IV CSK 225/13
WyrokIzba Cywilna2013-09-25
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy jest uprawniony do badania wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej, aby zapobiec nadawaniu kasacyjnego charakteru sprawom o niższej wartości. W sprawach o roszczenie przewidziane w art. 527 k.c. (skarga pauliańska), dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu miarodajne są dwie wartości: albo wartość tego, co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło, albo wysokość wierzytelności wraz z zaległymi należnościami ubocznymi za czas poprzedzający wniesienie pozwu – w zależności od tego, która z tych wielkości jest niższa.Stan faktyczny
Powódka I. Spółka Akcyjna wniosła pozew o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, określając wartość przedmiotu sporu na 48.960 zł. Pozwany C. G. złożył skargę kasacyjną, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na 69.559 zł, jako sumę należności głównych. Powódka wniosła o odrzucenie skargi ze względu na jej niedopuszczalność.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego jako niedopuszczalną i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 225/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa I. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. obecnie w T. przeciwko C. G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt IX Ca […], 1) odrzuca skargę kasacyjną 2) zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1817 (tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Pozwany C. G. w sprawie toczącej się na skutek wniesienia skargi pauliańskiej przez powódkę I. Spółkę Akcyjną z siedzibą w W., złożył do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 grudnia 2012 r. Skarżący jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał kwotę 69.559 zł podając, że jest to suma należności głównych z wyłączeniem na zasadzie art. 20 k.p.c. odsetek i kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę powódka domagała się odrzucenia skargi ze względu na jej niedopuszczalność, ewentualnie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, a w każdym przypadku o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek zaskarżenia cechuje się wysokim stopniem sformalizowania. Jednym z tego przejawów jest przyjęcie przez ustawodawcę ograniczeń w postaci progów kwotowych wartości przedmiotu zaskarżenia (ratio valoris), po przekroczeniu których dopuszczalne jest dopiero złożenie skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, Sąd Najwyższy jest uprawniony do badania określonej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia, co ma zapobiegać ewentualnym działaniom mającym na celu nadanie charakteru kasacyjnego sprawom pozbawionym tego przymiotu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 22 czerwca 2012 r., V CSK 294/11, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2012 r., II CZ 34/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2012 r., II PZ 38/11, niepubl.). Zasadniczo wartość przedmiotu zaskarżenia zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji nie może być w sprawie wyższa niż wartość przedmiotu sporu, chyba że doszło do rozszerzenia powództwa, bądź sprawa dotyczy roszczeń o świadczenia powtarzające się (por. postanowienie Sądu
3 Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CSK 764/11, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2012 r., II PZ 44/11, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2012 r., V CSK 294/11, niepubl.; z dnia 23 maja 2012 r., III CZ 21/12, niepubl.). W niniejszej sprawie powódka wnosząc pozew o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do siebie, określiła wartość przedmiotu sporu na kwotę 48.960 zł wskazując, że jest to wartość przedmiotu kwestionowanej darowizny. Podzielić należy jednocześnie stanowisko, jakie zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 maja 2008 r., (II CZ 25/08, niepubl.) uznając, że w sprawie o roszczenie przewidziane w art. 527 k.c., dla oznaczenia wartości przedmiotu sporu miarodajne są dwie wartości: albo wartość tego, co na skutek zaskarżonej czynności z majątku dłużnika wyszło lub do niego nie weszło, albo wysokość wierzytelności dla ochrony której, wraz z zaległymi należnościami ubocznymi za czas poprzedzający wniesienie pozwu - w zależności od tego, która z tych wielkości jest niższa. Pozwany w toku procesu nie domagał się zbadania wartości przedmiotu sporu przez sąd i dlatego nie może skutecznie wskazać w skardze kasacyjnej wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, pomimo że w apelacji tę wartość określił na kwotę 69.559 zł argumentując, że jest to suma należności głównych z wyłączeniem odsetek i kosztów procesu. Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 391 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., Nr 461) zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1817 zł z tytułu wynagrodzenia adwokata za sporządzenie odpowiedzi na skargę
4 kasacyjną oraz wydatku w kwocie 17 zł tytułem opłaty skarbowej od złożonego w sprawie pełnomocnictwa. aw db
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2712/23 2024-11-13Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- II CSK 695/10 2011-05-31Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza pięćdziesięciu tysięcy złotych?
- III CSK 347/14 2015-01-23Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- V CSK 208/18 2018-10-31Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- I CSK 3996/22 2023-09-07Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?
Powołane przepisy
art. 20 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 527 KCart. 3986 § 3 KPCart. 98 § 1art. 39821 KPCart. 391 KPC§ 1§ 3§ 13 ust. 4§ 6 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy