IV CZ 34/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-06-17
Skład orzekający: Beata Janiszewska, Marcin Krajewski, Joanna Misztal-Konecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, podlega odrzuceniu, jeśli z treści skargi wynika, że wskazane okoliczności lub dowody nie spełniają ustawowych przesłanek wznowienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., gdy skarżący przywołuje ustawową podstawę wznowienia, ale z treści skargi wynika, że ta podstawa faktycznie nie zachodzi. "Wykrycie" nowych faktów lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nie obejmuje okoliczności, których strona nie dostrzegła lub nie zgłosiła z powodu własnej opieszałości lub błędnej oceny, gdyż skarga ta nie służy korygowaniu zaniedbań procesowych.Stan faktyczny
Gmina S. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, twierdząc, że wykryto nowe okoliczności faktyczne i dowody. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie spełnia ona ustawowych przesłanek. Gmina wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, oceniając, czy wskazane przez Gminę okoliczności faktyczne i dowody były rzeczywiście nowe i czy istniały podstawy do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 34/20 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Krajewski SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie z powództwa P. D. przeciwko Gminie S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2020 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu, oddalającym apelację Gminy S. jako pozwanej w sprawie z powództwa P. D. o zapłatę bliżej określonej kwoty tytułem wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wbrew uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania, skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia w postaci wykrycia nowych faktów lub środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Skarżąca Gmina S. wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W orzecznictwie za utrwalone należy uznać stanowisko, że skarga o wznowienie postępowania nie jest oparta na ustawowej podstawie, a co za tym idzie, podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.) także wtedy, gdy skarżący wprawdzie przywoła jedną z wymienionych w kodeksie postępowania cywilnego podstaw wznowienia postępowania, jednakże już z treści skargi wynika, że w rzeczywistości podstawa ta nie zachodzi w danej sprawie (postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, 29 listopada 2012 r., II CZ 132/12, 26 lutego 2015 r., III CZ 5/15, 9 września 2016 r., V CZ 51/16). Skarżąca podniosła, że przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie z powództwa P. D. jest wykrycie nowych okoliczności faktycznych i dowodów. Jak trafnie zauważył Sąd Apelacyjny, możliwość wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 403 § 2 in fine k.p.c. występuje w razie łącznego spełnienia trzech przesłanek: po uprawomocnieniu się wyroku muszą zostać wykryte nowe fakty lub dowody, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane; fakty te lub dowody mają mieć przynajmniej potencjalne przełożenie na wynik sprawy, a strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania powinna być pozbawiona możności skorzystania z tych środków w toku postępowania, o którego wznowienie występuje. Oznacza to, że wskazane w art. 403 § 2 k.p.c. pojęcie „wykrycia” nie odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, których strona jedynie nie dostrzegła bądź nie zgłosiła na skutek własnej opieszałości czy błędnej oceny. Skarga o wznowienie postępowania nie służy bowiem do korygowania zaniedbań procesowych, których dopuściła się strona skarżąca. W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania Sąd Apelacyjny zauważył, że okoliczności, na które powoływała się pozwana gmina, były już przedmiotem oceny Sądów I i II instancji. Dokonał przy tym szczegółowej analizy argumentacji skargi o wznowienie postępowania i wskazał, że skarżąca nie podniosła ani okoliczności nowych, ani niemożliwych do przywołania w sprawie, która miałaby być przedmiotem wznowienia. Skarżąca
3 w zasadzie nie odniosła się do argumentacji Sądu Apelacyjnego zawartej w motywach zaskarżonego postanowienia, lecz ograniczyła się do polemicznego stwierdzenia, że w skardze o wznowienie postępowania wskazano i nowe dowody, i nowe okoliczności faktyczne. Złożone przez skarżącą zażalenie stanowi jedynie powielenie, w istotnym zakresie dokonane in extenso, stanowiska zajętego uprzednio w skardze o wznowienie postępowania i poddanego skrupulatnej, trafnej ocenie Sądu Apelacyjnego. Należy zatem przypomnieć, że w ocenie Gminy S. postępowanie w sprawie z powództwa P. D. winno było zostać wznowione z tej przyczyny, że protokół odbioru, będący istotnym dowodem w sprawie, miał nie odpowiadać rzeczywistości, a przeciwko powodowi toczy się postępowanie karne w sprawie o przestępstwo z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k.k. Skarżąca pomija jednak, że fakt dokonania odbioru robót wykonanych przez powoda był przez nią kwestionowany już na etapie odpowiedzi na pozew, a w toku postępowania zgłaszano również okoliczności związane ze sprawą karną toczącą się przeciwko powodowi. Przywołane przez skarżącą fakty nie są więc nowe. Nie zachodzą również podstawy do uznania, że w sprawie wykryto nowe środki dowodowe w rozumieniu przydanym temu pojęciu w wykładni art. 403 § 2 k.p.c. Takiego charakteru nie można przypisać faktowi odebrania dopiero w listopadzie 2016 r. wyjaśnień od inżynierów, którzy z ramienia skarżącej nadzorowali prace prowadzone przez powoda, skoro nie wyjaśniono, dlaczego odbycie rozmowy na temat spornej inwestycji nie było możliwe wcześniej, choć protokół odbioru prac podpisano 13 lipca 2011 r., a wyrok Sądu II instancji zapadł przeszło pięć lat później. Mimo wyraźnego podkreślenia takiej konieczności przez Sąd Apelacyjny, w zażaleniu nie podjęto także próby wyjaśnienia, dlaczego sporny protokół opatrzony został podpisem inspektora nadzoru M. M., skoro w ocenie skarżącej nie doszło do odbioru prac. Z powyższych względów stanowisko Sądu Apelacyjnego o braku ustawowych podstaw wznowienia postępowania należało uznać za trafne, a zażalenie skarżącej, jako niezasadne, podlegało oddaleniu.
4 Z uwagi na powyższe na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 52/09 2009-10-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o wykryciu nowych środków dowodowych lub okoliczności faktycznych, podlega odrzuceniu, jeśli wskazane dowody lub okoliczności nie pozostają w związku przyczynow…
- V CZ 65/14 2014-10-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które były znane stronie w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały przez nią wykorzystane, może zostać uznana za opart…
- I CO 1/68 1968-05-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na wykryciu nowej okoliczności faktycznej lub nowego środka dowodowego, które istniały w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały ujawnione przez stronę, jest dopuszczalna, je…
- II CZ 43/17 2017-06-27Czy skarga o wznowienie postępowania może być odrzucona na etapie badania dopuszczalności, jeśli podane w niej podstawy, choć odpowiadają wzorcom ustawowym, w rzeczywistości nie wystąpiły?
- I PZ 27/14 2014-12-11Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na późniejszym wykryciu prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, jest dopuszczalna, jeśli wyrok ten był znany stronie skarżącej i załączony do apelacji w…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 403 § 2art. 286 § 1art. 294 § 1 KKart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy