II CZ 91/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-10-20

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Mirosław Bączyk, Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. podlega odrzuceniu, jeśli wskazana podstawa faktyczna lub dowodowa istniała i była ujawnialna w poprzednim postępowaniu, a strona zaniechała jej powołania z powodu opieszałości lub zaniedbania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. podlega odrzuceniu, jeśli z uzasadnienia skargi wynika, że wskazane w niej podstawy wznowienia w rzeczywistości nie występują. Podstawa ta nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe w poprzednim postępowaniu, a zaniechanie strony było następstwem jej opieszałości, zaniedbań, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę o wznowienie postępowania, powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie, ponieważ wskazany dowód (dokument) istniał i był ujawnialny w poprzednim postępowaniu. Pozwani mieli możliwość zadawania pytań świadkowi, który zeznawał na okoliczności objęte treścią dokumentu, jednak z tej możliwości nie skorzystali.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 91/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Antoni Górski w sprawie ze skargi "W." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. i L. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 5 lipca 2012r., sygn. akt I ACa …/11 wydanym w sprawie z powództwa T. P.S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo - akcyjnej w upadłości układowej w K. przeciwko "W." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. i L. G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2016 r., zażalenia skarżących na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa …/15, oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 23 lutego 2016 r. odrzucił skargę pozwanych W. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. i L. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie z powództwa T. P.S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. w upadłości układowej z siedzibą w K. o zapłatę, uznając, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.). Wskazał przy tym, że nie pojawił się nowy środek dowodowy, z którego pozwani nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu, mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W zażaleniu na to postanowienie pozwani wnieśli o jego uchylenie. Zarzucili naruszenie art. 233 § 1, art. 403 § 2 oraz art. 410 § 1 k.p.c., podnosząc, że Sąd Apelacyjny w sposób nieprawidłowy wywiódł, iż przedmiotowa skarga została oparta na dowodzie istniejącym i ujawnialnym w dotychczasowym postępowaniu, a tym samym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów i dokonał ustaleń faktycznych niezgodnych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało błędnym uznaniem, że wskazana w skardze ustawowa podstawa wznowienia nie istnieje. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd - aprobowany przez skład orzekający - zgodnie z którym, jeżeli z samego uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania w sposób niewątpliwy wynika, że wskazane w niej podstawy wznowienia w rzeczywistości nie występują, skarga podlega odrzuceniu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 marca 2015 r., II CZ 93/14; z dnia 26 lutego 2015 r., III CZ 5/15; z dnia 18 lutego 2015 r., I CZ 3/15; z dnia 5 lutego 2015 r., V CZ 105/14 oraz z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 106/14 – nie publ.). 3 Skarżący powołali się na podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c., jednak argumentacja przedstawiona w skardze nie uzasadniała twierdzenia, że podstawa ta istotnie wystąpiła. Podstawą wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., na którą powoływali się skarżący, mogą być tylko okoliczności w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnione i wówczas nieujawnialne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że ta podstawa skargi nie zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym przedmiocie było następstwem jej opieszałości, zaniedbań, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania (zob.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 maja 1968 r., I CO 1/68, OSNCP 1969, Nr 2, poz. 36; z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98; z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 151 5/00, nie publ.; z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 158/03, nie publ. i z dnia 4 marca 2005 r., III CZ 134/04, nie publ.). Nie stanowi zatem nowego dowodu w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. taki dowód, z którego strona mogła skorzystać przy dołożeniu należytej staranności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r., II CZ 16/09, nie publ.). Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że pozwani mieli możliwość wykazania w postepowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku powołanej w skardze okoliczności przy pomocy innego, dostępnego im i przeprowadzonego w sprawie dowodu z przesłuchania świadka, a tym samym nie pojawił się nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Dokument, który pozwani wskazali jako nowy dowód, pochodzi od osoby, która w toku poprzedniego postępowania została przesłuchana w charakterze świadka na okoliczność treści umów łączących strony i wynikających z tego praw i obowiązków; strona pozwana nie była obecna w trakcie przesłuchania tego świadka mimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, na którym dowód ten został przeprowadzony. Należy więc zgodzić się z oceną Sądu Apelacyjnego, że pozwani nie skorzystali z możliwości zadawania pytań świadkowi co do okoliczności objętych treścią dokumentu powołanego w skardze, chociaż możliwość taką mieli. Wniosek ten w sposób oczywisty wypływa już z samego uzasadnienia skargi. 4 Wbrew zatem zarzutom skarżących, Sąd Apelacyjny w sposób uprawniony stwierdził, że wskazana w skardze podstawa wznowienia w rzeczywistości nie występuje. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. kc db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 § 1 KPCart. 233 § 1art. 403 § 2art. 403 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy