V KZ 70/12
PostanowienieIzba Karna2012-11-22
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia kasacji skazanego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest prawidłowa, jeśli wezwanie do uzupełnienia nie zawierało pouczenia o skutkach niedopełnienia obowiązku?Ratio decidendi
Odmowa przyjęcia kasacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest nieprawidłowa, jeśli wezwanie do uzupełnienia nie zawierało pouczenia o skutkach niedopełnienia obowiązku. Brak takiego pouczenia, zgodnie z art. 120 § 2 k.p.k., nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych. W takiej sytuacji należy ponownie wezwać stronę do uzupełnienia braku wraz z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia.Stan faktyczny
Skazanemu odmówiono przyjęcia kasacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, polegających na braku podpisu lub sporządzenia kasacji przez adwokata. Skazany został wezwany do uzupełnienia braków, jednak wezwanie nie zawierało pouczenia o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Skazany wniósł zażalenie, które zostało uwzględnione przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Prezesowi Sądu Okręgowego do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 70/12 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. J. skazanego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2012 r., zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego z dnia 31 sierpnia 2012 r., o odmowie przyjęcia kasacji, p o s t a no w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Prezesowi Sądu Okręgowego do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 k.p.k. i art. 120 § 2 k.p.k., odmówiono przyjęcia kasacji własnej skazanego M. J. z dnia 14 maja 2012 r., od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 maja 2012 r., albowiem nie został uzupełniony brak formalny kasacji w postaci „podpisania jej bądź sporządzenia przez adwokata”. W uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano, że zgodnie z przepisem art. 526 § 2 k.p.k. kasacja, jeżeli nie pochodzi od prokuratora powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata. W celu sporządzenia kasacji, zgodnie z tymi wymogami, przyznano skazanemu obrońcę z urzędu w osobie adwokata, który w oświadczeniu z dnia 10 lipca 2012 r. stwierdził brak podstaw do sporządzenia bądź podpisania kasacji w przedmiotowej sprawie. Odpis tej opinii doręczono skazanemu
2 i wezwano go do uzupełnienia braków formalnych kasacji własnej, w terminie 30 dni, poprzez sporządzenie jej i podpisanie przez adwokata. W zakreślonym terminie skazany nie uzupełnił braków formalnych swojej kasacji i w tej sytuacji należało odmówić jej przyjęcia. W złożonym zażaleniu skazany podał jedynie co następuje: „zaskarżam odmowę przyjęcia apelacji. Proszę o wyznaczenie obrońcy z urzędu i nie wzywanie mnie na sprawę”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zażalenie skazanego M .J. jest zasadne. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w razie stwierdzenia braku formalnego pisma procesowego polegającego m.in. na tym, że pismo objęte przymusem adwokacko-radcowskim nie zostało sporządzone i podpisane przez adwokata lub radcę prawnego, wzywa się osobę od której takie pismo pochodzi do uzupełnienia tegoż braku, ze wskazaniem, na czym brak ten polega i w jaki sposób powinien on zostać uzupełniony. Ponadto, co istotne, niezbędnym elementem, który towarzyszyć powinien wezwaniu, jest również pouczenie o skutku (rygorze) jaki wywołuje nieuzupełnienie braku w terminie Brak pouczenia, o którym mowa w art. 120 § 2 zdanie drugie k.p.k., należy traktować jak brak pouczenia uczestnika postępowania o ciążących obowiązkach i przysługujących uprawnieniach, w związku z czym brak ten - stosownie do treści art. 16 § 1 k.p.k. - nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2005 r., V KZ 27/05, OSNKW 2005/10/101). W takiej zaś sytuacji nie jest możliwe uznanie pisma za bezskuteczne czy też odmówienie przyjęcia środka odwoławczego, a należy ponownie wezwać stronę do uzupełnienia braku wraz z jednoczesnym pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia w terminie. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt, skazanemu został przesłany odpis oświadczenia obrońcy z urzędu wraz z następującym stwierdzeniem: „jednocześnie Sąd informuje, iż w związku z treścią oświadczenia Pana obrońcy z urzędu z dnia 10 lipca 2012 roku może Pan w terminie 30 dni od otrzymania niniejszego pisma wnieść kasację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 maja 2012 roku sygnatura akt /…/, z tym iż kasacja musi być sporządzona i podpisana przez adwokata (art. 525 § 2 k.p.k.)”.
3 Z powyższego pisma żadna miarą nie sposób wywodzić, że skazany M. J. został wezwany do uzupełnienia braku formalnego kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata, ani tym bardziej pouczony o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Jedynie na marginesie należy wskazać, że w samej treści zaskarżonego zarządzenia całkowicie błędnie – bo wbrew treści art. 526 § 2 k.p.k. – wskazano, że odmowa przyjęcia kasacji nastąpiła z „uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych kasacji poprzez podpisanie jej bądź sporządzenie przez adwokata”. Oczywistym bowiem jest, że kasacja musi być nie tylko podpisana, ale i sporządzona przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym. Przepisy art. 84 § 3 k.p.k. oraz art. 526 § 2 k.p.k. mówią wyraźnie "o sporządzeniu i podpisaniu" kasacji przez obrońcę, a więc to on ma ją zarówno napisać jak i podpisać. Samo podpisanie się adwokata z urzędu pod skargą sporządzoną przez stronę nie spełnia powyższego wymogu i nie czyni tym samym kasacji prawnie skuteczną (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2010 r., IV KZ 73/10, R-OSNKW 2010/1/2532) . Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 42/13 2013-08-21Czy odmowa przyjęcia kasacji, oparta na stwierdzeniu braku formalnego w postaci niesporządzenia i niepodpisania kasacji przez obrońcę, jest prawidłowa, jeśli przed odmową nie przeprowadzono procedury wezwania do uzupełni…
- II KZ 21/19 2019-09-17Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, wydane z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie, jest prawidłowe, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków nie zostało skutecznie doręczone obrońcy?
- V KZ 15/21 2021-04-26Czy przewodniczący wydziału karnego odwoławczego sądu okręgowego może odmówić przyjęcia kasacji z powodu braków formalnych, nie wzywając strony do ich uzupełnienia, jeśli pismo zawiera elementy merytoryczne?
- IV KZ 33/15 2015-05-26Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu braku podpisu obrońcy, mimo późniejszego uzupełnienia tego braku, jest zasadne?
- IV KZ 1/25 2025-02-25Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji sporządzonej osobiście przez skazanego, który nie uzupełnił braków formalnych mimo wezwania, jest prawidłowe?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 530 § 2 KPKart. 526 § 2 KPKart. 120 § 2 KPKart. 120 § 2art. 16 § 1 KPKart. 525 § 2 KPKart. 84 § 3 KPK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy