VII KZ 5/18
PostanowienieIzba Karna2018-07-04
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. o przekazaniu sprawy z wniosku o wznowienie postępowania sądowego do rozpoznania Sądowi Najwyższemu było prawidłowe, jeśli postępowanie, którego dotyczył wniosek, nie było postępowaniem sądowym w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. o przekazaniu sprawy do Sądu Najwyższego było błędne. Stwierdzono, że postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, zatwierdzone przez prokuratora, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie podlega wznowieniu w trybie określonym w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. W przypadku odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego, takie rozstrzygnięcie można wzruszyć jedynie w ramach procedury określonej w art. 327 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Pokrzywdzony złożył zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, które zostało utrzymane w mocy przez Wojskowy Sąd Okręgowy. Następnie pokrzywdzony złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego. Wojskowy Sąd Okręgowy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego, uznając je za błędne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: VII KZ 5/18 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2018 r. zażalenia płk. dypl. w st. spocz. S.W., na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt Ko […]/18, o przekazaniu sprawy z wniosku pokrzywdzonego o wznowienie postępowania sądowego do rozpoznania Sądowi Najwyższemu według właściwości, p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r. oficer […] Oddziału Żandarmerii Wojskowej w W. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny zabronione z art. 231 § 1 k.k. – dwukrotnie, które następnie w dniu 18 grudnia 2017 r. zostało zatwierdzone przez Zastępcę Prokuratora Rejonowego do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej […] w K., sygn. akt PR 5 Ds.[…].2017. Pokrzywdzony płk dypl. w st. spocz. S.W., w przepisanym ustawą terminie, złożył na powyższe postanowienie zażalenie – zaskarżając je w całości. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt Kp […]/18, zażalenia nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
2 W dniu 24 kwietnia 2018 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wpłynęło pismo procesowe, potraktowane jako wniosek płk. dypl. w st. spocz. S.W. z dnia 17 kwietnia 2018 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 13 marca 2018 r. Postanowieniem z dnia 7 maja 2018 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. stwierdził swoją niewłaściwość funkcjonalną do rozpoznania tego wniosku i sprawę przekazał do merytorycznego rozpoznania Sądowi Najwyższemu – według właściwości. W dniu 23 maja 2018 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wpłynęło pismo od S.W. zatytułowane: „Skarga - Wniosek o wznowienie postępowania sądowego”, które zostało uznane za zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 7 maja 2018 r., albowiem w jego treści autor podtrzymał pogląd o właściwości Wojskowego Sądu Okręgowego w W. do rozpoznania wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego o sygn. akt Kp […]/18, zakończonego wydanym przez ten Sąd postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest o tyle skuteczne, że spowodowało uchylenie błędnego rozstrzygnięcia. Trzeba zaznaczyć, że ani Wojskowy Sąd Okręgowy w W., ani też autor środka odwoławczego nie dostrzegli, iż postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W., wydane wskutek rozpoznania zażalenia wniesionego od rozstrzygnięcia zapadłego w ramach postępowania przygotowawczego (art. 306 § 1 pkt 1 k.p.k.), nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2009 r., WO 2/09, OSNKW z 2009 r., z. 6, poz. 50). Zgodnie z obowiązującą procedurą karną, początkiem postępowania sądowego jest bowiem chwila wniesienia do sądu m.in. aktu oskarżenia i dopiero wydane później prawomocne orzeczenia mogą ulec wzruszeniu w trybie wznowienia postępowania określonego w rozdziale 56. Kodeksu postępowania karnego (zob. np. postanowienia: Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2002 r., II AKz 289/02; Sądu Apelacyjnego w
3 Katowicach z dnia 12 października 2005 r., II AKo 169/05; Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 września 2007 r., II AKo 156/07). Dodatkowo należy mieć na uwadze, że w wypadku odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie jedynie w ramach procedury określonej w treści art. 327 § 1 k.p.k., tj. postępowanie może być w każdym czasie podjęte na nowo (podkreślenie SN) na mocy postanowienia prokuratora, jeżeli nie będzie się toczyć przeciw osobie, która w poprzednim postępowaniu występowała w charakterze podejrzanego. W zaistniałym układzie procesowym nie może być zatem mowy o wznowieniu, o czym także zapomniano wydając zaskarżone postanowienie. W tej sytuacji, Sąd Najwyższy postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania, celem zweryfikowania charakteru pisma procesowego z dnia 24 kwietnia 2018 r., zatytułowanego: „Wniosek o wznowienie postępowania sądowego” i jego zdatności do zainicjowania postępowania sądowego. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. ał
Powiązane orzeczenia
- I KZ 2/19 2019-08-28Czy wniosek o wznowienie postępowania, który dotyczy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, może być uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?
- II KO 188/24 2025-07-16Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie zakończone postanowieniem sądu apelacyjnego uchylającym postanowienie sądu okręgowego o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawcz…
- III KZ 50/20 2020-09-23Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie opiera się na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia określonych w Kodeksie postępowania karnego, może zostać przyjęty przez Sąd Najwyższy?
- WZ 4/17 2017-05-16Czy wniosek o wznowienie postępowania, złożony przez osobę niebędącą stroną w pierwotnym postępowaniu, może zostać uwzględniony, jeśli nie wskazano konkretnych przesłanek określonych w Kodeksie postępowania karnego?
- VI KO 3/19 2019-05-29Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego może dotyczyć postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego, albo postanowieniem stwierdzającym niewła…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 306 § 1 pkt 1 KPKart. 540 § 1 KPKart. 327 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy