzytelność spółki, której członkiem zarządu był pozwany w stosunku do banku była niesporna, a w toku postępowania w niniejszej sprawie pozwany nie podważył ustaleń o dokonaniu skutecznego przelewu wierzytelności stwierdzonej bankowym tytułem egzekucyjnym. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany powoływał się też na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), mającą wynikać z naruszenia przez Sądy art. 299 k.s.h. i art. 509 § 2 w zw. z art. 96-98 prawa bankowego, których upatrywał w tych samych okolicznościach, w związku z którymi sformułował pytanie mające stanowić istotne zagadnienie prawne. Już ta niekonsekwencja w argumentacji wystarcza do stwierdzenia, że skarga kasacyjna pozwanego nie może być uzasadniona w sposób oczywisty, co musiałoby się wiązać z ewidentnym i widocznym na pierwszy rzut oka naruszeniem przepisów, które nie poddają się różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nieopubl. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. jw ał
Powiązane orzeczenia
- III CSK 37/20 2020-07-22Czy nabywca wierzytelności niebędący bankiem może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykona…
- III CSK 227/16 2016-10-27Czy wierzyciel, którego wierzytelność wobec spółki została objęta układem i umieszczona na liście wierzytelności w zredukowanej wysokości, może na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. poszukiwać zaspokojenia zobowiązania spółki…
- I CSK 224/17 2017-10-17Czy bank, który na podstawie umowy gwarancji bankowej spełnił świadczenie na rzecz beneficjenta i wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela, może dochodzić od zleceniodawcy roszczenia opartego na treści stosunku prawnego…
- III CSK 180/18 2019-01-15Czy zarzut dotyczący wysokości sumy dochodzonej bankowym tytułem egzekucyjnym ma charakter materialnoprawny podlegający powództwu przeciwegzekucyjnemu, czy też wyłącznie formalny podlegający zażaleniu w postępowaniu klau…
- III CSK 289/19 2020-11-25Czy w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie bankowego tytułu wykonawczego, w przypadku gdy nowy wierzyciel podejmuje czynności bez uzyskania nowej klauzuli wykonalności, zachodzi stan bezczynności wierzyciel…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 509 § 2 KCart. 96art. 299 KSHart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 788 § 1 KPCart. 299 § 1 KSHart. 97
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy