V KO 87/13
Izba Karna2014-01-22
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Jerzy Grubba, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że oskarżony jest byłym mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym miejscowo, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama okoliczność bycia byłym mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym miejscowo nie stanowi automatycznie podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi. Dobro wymiaru sprawiedliwości, jako przesłanka przekazania sprawy, wymaga realnego zagrożenia niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a nie jedynie hipotetycznych domniemań czy obaw o negatywny odbiór społeczny. Konieczna jest zawężająca interpretacja art. 37 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy T. K., oskarżonego o oszustwo, do rozpoznania innemu sądowi. Argumentem za przekazaniem była okoliczność, że oskarżony jest byłym mężem długoletniej sędzi wydziału karnego tego sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 87/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) w sprawie T. K. po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt V K …/13, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. (sygn. akt V K …/13) wystąpił o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy T. K. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Oskarżony jest byłym mężem A. K.. – długoletniej sędzi w wydziale V Karnym, właściwym dla rozpoznania sprawy, co zdaniem sądu wnioskującego uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie. Powołany na wstępie przepis pozwala na przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w sytuacji, gdy wymaga tego „dobro wymiaru sprawiedliwości”, które może być zagrożone w przypadku występowania w danej sprawie okoliczności stwarzających uzasadnione przekonanie o braku warunków
2 do obiektywnego jej rozpoznania, lub wywierających ujemny wpływ na swobodę orzekania. W niniejszej sprawie brak opisanych przesłanek. Jedynym argumentem powołanym przez wnioskujący Sąd jest okoliczność występowania w sprawie w charakterze oskarżonego byłego małżonka jednej z sędziów orzekających w wydziale karnym tego Sądu. Tego rodzaju sytuacja, co należy podkreślić, nie powoduje jednak automatycznie utraty zdolności obiektywnego orzekania przez wszystkich sędziów niemałego przecież sądu właściwego miejscowo. Analiza akt sprawy w najmniejszym stopniu nie dostarcza także podstaw do przyjęcia, że rozpoznanie tej sprawy przez sąd właściwy miejscowo – w sytuacji istnienia relacji zawodowych między byłą żoną oskarżonego a sędziami orzekającymi w tej sprawie – spotkać się może z negatywnym odbiorem społecznym i w efekcie wywołać postawienie zarzutu stronniczego orzekania. Pogląd taki to nic innego jak antycypacja przyszłych opinii, których pojawienie się w tym wypadku jest założeniem czysto hipotetycznym. Tymczasem, dla zastosowania instytucji z art. 37 k.p.k., zagrożenie niezawisłości i bezstronności sędziowskiej musi być realne, nie zaś jedynie domniemywane. Przypomnieć w tym miejscu należy postulowaną wielokrotnie przez Sąd Najwyższy konieczność zawężającej interpretacji przepisu art. 37 k.p.k., jako że nadużywanie instytucji właściwości delegacyjnej może wręcz wywołać skutek sprzeczny z ratio legis unormowania zawartego w tym przepisie, doprowadzając do naruszenia dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez podważenie zaufania do bezstronności sędziów i sądów. Z tych względów postanowiono jak w sentencji. kc
Powiązane orzeczenia
- III KO 10/18 2018-03-21Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 74/12 2012-10-29Czy fakt, że oskarżony jest byłym sędzią, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 44/22 2022-06-07Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na tym, że oskarżony jest byłym mężem sędzi tego sądu, która jest jednocześnie jedynym świadkiem w sprawie i zainteresowana jej wynikiem…
- II KO 43/21 2021-07-16Czy okoliczność, że oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w tym samym sądzie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 53/16 2016-07-28Czy okoliczności związane z przeszłością zawodową oskarżonego i jego żony, a także osobiste znajomości sędziów z nimi, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 286 § 1 KKart. 12 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy