I CZ 126/89

PostanowienieIzba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1989-05-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wydanie samochodu, który został zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym, podlega rozpoznaniu w drodze postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Roszczenie o wydanie samochodu będącego dowodem rzeczowym w związku z toczącym się postępowaniem karnym nie podlega rozpoznaniu w sprawie cywilnej. W takich przypadkach właściwe do rozstrzygania o dowodach rzeczowych są organy postępowania karnego, które orzekną o ich zwrocie osobie uprawnionej lub przekażą właściwemu urzędowi lub instytucji.
Stan faktyczny
Powód domagał się wydania samochodu, który został zabezpieczony jako dowód rzeczowy przez Prokuratora Wojewódzkiego w toku postępowania karnego. Powód twierdził, że jest właścicielem pojazdu, a jego zabezpieczenie narusza jego prawa cywilnoprawne. Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie cywilne do czasu zakończenia postępowania karnego, uznając, że jego wynik może mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego o zawieszeniu postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Wielgus (spraw.).Sędziowie SN: H. Ciepła, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 29 maja 1989 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Grzegorza P. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Wojewódzkiej w W. i Towarzystwu Ubezpieczeń "W." w W. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego Skarbu Państwa na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 28 lutego 1989 r. postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowód w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Wojewódzkiej w W. i Towarzystwu Ubezpieczeń "W." - Oddział w W. żądał nakazania pozwanym wydania mu samochodu m-ki "Audi" 80 CC twierdząc, że jest jego właścicielem, a Prokurator Wojewódzki zabezpieczył tenże samochód jako dowód rzeczowy w sprawie karnej z pominięciem uprawnień cywilnoprawnych przysługujących powodowi.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 28 lutego 1989 r. zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania karnego przyjmując, że wynik tego postępowania może mieć wpływ na rozstrzygnięcie o roszczeniu powoda (art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c.).Pozwany Skarb Państwa - reprezentowany przez Prokuratora Wojewódzkiego w zażaleniu na powyższe postanowienie wnosi o jego uchylenie i odrzucenie pozwu.Uzasadnienie prawneSąd Wojewódzki zważył, co następuje:Samochód, o który w sprawie chodzi, został skradziony na terenie Austrii i z tego kraju powód przywiózł go do Polski twierdząc, że nabył go w Wiedniu od nieznanego mężczyzny. W związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przy nabywaniu samochodu prokurator wydał postanowienie o zatrzymaniu samochodu jako dowodu rzeczowego. Postępowanie w sprawach karnych dotyczące zabezpieczenia oraz orzekania o dowodach rzeczowych unormowane zostało w przepisach Kodeksu postępowania karnego (art. 199, 204, 281 § 1, 360 § 1 i 368 § 1 k.p.k.) i o tych dowodach w postępowaniu przygotowawczym decyduje prokurator, a w toku postępowania rozpoznawczego orzeka sąd karny.W przepisach tych przewidziany został także tryb postępowania do wnoszenia środków odwoławczych od rozstrzygnięć o dowodach rzeczowych.Jak to słusznie podnosi się w zażaleniu, roszczenie powoda o wydanie samochodu będącego dowodem rzeczowym w związku z toczącym się postępowaniem karnym nie podlega rozpoznaniu w sprawie cywilnej (art. 1 k.p.c.). Takie stanowisko wyrażone zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide orzeczenia w sprawach IV CR. 163/78 i I CR. 295/83) i nie ma żadnych podstaw o jego zmianie w sprawie niniejszej.Dlatego Sąd Wojewódzki winien był rozstrzygnąć sprawę w aspekcie złożonych przez pozwanych zarzutów bez potrzeby zawieszenia postępowania do czasu ukończenia postępowania karnego, ponieważ w tym postępowaniu prokurator w toku postępowania przygotowawczego albo sąd karny, jako jedynie umocowane do rozstrzygania o dowodach rzeczowych, orzekną o ich zwrocie osobie uprawnionej albo przekaże właściwemu urzędowi lub instytucji (art. 199-202 k.p.k., art. 360 § 1 k.p.k.).Dlatego zaskarżone postanowienie należało uchylić i Sąd Najwyższy, na mocy art. 388 § 1 w zw. z art. 397 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 4 KPCart. 199art. 1 KPCart. 360 § 1 KPKart. 388 § 1art. 397 KPC§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.