I CO 1/68

PostanowienieIzba Cywilna1968-05-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na wykryciu nowej okoliczności faktycznej lub nowego środka dowodowego, które istniały w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały ujawnione przez stronę, jest dopuszczalna, jeśli termin do jej wniesienia został przekroczony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie nowej okoliczności faktycznej lub nowego środka dowodowego) jest niedopuszczalna, jeśli strona dowiedziała się o tych okolicznościach lub dowodach dopiero po upływie terminu do jej wniesienia. "Wykrycie" w rozumieniu art. 407 k.p.c. oznacza dowiedzenie się o okoliczności faktycznej lub dowodzie, które istniały w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały wówczas ujawnione przez stronę. Nie dotyczy to okoliczności i dowodów, które były jawne w materiale poprzedniego postępowania, lecz zostały przez stronę przeoczone.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego, opierając ją na wykryciu dowodu wpłaty kwoty 18.200 zł oraz na okoliczności, że część tej kwoty została zaliczona na koszt nabycia działki, a reszta pozostała do rozliczenia. Pozwany twierdził, że dowiedział się o tych faktach dopiero po wydaniu wyroku. Powód wniósł o odrzucenie skargi jako spóźnionej, wskazując, że pozwany powoływał się na pokwitowanie wpłaty już wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz. Sędziowie: R. Czarnecki, E. Mielcarek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Instytutu Łączności w M. przeciwko Marianowi O. o zapłatę reszty należności za wybudowanie domku, na skutek skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1966 r., wniesionej przez pozwanego,skargę o wznowienie odrzucił.Uzasadnienie faktycznePozwany oparł swoją skargę na podstawach przewidzianych w art. 403 § 2 k.p.c. Twierdził, że po wydaniu wymienionego wyżej w sentencji wyroku odnalazł dowód wpłacenia powodowi w 1957 r. na koszty budowy domku kwoty 18.200 zł, a zatem o tyle wyższej od kwoty 150.000 zł, jako przezeń wpłaconej i ustalonej przez Sądy w poprzednim postępowaniu. W dniu 12.I.1968 r. pozwany przekonał się, że część kwoty 18.200 zł powód policzył na koszt nabycia działki pod budowę jego domku, resztę zaś w kwocie 7.553 zł pozostawił do rozliczenia. Z tych przyczyn powód swoją skargę z dnia 29.II.1968 r. dochodzi uchylenia co do kwoty 7.553 zł wymienionego wyżej w sentencji wyroku, jak również wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 23.XII.1965 r. (od którego rewizję pozwanego Sąd Najwyższy oddalił) i oddalenia powództwa o tę kwotę.Powód załączonym do swego pisma procesowego z dnia 15.II.1968 r. podaniem pozwanego z dnia 26.IV.1967 r. wykazał, że pozwany w podaniu tym powoływał się na "pokwitowanie na wypłatę złotych 18.200". Dlatego wniósł on o odrzucenie skargi, jako spóźnionej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, stosownie do uchwały składu 7 sędziów z dnia 23.I.1967 r. III CZP 87/66 (OSNCP 1967, z. 7-8, poz. 117), uznał się za właściwego do rozstrzygania o wznowieniu i zważył, co następuje:Przepis art. 403 § 2 k.p.c. uznaje między innymi (w sprawie niniejszej wchodzące w grę) za podstawę wznowienia wykrycie nowej okoliczności faktycznej oraz wykrycie nowego środka dowodowego, których strona skarżąca nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu, a które mogły wpłynąć na wynik sprawy. Od daty wykrycia czy to okoliczności faktycznej, czy to dowodu biegnie termin jednego miesiąca do wniesienia skargi, przewidziany w art. 407 k.p.c. "Wykrycie", jak to wynika z treści art. 407 k.p.c., oznacza dowiedzenie się czy to o okoliczności faktycznej, czy też o istnieniu dowodu, aczkolwiek w poprzednim postępowaniu one już istniały. Z końcowego zaś zwrotu art. 403 § 2 k.p.c. ("z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu") wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i podówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Nie odnosi się ono zatem do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko nie dostrzeżonych przez stronę. Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy, co - jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5.V.1967 r. I PZ 20/67 (OSNCP 1967 r., z. 11, poz. 209) - nie należy do jej funkcji.Jeżeli zaliczenie części kwoty 18.200 na koszt nabycia działki i pozostawienie reszty w kwocie 7.553 zł do rozliczenia poczytywać za okoliczność faktyczną, o której powód dowiedział się, jak twierdzi, dopiero w dniu 12.II.1968 r., to stwierdzić należy, że została już ona ujawniona w poprzednim postępowaniu, bo w odpisie konta pozwanego, złożonym przez powoda w dniu 13.XI.1958 r. Konto to wykazuje zapis pod datą 31.XII. kwoty 7.553 zł po stronie "Ma" na podstawie noty 79 "do rozliczenia" (dodać zaś należy, że oprócz tej kwoty po stronie "Ma" figurują dwie dalsze: 6.247,59 zł i uwzględniona w poprzednim postępowaniu kwota 150.000 zł). Omawiana okoliczność nie jest więc nową, z której pozwany nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zawodzi więc oparcie skargi o wznowienie na tej podstawie.Co się tyczy dowodu wpłaty kwoty 18.200 zł, to - jak wspomniano - powód wykazał, że pozwany już przed 26.IV.1967 r. dowód ten odnalazł. Skarga zatem oparta na wykryciu tego dowodu jest w świetle art. 407 k.p.c. spóźniona.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. postanowił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 407 KPCart. 410 § 1 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.