III KK 313/13
WyrokIzba Karna2013-12-13
Skład orzekający: Piotr Hofmański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może w ramach kontroli kasacyjnej wkraczać w sferę swobodnego uznania sędziowskiego co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie, jeśli nie narusza ono w sposób oczywisty zasad jego ustalania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy przypomina utrwalony pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym w ramach kontroli kasacyjnej nie jest możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia. Zarzut niewłaściwego ustalenia zadośćuczynienia może być skuteczny jedynie wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania takiego zadośćuczynienia.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy zasądził określoną kwotę, którą Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy, dokonując korekty ustalonej wysokości zadośćuczynienia. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 445 § 1 k.c.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania (art. 457 § 3 k.p.k. i art. 410 w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.) dotyczące sposobu uzasadnienia orzeczenia i kontroli apelacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 313/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Hofmański na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy P. L., o odszkodowanie i zadośćuczynienie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 kwietnia 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 10 stycznia 2013 r., p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć wnioskodawcę P. L. UZASADNIENIE Kasacja pełnomocnika wnioskodawcy okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. W kasacji zarzucono: 1. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 445 § 1 k.c., polegające na błędnej jego wykładni i niewłaściwym zastosowaniu poprzez uznanie, że Sąd orzekający zasądził odpowiednie zadośćuczynienie podczas gdy kwota zasądzona nie stanowi zadośćuczynienia współmiernego do negatywnych przeżyć i traumy, jaką przeżył wnioskodawca,
2 2. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 457 § 3 k.p.k., polegającą na uzasadnieniu w ogólnikowy sposób zarzutów podniesionych w apelacji, w szczególności lakonicznym uzasadnieniu „odpowiedniości” zadośćuczynienia, 3. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 410 w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., polegające na omówieniu w zbyt ogólnikowy sposób zarzutów podniesionych w apelacji, w szczególności brak merytorycznego odniesienia się do „odpowiedniości” zadośćuczynienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu. Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzuty kasacji okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym. Pierwszy z zarzutów kasacji tylko pozornie odnosi się do naruszenia prawa materialnego, gdyż skarżący wprost podaje w jego uzasadnieniu, że kwestionowana jest wysokość zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy pragnie przypomnieć utrwalony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym „w ramach kontroli kasacyjnej (tak samo zresztą jak apelacyjnej) nie jest możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego. Zarzut niewłaściwego ustalenia zadośćuczynienia może być, tak w jednym, jak i drugim postępowaniu, skuteczny, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania takiego zadośćuczynienia” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2007 r., II KK 321/06). W ocenie Sądu Najwyższego o takim rażącym pogwałceniu zasad ustalania zadośćuczynienia nie może być w sprawie mowy. Drugi i trzeci z zarzutów kasacji zasługują na łączne rozważenie, gdyż dotyczą w istocie jednej kwestii – poprawności kontroli odwoławczej przeprowadzonej przez Sąd Apelacyjny, w zakresie zarzutów apelacji odnoszących się do adekwatności zasądzonego przez Sąd Okręgowy zadośćuczynienia. Zawarte w pkt 2 kasacji twierdzenie, w myśl którego Sąd Apelacyjny odniósł się „w
3 ogólnikowy sposób” do podniesionego w apelacji zarzutu, jest tożsame z twierdzeniem w pkt 3 kasacji, w którym zarzucono „brak merytorycznego odniesienia się” do tegoż zarzutu apelacji. W ocenie Sądu Najwyższego, kontrola odwoławcza Sądu Apelacyjnego w podniesionej kwestii nie narusza standardów art. 457 § 3 k.p.k. Trafnie wskazał Sąd Apelacyjny, że korekta ustalonego przez Sąd meriti wysokości zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie może się ograniczać wyłącznie do przypadków oczywistej, rażącej niewspółmierności tegoż zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny na s. 3-4 uzasadnienia wyroku wskazał dlaczego podniesione przez apelującego argumenty nie mogą być uznane za wystarczające do przyjęcia owej oczywistej, rażącej niewspółmierności. Należy też zwrócić uwagę skarżącego, że poziom ogólności rozważań Sądu odwoławczego jest zawsze pochodną poziomu skonkretyzowania zarzutów apelacyjnych. W tym stanie rzeczy, zarzuty sformułowane w pkt 2 i 3 kasacji nie mogły być uznane za zasadne. Z tych powodów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KK 166/14 2014-07-09Czy Sąd Najwyższy może w ramach kontroli kasacyjnej ingerować w swobodne uznanie sędziowskie co do wysokości zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, jeśli zarzut dotyczy jedynie odmiennej oce…
- II KK 302/13 2013-11-15Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może ingerować w swobodę uznania sędziowskiego przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, jeśli nie doszło do rażącego naruszenia prawa ma…
- III KK 419/22 2022-10-24Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonać ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia sądu meriti i zaaprobować alternatywną ocenę materiału dowodowego przedstawioną w nadzwyczajnym środku zaskarżenia?
- V KK 332/14 2015-02-04Czy Sąd Najwyższy może w postępowaniu kasacyjnym wkraczać w sferę swobodnego uznania sędziowskiego przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności, gdy zarzut dotyczy jedynie odmiennej oceny…
- II KK 598/22 2023-01-24Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonywać ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia sądu meriti i aprobować alternatywną ocenę materiału dowodowego przedstawioną w środku zaskarżenia?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 445 § 1 KCart. 457 § 3 KPKart. 410art. 424 § 1 pkt 1 KPK§ 3§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy