I ZSK 6/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-12-19
Skład orzekający: Marek Motuk, Marek Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia w stanie spoczynku, który popełnił delikty dyscyplinarne w stanie wyłączającym poczytalność, może ponosić odpowiedzialność dyscyplinarną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego w stanie spoczynku, stwierdzając, że czyny zarzucane jej w punktach 1 i 2 nie stanowiły deliktów dyscyplinarnych z uwagi na wyłączającą odpowiedzialność chorobę psychiczną. W odniesieniu do deliktu z punktu 3, Sąd uznał jego społeczną szkodliwość za znikomą, a także zasugerował, że również w tym przypadku mogła występować choroba psychiczna wyłączająca poczytalność.Stan faktyczny
Sędzia w stanie spoczynku została obwiniona o podrobienie dokumentu w postaci wyroku oraz poświadczenie nieprawdy w protokołach rozpraw. W toku postępowania karnego, biegli psychiatrzy stwierdzili, że w chwili popełnienia zarzucanych czynów obwiniona miała zniesioną poczytalność z powodu choroby psychicznej. Postępowanie karne zostało umorzone z uwagi na brak przestępstwa. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dyscyplinarną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędzi w stanie spoczynku A. C. z uwagi na brak popełnienia deliktów dyscyplinarnych (punkty 1 i 2) oraz znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu (punkt 3).Pełny tekst orzeczenia
I ZSK 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Dobrowolski Ławnik SN Arkadiusz Sopata Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Szczegot przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym w L. SSR J. C. oraz sędzi Sądu Rejonowego w C. w stanie spoczynku A. C. i jej obrońcy, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rozprawie w dniach: 30 maja, 16 listopada i 19 grudnia 2023 r. sprawy dyscyplinarnej A. C. sędziego Sądu Rejonowego w C. w stanie spoczynku obwinionej o to, że: 1. w dniu 14 lutego 2014 r we W. woj. l. podrobiła dokument w postaci wyroku w sprawie […] Sądu Rejonowego w C. w ten sposób, że dokument ten sporządziła określając datę jego powstania na dzień 10 lutego 2014 roku oraz podpisała go pomimo tego, że wyrok w tej sprawie w dniu 10 lutego 2014 roku nie zapadł, gdyż rozprawa w sprawie […] Sądu Rejonowego w C. została odroczona do dnia 21 marca 2014 roku, a następnie tak podrobiony dokument załączyła do akt sprawy jako prawdziwy, tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) 2. w dniu 26 lutego 2014 roku w W. woj. […], jako funkcjonariusz publiczny - sędzia, a więc osoba uprawniona do wystawienia dokumentu w postaci protokołu rozprawy w przydzielonej jej do rozpoznania sprawie […] Sądu Rejonowego w C., poświadczyła nieprawdę w protokole rozprawy z dnia 10 lutego 2014 roku w wymienionej wyżej sprawie poprzez wskazanie, że: - „Sąd postanowił przeprowadzić rozprawę,”
I ZSK 6/22 2 - „protokolant odczytał wniosek o ukaranie,” - „Sąd postanowił odczytać wyjaśnienia obwinionego, które odczytała Przewodnicząca,” - „Sąd postanowił odczytać zeznania świadka, które odczytała Przewodnicząca,” - „Sąd postanowił uprzedzić o możliwości zakwalifikowania czynu z aktu oskarżenia z innego przepisu,” - „Sąd postanowił uznać za ujawnione określone dowody,” - „po sporządzeniu został w sprawie ogłoszony wyrok, którego odpis zarządzono doręczyć „obwinionemu”,” podczas, gdy żadna z wymienionych czynności nie miała faktycznie miejsca, gdyż rozprawa w sprawie […] została odroczona do dnia 21 marca 2014 roku, tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) 3. w dniu 23 czerwca 2014 roku w W. woj. […], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne w protokołach rozpraw w sprawach Sądu Rejonowego w C., IX Wydziału Zamiejscowego we W.: […], w ten sposób, że: - w protokole rozprawy z dnia 13 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Sąd postanowił na podstawie art. 404 § 2 k.p.k. prowadzić rozprawę odroczoną w dalszym ciągu, postanowienie powyższe ogłoszono, sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy prokuratora o dopuszczenie dowodu z opinii oraz postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody z opinii oraz postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 4, 11-11v, 16, 18-20v, 21-22v, 23-31v, 32-40, 41-43, 44-46, 47-47v, 48-54, 54v-55v, 70-73, 98, 100-101v, 103-105, 108-109, 132-133, 137-143v, 160-161v, 175, 193-200, 200a, 200b, 200c, 201-228, 247a-247d, 248-249v, 261, 507-509, 581-583, 592, 593-593v, 594-596, 630- 631, 793-794v, 818-819”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-9, 13, 21, 23, 28, 29, 30-30v, 31, 33, 49, 85”,
I ZSK 6/22 3 - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-8v, 10-11, 18, 20-22v, 28, 42”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […], iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-3v, 7-9v, 13-16” podczas, gdy wskazane wyżej zdarzenia procesowe nie miały miejsca, jednocześnie chcąc, by inne ustalone osoby, tj. protokolanci uczestniczący w rozprawach we wskazanych dniach w tych sprawach, poświadczyli nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, nakłaniała ich do tego tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) postanowił 1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) umorzyć postępowanie dyscyplinarne przeciwko A. C. - sędzi Sądu Rejonowego w C. w stanie spoczynku, o zarzucane jej delikty dyscyplinarne z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) opisane wyżej w pkt 1 – 2, wobec stwierdzenia, iż sprawczyni nie popełniła wymienionych wyżej deliktów dyscyplinarnych; 2. na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) umorzyć postępowanie dyscyplinarne przeciwko A. C. - sędzi Sądu Rejonowego w C. w stanie spoczynku, o zarzucany jej delikt dyscyplinarny z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) opisany
I ZSK 6/22 4 wyżej w pkt 3, wobec stwierdzenia, iż stopień jego szkodliwości społecznej jest znikomy. UZASADNIENIE Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w L. wystąpił do Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w L. z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko A. C. - sędzi Sądu Rejonowego w C. – obecnie w stanie spoczynku, o czyny polegające na tym, że: 1. w dniu 14 lutego 2014 r w W. woj. […] podrobiła dokument w postaci wyroku w sprawie […] Sądu Rejonowego w C. w ten sposób, że dokument ten sporządziła określając datę jego powstania na dzień 10 lutego 2014 roku oraz podpisała go pomimo tego, że wyrok w tej sprawie w dniu 10 lutego 2014 roku nie zapadł, gdyż rozprawa w sprawie […] Sądu Rejonowego w C. została odroczona do dnia 21 marca 2014 roku, a następnie tak podrobiony dokument załączyła do akt sprawy jako prawdziwy, tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.); 2. w dniu 26 lutego 2014 roku w W. woj. […], jako funkcjonariusz publiczny - sędzia, a więc osoba uprawniona do wystawienia dokumentu w postaci protokołu rozprawy w przydzielonej jej do rozpoznania sprawie […] Sądu Rejonowego w C., poświadczyła nieprawdę w protokole rozprawy z dnia 10 lutego 2014 roku w wymienionej wyżej sprawie poprzez wskazanie, że: - „Sąd postanowił przeprowadzić rozprawę,” - „protokolant odczytał wniosek o ukaranie,” - „Sąd postanowił odczytać wyjaśnienia obwinionego, które odczytała Przewodnicząca,”
I ZSK 6/22 5 - „Sąd postanowił odczytać zeznania świadka, które odczytała Przewodnicząca,” - „Sąd postanowił uprzedzić o możliwości zakwalifikowania czynu z aktu oskarżenia z innego przepisu,” - „Sąd postanowił uznać za ujawnione określone dowody,” - „po sporządzeniu został w sprawie ogłoszony wyrok, którego odpis zarządzono doręczyć „obwinionemu”,” podczas, gdy żadna z wymienionych czynności nie miała faktycznie miejsca, gdyż rozprawa w sprawie […] została odroczona do dnia 21 marca 2014 roku, tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.); 3. w dniu 23 czerwca 2014 roku w W. woj. […], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, poświadczyła nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne w protokołach rozpraw w sprawach Sądu Rejonowego w C., IX Wydziału Zamiejscowego w W.: […], w ten sposób, że: - w protokole rozprawy z dnia 13 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Sąd postanowił na podstawie art. 404 § 2 k.p.k. prowadzić rozprawę odroczoną w dalszym ciągu, postanowienie powyższe ogłoszono, sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy prokuratora o dopuszczenie dowodu z opinii oraz postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody z opinii oraz postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach 4, 11-11v, 16, 18-20v, 21-22v, 23-31v, 32-40, 41-43, 44-46, 47-47v, 48-54, 54v-55v, 70-73, 98, 100-101v, 103-105, 108-109, 132-133, 137-143v, 160-161v, 175, 193-200, 200a, 200b, 200c, 201-228, 247a-247d, 248-249v, 261, 507-509, 581-583, 592, 593-593v, 594-596, 630- 631, 793-794v, 818-819”,
I ZSK 6/22 6 - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-9, 13, 21, 23, 28, 29, 30-30v, 31, 33, 49, 85”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-8v, 10-11, 18, 20-22v, 28, 42”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […], iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-3v, 7-9v, 13-16” podczas, gdy wskazane wyżej zdarzenia procesowe nie miały miejsca, jednocześnie chcąc, by inne ustalone osoby, tj. protokolanci uczestniczący w rozprawach we wskazanych dniach w tych sprawach, poświadczyli nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, nakłaniała ich do tego tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.) Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2019 roku, sygn. akt […], stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Dyscyplinarnej (k. 1004, t. VI). Równolegle do postępowania dyscyplinarnego, o te same czyny, prowadzone było postępowanie karne przeciwko A. C. – sędzi Sądu Rejonowego w C. w stanie spoczynku, o sygn. akt […]. Postanowieniem z dnia 21 września 2016 roku, w powyższej sprawie o sygn. akt […], prokurator umorzył częściowo śledztwo w sprawie dokonanego w dniu 23
I ZSK 6/22 7 czerwca 2014 roku w W. woj. […], w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przez funkcjonariusza publicznego - sędziego Sądu Rejonowego w C., a zarazem na podstawie art. 149 § 1 k.p.k., jako osoba uprawniona do wystawienia dokumentu - protokołu rozprawy z dnia 13 czerwca 2014 roku w sprawie […] przeciwko J. K. oskarżonemu o czyn z art. 207 § 1 k.k., protokołu rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] przeciwko M. B. oskarżonemu o czyn z art. 27c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 roku o rybactwie śródlądowym, protokołu rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] przeciwko R. H. oskarżonemu o czyn z art. 178a § 1 k.k. oraz protokołu rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] przeciwko A. K. oskarżonemu o czyn z art. 178a § 1 k.k., przekroczenia swoich uprawnień poświadczając w nich nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, a mianowicie: - w protokole rozprawy z dnia 13 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Sąd postanowił na podstawie art. 404 § 2 k.p.k. prowadzić rozprawę odroczoną w dalszym ciągu, postanowienie powyższe ogłoszono, sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy prokuratora o dopuszczenie dowodu z opinii oraz postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody z opinii oraz postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 4, 11-11v, 16, 18-20v, 21-22v, 23-31v, 32-40, 41-43, 44-46, 47-47v, 48-54, 54v-55v, 70-73, 98, 100-101v, 103-105, 108-109, 132-133, 137-143v, 160-161v, 175, 193-200, 200a, 200b, 200c, 201-228, 247a-247d, 248-249v, 261, 507-509, 581-583, 592, 593-593v, 594-596, 630- 631, 793-794v, 818-819”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-9, 13, 21, 23, 28, 29, 30-30v, 31, 33, 49, 85”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […] zapisania, iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów
I ZSK 6/22 8 zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-8v, 10-11, 18, 20-22v, 28, 42”, - w protokole rozprawy z dnia 23 czerwca 2014 roku w sprawie […], iż „Na pytanie przewodniczącej strony nie domagały się odczytywania dowodów zgromadzonych w sprawie oraz Sąd postanowił uznać za ujawnione bez odczytywania w całości dowody na kartach: 1-3v, 7-9v, 13-16” w sytuacji gdy zdarzenia te nie miały miejsca, a nadto chcąc aby protokolanci sądowi A. M. i A. K. poświadczyli w ten sposób nieprawdę nakłaniania ich do tego, czym działała na szkodę interesu prywatnego J. K., M. B., R. H. i A. K. oraz interesu publicznego rozumianego jako zaufanie do organów wymiaru sprawiedliwości i powaga sądu, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. wobec braku wymaganego zezwolenia na ściganie (k. 398-398v, t. III). W uzasadnieniu w/w prawomocnego postanowienia argumentowano, iż Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] uchwałą z dnia 11 kwietnia 2016 roku nie zezwolił na pociągnięcie A. C. – sędziego Sądu Rejonowego w C. do odpowiedzialności karnej za czyn opisany w sentencji postanowienia o umorzeniu z uwagi na to, że cechuje się on znikomym stopniem społecznej szkodliwości i nie stanowi przestępstwa. W dalszym toku prowadzonego postępowania karnego o pozostałe czyny opisane na wstępie w pkt 1 i 2 wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, prokurator prawomocnym postanowieniem z dnia 4 maja 2020 roku, […], umorzył śledztwo przeciwko sędzi w stanie spoczynku A. C., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. „wobec stwierdzenia, że sprawca nie popełnił przestępstwa” (k. 1889-1903, t. X). W uzasadnieniu postanowienia prokurator argumentował, iż powołani w sprawie biegli psychiatrzy B. R. i M. W., którzy w niniejszym postępowaniu badali podejrzaną i uprzednio zawnioskowali konieczność przeprowadzenia obserwacji sądowo-psychiatrycznej, po ponownej analizie zgromadzonej i uzupełnionej
I ZSK 6/22 9 dokumentacji medycznej z przebiegu leczenia podejrzanej wydali pisemną opinię, z której wynika, iż w chwili czynów podejrzana A. C. miała zniesioną poczytalność. Zdaniem biegłych stan psychiczny A. C. odnośnie do zarzucanych jej czynów znosił całkowicie jej zdolność rozpoznania znaczenia czynów i zdolność do pokierowania swoim postępowaniem. Biegłe zostały przesłuchane na okoliczność wydanej opinii. Zgodnie zeznały, iż badając A. C. w 2016 roku miały wątpliwości co do objawów choroby psychicznej i wtedy wnioskowały o obserwację sądowo - psychiatryczną podejrzanej. W międzyczasie pojawiła się nowa dokumentacja medyczna z hospitalizacji podejrzanej, gdzie zdiagnozowano u niej chorobę psychiczną. W dokumentacji z przebiegu jej leczenia podkreślono, iż objawy chorobowe występowały u badanej od około 4 lat. Stąd między innymi biegłe w wydanej opinii uznały, iż A. C. w chwili czynów miała zniesioną poczytalność. Dla pełnego wyjaśnienia zachodzących sprzeczności w opiniach biegłych powołano kolejny zespół biegłych psychiatrów, celem sporządzenia opinii sądowo-psychiatrycznej, co do między innymi zdolności rozpoznania przez podejrzaną zarzucanych jej czynów. Biegli psychiatrzy P. M., W. D. i biegła psycholog J. M. w wydanej opinii z dnia 29 listopada 2019 roku stwierdzili, iż w okresie objętym zarzutami (w okresie 14 - 26 lutego 2014 roku) u A. C. występowały już objawy choroby psychicznej w postaci […], których początek datują na koniec 2013 roku. Zdaniem biegłych w chwili popełnienia zarzucanych przez podejrzaną czynów obecne już były objawy choroby, […], przekładały się na podejmowane przez nią czynności zawodowe. Tempore criminis podejrzana A. C. miała w chwili popełnienia zarzucanych jej czynów zniesioną zdolność rozumienia znaczenia zarzucanych jej czynów i pokierowania swoim postępowaniem. Biegli P. M., W. D. i J. M. zostali przesłuchani na okoliczność sporządzonej opinii. Podtrzymali treść opinii i wnioski końcowe. Ich zdaniem choroba psychiczna ujawniła się znacznie wcześniej, tylko w początkowym okresie nie była rozpoznawana. Później dokonano prawidłowego rozpoznania. Biegli po zbadaniu podejrzanej A. C. w pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 20 stycznia 2020 roku wskazali, iż ryzyko popełnienia przez podejrzaną czynu zabronionego związanego z rozpoznawaną u niej chorobą psychiczną, przy pozostawaniu jej na wolności ocenili jako niskie. Pozostawienie podejrzanej A. C.
I ZSK 6/22 10 na wolności - przy kontynuacji rozpoczętego leczenia ambulatoryjnego - nie stanowi zagrożenia dla porządku prawnego. Biorąc pod uwagę, iż dokumentację medyczną z przebiegu leczenia podejrzanej analizowały dwa niezależne zespoły biegłych psychiatrów, którzy w pisemnych opiniach wskazali jednomyślnie na chorobę psychiczną podejrzanej A. C., która w chwili popełniania przez nią czynów spowodowała zniesienie poczytalności, uznać należy, iż z art. 31 § 1 k.k. A. C. nie popełniła zarzucanych jej przestępstw. Z uwagi na powyższe oraz dodatkową opinię biegłych wskazującą, iż pozostawienie podejrzanej A. C. na wolności - przy kontynuacji rozpoczętego leczenia ambulatoryjnego - nie stanowi zagrożenia dla porządku prawnego, postępowanie karne umorzono w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec stwierdzenia, że sprawca nie popełnił przestępstwa, ponieważ dopuścił się w/w czynów w stanie niepoczytalności wyłączającej zgodnie z art. 31 § 1 k.k. przestępność czynu zabronionego (k. 1889-1902, t. X). Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.), w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 3 cyt. ustawy dotyczącym odpowiedzialności sędziów i asesorów sądowych, stosuje się odpowiednio przepisy części ogólnej Kodeksu karnego oraz przepisy Kodeksu postępowania karnego, z uwzględnieniem odrębności wynikających z charakteru postępowania dyscyplinarnego. Wobec tego, w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym zastosowanie ma art. 31 § 1 k.k., zgodnie z treścią którego nie popełnia przestępstwa (a więc także i deliktu dyscyplinarnego) sprawca, który z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie jego popełnienia rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem. Delikty dyscyplinarne opisane na wstępie w pkt 1 – 2 sentencji postanowienia, zarzucane sędzi w stanie spoczynku A. C., pokrywają się w całości czynami zabronionymi, co do których w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu karnym biegli lekarze psychiatrzy B. R. i M. W. oraz biegli lekarze psychiatrzy P. M.,
I ZSK 6/22 11 W. D., zgodnie zaopiniowali, iż w chwili ich popełnienia, z powodu choroby psychicznej w postaci […], miała ona zniesioną zdolność rozpoznania ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Przyjąć zatem należy, iż stwierdzona u sędzi w stanie spoczynku A. C. przez biegłych lekarzy psychiatrów choroba psychiczna, wyłącza jej odpowiedzialność zarówno za przypisane jej w postępowaniu karnym czyny zabronione, jak i pokrywające się z nimi delikty zarzucane jej w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym. W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. – mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym - należało umorzyć postępowania dyscyplinarne przeciwko sędzi w stanie spoczynku A. C., albowiem ustawa (art. 31 § 1 k.k.) stwierdza, iż czyny przez nią popełnione nie stanowią deliktu dyscyplinarnego, z powodu braku winy. Odnośnie do deliktu dyscyplinarnego opisanego na wstępie w pkt 3 Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej ustalił, iż stopień jego społecznej szkodliwości jest znikomy. Uchybienia popełnione przez obwinioną nie dotyczyły bowiem okoliczności o zasadniczym i istotnym znaczeniu, zaś rozprawy zostały przez nią w rzeczywistości przeprowadzone. Dokonane zapisy nie skutkowały wypaczeniem materiału dowodowego i nie miały wpływu na treść zapadłych wyroków oraz nie doprowadziły do pokrzywdzenia stron. Wszystkie protokoły rozpraw zostały przez obwinioną sprostowane, a więc uchybienia zostały przez nią wyeliminowane bez szkody dla wyniku procesu i uczestniczących w nim stron. Niezależnie od powyższego niezbędne jest podkreślenie, iż od chwili popełnienia wymienionego wyżej deliktu dyscyplinarnego upłynęło ok 9 lat. Nadto zauważyć należy, iż biegli lekarze psychiatrzy: P. M. i W. D. w opinii sądowo – psychiatrycznej stwierdzili, iż początek choroby psychicznej w postaci […] u sędzi w stanie spoczynku A. C. wystąpił już pod koniec 2013 r. i trwała ona przez cały 2014 r. W związku z powyższym uzasadnione jest przypuszczenie, iż także w chwili popełnienia przez nią w dniu 23 czerwca 2014 roku deliktu dyscyplinarnego, opisanego na wstępie w pkt 3, sędzia A. C. dotknięta była chorobą psychiczną w postaci […], która wyłączała całkowicie zdolność rozpoznania jego znaczenia i
I ZSK 6/22 12 pokierowania swoim postępowaniem. Okoliczność powyższa nie mogła być uwzględniona przez prokuratora umarzającego postępowanie o czyny opisane na wstępie w pkt 1 i 2 na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem prowadzenie postępowania karnego o czyn opisany w pkt 3 uniemożliwiała przeszkoda procesowa w postaci braku zezwolenia na ściganie, co skutkowało umorzeniem postępowania karnego o ten czyn postanowieniem z dnia 21 września 2016 roku, na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. Z dużym prawdopodobieństwem można przypuszczać, iż w przypadku braku powyższej przeszkody procesowej, postanowieniem prokuratora z dnia 4 maja 2020 roku, […], o umorzeniu śledztwa przeciwko sędzi w stanie spoczynku A. C., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. „wobec stwierdzenia, że sprawca nie popełnił przestępstwa”, zostałby objęty także czyn opisany na wstępie w pkt 3. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej postanowił, jak w sentencji. [M. T.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 13/23 2023-07-11Czy oczywista omyłka rachunkowa w sentencji uchwały Sądu Najwyższego może zostać sprostowana?
- II KK 280/24 2024-08-07Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę rachunkową w swoim postanowieniu dotyczącym wynagrodzenia obrońcy z urzędu?
- I CSK 519/16 2017-10-19Czy wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki rachunkowej w postanowieniu Sądu Najwyższego dotyczącego wynagrodzenia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo?
- I DSK 8/21 2021-07-12Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji i uzasadnieniu własnego postanowienia, polegającą na błędnym wskazaniu kwoty brutto przyznanej adwokatowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej?
- II UK 397/16/1 2017-10-02Czy Sąd Najwyższy może sprostować błąd rachunkowy w swoim postanowieniu dotyczącym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?
Powołane przepisy
art. 107 § 1art. 404 § 2 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 128art. 17 § 1 pkt 3 KPKart. 149 § 1 KPKart. 207 § 1 KKart. 27c ust. 1art. 178a § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 231 § 1 KKart. 18 § 2 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy