IV CSK 482/19

Sygn. akt IV CSK 482/19 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. przy uczestnictwie M.J. o orzeczenie pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt XII Ga […] odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Uczestnik M.J. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G., oddalającego jego apelację od postanowienia nakładającego na niego, zgodnie z wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bliżej określony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 3989 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do ww. 2 unormowania Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w przedmiocie przyjęcia sprawy do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Jako przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania skarżący wskazał na jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd II instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (post. Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia sprawy do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd II instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Skarżący upatrywał oczywistej zasadności skargi w trafności jej jedynego zarzutu, dotyczącego naruszenia (przez wadliwe zastosowanie) art. 373 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 377 ustawy z 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2019 r., nr 498, dalej jako: p.u.) w zw. z art. 452 ust. 3 ustawy z 15 maja 2015 r. prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2019, nr 243, dalej jako: p.r.). W jego ocenie wniosek ZUS był spóźniony względem terminu z art. 377 p.u. (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2016 r.), a zatem pozbawienie go prawa działalności gospodarczej było niedopuszczalne. Skarżący wskazał przy tym, że pozostaje niewypłacalny 3 co najmniej od roku 2000 i to wówczas ciążył na nim obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W związku z tym nie można, zdaniem skarżącego, uznać, że 1 stycznia 2016 r., to jest w dacie wejścia w życie p.r., zaniechał on działań, o których mowa w art. 373 ust. 1 pkt 1 p.u. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie świadczy o wystąpieniu przyczyny w postaci oczywistej zasadności skargi. Istota stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej sprowadza się do tego, że niekorzystne dla skarżącego orzeczenie zapadło mimo upływu terminu zawitego do wystąpienia z wnioskiem o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący nie przedstawił jednak przekonującej argumentacji odnoszącej się do działania przepisów intertemporalnych i przemawiającej za błędnym zastosowaniem art. 452 ust. 3 p.r., a co za tym idzie także art. 377 p.u. w aktualnym brzmieniu. Argumentacja taka była natomiast konieczna, skoro wniosek o pozbawienie skarżącego prawa prowadzenia działalności gospodarczej został złożony w 2017 r., a zatem w czasie obowiązywania art. 452 ust. 3 p.r. Przywołany ostatnio przepis stanowi, że jeżeli działania lub zaniechania, o których mowa w art. 373 i art. 374 ustawy zmienianej [p.u. - dop.] w art. 428 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, które stanowią podstawę orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, miały miejsce zarówno przed dniem wejścia w życie ustawy, jak i po jej wejściu w życie, do oceny ich skutków stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 428 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to, że do oceny przypadków zaniechań ciągłych, które trwały zarówno przed 1 stycznia 2016 r., jak i po tej dacie, zastosowanie znajdują przepisy znowelizowane. Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego w sytuacji istniejącego nadal stanu niewypłacalności obowiązek, o którym mowa w art. 373 ust. 1 pkt 1 p.u., uzasadniający również zastosowanie art. 452 ust. 3 p.r., miałby nie ciążyć na nim także po 1 stycznia 2016 r. - mimo że oba te unormowania zostały przywołane w zarzucie skargi kasacyjnej. Jednocześnie natomiast nie zarzucono naruszenia art. 452 ust. 2 p.r., co powoduje, że na ocenę skargi jako oczywiście zasadnej nie mogą wpłynąć wywody dotyczące dostrzeganych przez skarżącego podstaw 4 zastosowania tego przepisu. Tymczasem zasadność, a w konsekwencji również oczywista zasadność skargi, zawsze musi być pochodną trafności zgłoszonych zarzutów. Uzupełniająco wypada zauważyć, że w orzecznictwie przedstawiono już stanowisko zbieżne z rozumowaniem przyjętym przez Sąd II instancji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2019 r., IV CSK 177/18, niepublikowane), a opisany wyżej brak argumentacji, która przemawiałaby za trafnością odmiennego poglądu, oznacza, że nie wykazano oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw