I KO 78/21
Izba Karna2022-01-13
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu dojazd do sądu właściwego miejscowo, ale nie wyklucza udziału w rozprawie przed sądem bliższym jego miejsca zamieszkania, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zły stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu udział w czynnościach procesowych przed sądem właściwym miejscowo lub znacznie utrudnia jego obecność ze względu na narażanie zdrowia i życia, stanowi uzasadnioną przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. "Dobro wymiaru sprawiedliwości" obejmuje potrzebę skutecznego przeprowadzenia procesu, gdy odstępstwo od zasady właściwości miejscowej jest konieczne dla zapewnienia udziału oskarżonego i uniknięcia przewlekłości postępowania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego A. W. C. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była zła kondycja zdrowotna oskarżonego, która utrudniała mu dojazd do sądu właściwego miejscowo, ale nie wykluczała udziału w rozprawie przed sądem bliższym jego miejsca zamieszkania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę opinię biegłego potwierdzającą niemożność udziału oskarżonego w czynnościach procesowych przed sądem w B. i możliwość jego udziału przed sądem w W.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 78/21 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 stycznia 2022 r., w sprawie A. W. C., oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt III K […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy A. C., oskarżonego o popełnienie czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Zdaniem Sądu występującego, przesłanką przemawiającą za przeniesieniem sprawy jest obecny stan zdrowia oskarżonego, który znacznie utrudnia mu dojazd do Sądu właściwego miejscowo, natomiast nie wyklucza jego udziału w rozprawie przed sądem bliższym jego miejsca zamieszkania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w B. zasługiwała na uwzględnienie.
2 Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodziła konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Przez ,,dobro wymiaru sprawiedliwości”, jako wyłączną, ale i konieczną przesłankę zastosowania w danej sprawie określonej w art. 37 k.p.k. instytucji, należy rozumieć także potrzebę skutecznego przeprowadzenia procesu w sytuacjach, w których wydaje się to mało realne bez odstępstwa od reguły wynikającej z art. 31 § 1 k.p.k., a więc zasady właściwości miejscowej sądu. Stąd też, jeżeli ustalony i potwierdzony zły stan zdrowia oskarżonego w ogóle wyklucza możliwość jego uczestnictwa w procesie przed sądem terytorialnie właściwym, odległym od miejsca zamieszkania oskarżonego, bądź wprawdzie nie czyni tego aż tak kategorycznie, ale znacznie utrudnia jego obecność na rozprawie w tym sądzie ze względu na narażanie zdrowia i życia tego oskarżonego na poważne niebezpieczeństwo, to wówczas ,,dobro wymiaru sprawiedliwości” wymaga, aby sprawę przekazać do sądu miejsca zamieszkania oskarżonego. W omawianej sprawie zachodziły tego rodzaju uwarunkowania. Opinia Biegłego Sądowego przy Sądzie Okręgowym w W. z zakresu chirurgii ogólnej z 27 listopada 2021 r., przeprowadzona na wniosek Sądu Rejonowego w B. do sprawy o sygn. akt XIII K […], jednoznacznie potwierdziła, że niemożliwy jest udział oskarżonego w czynnościach procesowych przed Sądem Rejonowym w B., natomiast może on, z uwagi na stan zdrowia, uczestniczyć w rozprawie przed Sądem znajdującym się jak najbliżej jego miejsca zamieszkania. Pozostawienie sprawy do rozpoznania w gestii Sądu właściwego terytorialnie, oddalonego blisko 200 km od W., wiązałoby się z ryzykiem graniczącym z pewnością, że oskarżony nie uczestniczyłby we własnym procesie. Analiza sprawy wskazuje, że ta okoliczność była dotychczas przeszkodą do podjęcia czynności z udziałem oskarżonego ze względu na jego dolegliwości. Sąd Rejonowy w B. wielokrotnie podejmował czynności procesowe zmierzające do rozpoczęcia sprawy, jednak okazało się to nieskuteczne z uwagi na stan zdrowia oskarżonego. Wobec powyższego zgodzić się należało ze stanowiskiem Sądu występującego, że zaniechanie zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k., wobec charakteru schorzeń A. C., spowodowałoby tylko dalszą przewlekłość
3 postępowania i pogłębiło ryzyko w ogóle jego nieprzeprowadzenia, a stan taki nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja zdrowotna oskarżonego uzasadniała przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., co zagwarantuje jej szybsze rozpoczęcie i sprawny tok, a w konsekwencji umożliwi jej zakończenie w rozsądnym terminie. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 43/12 2012-08-29Czy stan zdrowia oskarżonego, utrudniający mu dotarcie do sądu właściwego i uczestniczenie w czynnościach procesowych, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.…
- III KO 107/17 2017-12-21Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu udział w rozprawie w sądzie oddalonym od miejsca zamieszkania, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra w…
- I KO 85/23 2023-11-28Czy stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu udział w rozprawie przed sądem miejscowo właściwym, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 87/22 2022-09-07Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu samodzielną podróż i udział w postępowaniu przed sądem właściwym miejscowo, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu ochrony dobra wymiar…
- V KO 61/13 2013-08-13Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu udział w czynnościach procesowych poza miejscem zamieszkania, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sp…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 37 KPKart. 31 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy