I UZ 3/06

Postanowienie z dnia 19 kwietnia 2006 r. I UZ 3/06 Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złoże-nia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji oraz o doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c. i nie pod-lega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Sędzia SN Katarzyna Gonera. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy z odwołania Wandy T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi w R. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 grudnia 2005 r. [...] 1. o d r z u c i ł zażalenie, 2. zasądził od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w Katowicach) na rzecz adwokata Józefa P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-kiem z 2 czerwca 2005 r. [...] oddalił apelację ubezpieczonej Wandy T. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach - Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z 16 grudnia 2003 r. [...]. Bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku ubezpieczona wniosła do Sądu Apelacyj-nego pismo z 2 czerwca 2005 r. zawierające wniosek „o doręczenie odpisu wyroku” z 2 czerwca 2005 r. [...]. Wniosek został złożony na gotowym formularzu, dostępnym w 2 sądzie. W dniu 20 czerwca 2005 r. ubezpieczonej doręczono odpis sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego [...]. W piśmie z 21 lipca 2005 r. [...] ubezpieczona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku podała, że bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku, jeszcze 2 czerwca 2005 r., wypełniła druk wniosku o doręczenie wyroku. „Panią przy okienku” spytała, czy do-brze wszystko „wypisała”, bo chciałaby się dalej odwoływać. Otrzymała informację, że „co do dalszego odwołania dostanie wszystko do domu”. Dlatego tak długo cze-kała na uzasadnienie. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu ubezpie-czona dokonała czynności procesowej, której wniosek dotyczył - wniosła o doręcze-nie odpisu wyroku z 2 czerwca 2005 r. wraz z uzasadnieniem. Podczas rozprawy wyznaczonej w celu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu ubezpieczona - przesłuchiwana w charakterze strony - dodatkowo zeznała, że z pouczenia po ogłoszeniu wyroku zrozumiała, iż może się w ciągu siedmiu dni od niego odwołać. „Poszła do okienka”, gdzie wypełniła druk wniosku i tam dowiedziała się, że „dostanie wszystko do domu”. Po pewnym czasie otrzymała wyrok bez uza-sadnienia, ale nadal czekała na uzasadnienie. Dopiero w Oddziale ZUS w R. dowie-działa się, że akta rentowe zostały już tam zwrócone przez sąd. W ZUS dowiedziała się też, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Postanowieniem z 22 września 2005 r. - wydanym na rozprawie - Sąd Apela-cyjny w Katowicach oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z 2 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ubezpieczona została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie złożenia skargi kasacyjnej, w tym o terminie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego. Tymczasem, w terminie złożyła jedynie wniosek o doręczenie odpisu wyroku tego Sądu. Po otrzymaniu odpisu sentencji orzeczenia, co nastąpiło 20 czerwca 2005 r., aż do 22 lipca 2005 r. nie podjęła żadnych czynności. W ocenie Sądu Apelacyjnego, ubezpieczona nie wykazała, aby niedotrzymanie terminu do zło-żenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy, przeciw-nie, faktycznie nie zachowała się zgodnie z uzyskanym po ogłoszeniu wyroku po-uczeniem. Z braku przesłanek do przywrócenia terminu na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. wniosek został oddalony. 3 Następnie, postanowieniem z 27 października 2005 r., wydanym na posiedze-niu niejawnym, Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił wniosek ubezpieczonej o do-ręczenie uzasadnienia wyroku z 2 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu tego ostatniego postanowienia stwierdzono, że oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do żąda-nia doręczenia wyroku z uzasadnieniem nastąpiło ze względu na zawinione przekro-czenie ustawowego terminu. Oddalenie wniosku o przywrócenie terminu przesądza automatycznie o niedopuszczalności dokonanej równocześnie czynności proceso-wej. Wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, wobec oddalenia wnio-sku o przywrócenie terminu do jego złożenia, jest bowiem oczywiście spóźniony. Przekroczenie ustawowego terminu musi skutkować odrzuceniem wniosku ubezpie-czonej o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Odpisy postanowień z 22 września 2005 r. i z 27 października 2005 r. zostały doręczone ubezpieczonej (wraz z pouczeniem o zaskarżeniu) oraz jej pełnomocni-kowi z urzędu ustanowionemu przez Sąd Apelacyjny. Żadne z tych postanowień nie zostało - jak dotąd - zaskarżone zażaleniem. Postanowieniem z 27 października 2005 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu „celem sporządzenia skargi kasacyjnej” ustanowił dla niej pełnomocnika w osobie adwokata. Pełnomocnik ubezpieczonej z urzędu pismem z 23 listopada 2005 r. [...] wniósł o przywrócenie terminu do złożenia przez niego wniosku o doręczenie uza-sadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z 2 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu swojego wniosku podniósł, że dopiero 16 listopada 2005 r. otrzymał zawiadomienie o wyzna-czeniu go pełnomocnikiem z urzędu ubezpieczonej. Tym samym niemożliwe było, aby z wnioskiem o doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wystąpił w terminie tygodniowym od jego ogłoszenia, czyli do 9 czerwca 2005 r. Zgodnie z tre-ścią art. 3985 § 1 k.p.c., skargę kasacyjną profesjonalny pełnomocnik strony może wnieść jedynie w sytuacji wcześniejszego otrzymania uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji. Pełnomocnik ubezpieczonej argumentował, że skoro został ustano-wiony przez Sąd Apelacyjny (jako pełnomocnik z urzędu) w celu zbadania podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu ubezpieczonej, to koniecznym warunkiem dokonania tej czynności jest uzyskanie przez niego pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego przez Sąd Apelacyjny. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do zło-żenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku pełnomocnik dokonał czynności, 4 której wniosek ten dotyczył, a mianowicie złożył wniosek o doręczenie wyroku z 2 czerwca 2005 r. wraz z uzasadnieniem . Postanowieniem z 15 grudnia 2005 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił wniosek pełnomocnika ubezpieczonej o przy-wrócenie terminu do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z 2 czerwca 2005 r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że ubezpieczo-na złożyła już uprzednio wniosek o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, jaki zapadł w niniejszej sprawie. Wniosek ten został oddalony z uwagi na zawinione przekroczenie terminu. Dostrzegając obowiązek jednoczesnego wypowiedzenia się w kwestii samej czynno-ści procesowej, której wniosek dotyczył (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 2000 nr 24, poz. 887), Sąd Apelacyjny na-stępnie odrzucił wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku. Postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się. W celu zapewnienia ubezpieczonej możliwości zło-żenia ewentualnego środka zaskarżenia, Sąd Apelacyjny uwzględnił jej wniosek i ustanowił dla niej adwokata z urzędu. Pełnomocnik ubezpieczonej wniósł o przywró-cenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, nie odnosząc się do ewentualnych przyczyn przekroczenia terminu przez samą stronę, mimo że uprzednio wniosek strony uznano za spóźniony. Chociaż Sąd Apelacyjny orzekł wcześniej, że sama strona uchybiła terminowi w sposób zawiniony, jej pełno-mocnik złożył kolejny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej samej czyn-ności procesowej, z powołaniem przeszkód niedotyczących strony. Uzasadnienie drugiego wniosku dotyczyło pełnomocnika i odnosiło się do innych przeszkód; peł-nomocnik domagał się przywrócenia terminu do dokonania czynności z tego etapu postępowania, na którym jeszcze nie reprezentował strony, zaś wniosek swój oparł wyłącznie na argumentach dotyczących jego osoby. Sąd Apelacyjny podniósł po-nadto, że w stosunku do ubezpieczonej nie ustała przyczyna zawinienia uchybienia terminu, a wskazanie przez pełnomocnika kolejnej przyczyny, niezwiązanej z uprzednim zawinieniem strony, pozostaje bez związku z istotą postępowania incy-dentalnego. „Przeciwne stanowisko doprowadziłoby do sytuacji, w której ustanowiony następczo pełnomocnik, bez względu na etap postępowania w sprawie, mógłby każ-dorazowo doprowadzić do wzruszenia prawomocnego postanowienia (wydanego w toku postępowania incydentalnego), w oparciu o inną argumentację, niezwiązaną z kwestią winy mocodawcy w przekroczeniu terminu.” Zdaniem Sądu Apelacyjnego, 5 sam fakt ustanowienia pełnomocnika z urzędu, bez względu na etap postępowania i zakres czynności wynikający z postanowienia o jego ustanowieniu, nie może stano-wić samoistnej przesłanki do przywrócenia terminu, który uprzednio strona przekro-czyła z własnej winy. Sąd Apelacyjny stwierdził, że prawomocne oddalenie pierwsze-go wniosku o przywrócenie terminu czyni ponowny wniosek niedopuszczalnym z uwagi na uprzednio istniejące uchybienia, stwierdzone prawomocnym orzeczeniem (o oddaleniu wniosku). Na podstawie art. 171 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek pełnomocnika ubezpieczonej jako z mocy ustawy niedopuszczalny. Nie towarzyszyło temu odrzucenie wniosku pełnomocnika ubezpieczonej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 2 czerwca 2005 r. Na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego z 15 grudnia 2005 r. (o od-rzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do żądania doręczenia uzasadnienia wyro-ku z 2 czerwca 2005 r.) wniósł zażalenie pełnomocnik ubezpieczonej. Zarzucił naru-szenie art. 171 k.p.c., w wyniku przyjęcia, że złożony przez niego wniosek o przywró-cenie terminu jest niedopuszczalny z uwagi na wcześniejsze oddalenie osobistego wniosku ubezpieczonej w tym przedmiocie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżo-nego postanowienia oraz o przyznanie mu kosztów zastępstwa procesowego w po-stępowaniu zażaleniowym. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że 16 listopada 2005 r. otrzymał zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla ubezpie-czonej w celu wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 23 listopada 2005 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnie-nia wyroku, od którego miał wnieść w imieniu ubezpieczonej skargę kasacyjną, wskazując, że nie mógł tego uczynić zanim został ustanowiony pełnomocnikiem, a skargę kasacyjną pełnomocnik z urzędu może wnieść jedynie po otrzymaniu uza-sadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji. Skarżący podkreślił, że został ustano-wiony pełnomocnikiem z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z czym podjął niezbędne w tym kierunku czynności. Zakwestionował pogląd Sądu Apelacyjnego jakoby niedopuszczalne było przywrócenie jemu (a nie stronie) terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia z uwagi na fakt, że termin ten minął samej stronie. Ustanowienie go pełnomocnikiem z urzędu wyraźnie wskazywało cel tego ustanowienia - sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 117 § 2 k.p.c. sąd ma możliwość odmowy ustanowienia dla strony adwokata w razie oczy-wistej bezzasadności jej powództwa lub obrony. W związku z treścią postanowienia Sądu Apelacyjnego o oddaleniu osobistego wniosku ubezpieczonej o przywrócenie 6 terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku istniały - zdaniem skarżącego - podstawy do odmowy ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu. Skoro mimo to taki pełnomocnik został ustanowiony i to wyraźnie w celu wniesienia skargi kasacyj-nej, to konieczne było uzyskanie przez niego uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjne-go w celu wniesienia skargi kasacyjnej, a z uwagi na upływ terminu do złożenia sto-sownego wniosku, pełnomocnik zmuszony był wystąpić o jego przywrócenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie ujawniło się kilka interesujących i doniosłych pro-blemów procesowych, jak choćby: po pierwsze - interpretacja (według reguły wyni-kającej z art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c.) istotnego sensu i procesowego znaczenia „wniosku o doręczenie odpisu wyroku”, złożonego osobiście przez ubezpieczoną w dniu 2 czerwca 2005 r., bezpośrednio po ogłoszeniu niekorzystnego dla niej orze-czenia Sądu Apelacyjnego, na udostępnionym jej w tym celu w sądzie druku, w sy-tuacji gdy w świetle treści jej osobistego pisemnego wniosku o przywrócenie terminu oraz zeznań złożonych przez nią w charakterze strony w postępowaniu o przywróce-nie terminu oczywiste być musiało, że złożenie tego wniosku (dosłownie: „o doręcze-nie odpisu wyroku”) miało stanowić otwarcie drogi do zaskarżenia tego niekorzystne-go orzeczenia skargą kasacyjną („Panią przy okienku pytałam czy ja dobrze wszystko wypisałam bo ja chciałabym dalej się odwoływać”), zwłaszcza w kontekście samej treści wyroku sądu drugiej instancji („oddala apelację”), którego sentencja (bez połączenia z sentencją orzeczenia sądu pierwszej instancji) w istocie nie ma dla strony znaczenia; po drugie - sens ustanowienia dla ubezpieczonej pełnomocnika z urzędu „celem sporządzenia skargi kasacyjnej”, w sytuacji gdy został odrzucony jej wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku z uzasadnieniem, chociaż złożenie tego wniosku (tzw. zapowiedzi skargi kasacyjnej) stanowi przesłankę do-puszczalności wniesienia skargi. Problemy te nie mogą jednak zostać rozstrzygnięte na obecnym etapie postępowania, którego przedmiotem jest wyłącznie zażalenie pełnomocnika ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 15 grudnia 2005 r., odrzucające wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do żądania do-ręczenia uzasadnienia wyroku z 2 czerwca 2005 r. W pierwszej kolejności rozważenia wymagała dopuszczalność zażalenia, oce-niana według treści art. 3941 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, zażalenie do Sądu 7 Najwyższego przysługuje: po pierwsze - na postanowienie sądu drugiej instancji od-rzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem pra-womocnego orzeczenia, po drugie - na postanowienie sądu drugiej instancji kończą-ce postępowanie w sprawie, jednak tylko w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c. (chodzi o postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, od których przysługuje skarga kasacyjna), a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. W związku z przytoczoną treścią art. 3941 k.p.c. oceny wymaga, czy zaskar-żone postanowienie - o odrzuceniu (z powodu niedopuszczalności) wniosku o przy-wrócenie terminu do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji - jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu tego prze-pisu (3941 § 2 k.p.c.). W kwestii tej wypowiedział się już Sąd Najwyższy, stwierdzając - w postanowieniu z 20 maja 2002 r., I PZ 38/02, OSNP- wkładka 2002 nr 20 - że oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.) nie jest orzeczeniem koń-czącym postępowanie w sprawie i po 1 lipca 2000 r. nie przysługuje od niego zaża-lenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 39318 § 2 k.p.c. Ten sam pogląd może być odniesiony do postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem w celu wniesienia skargi kasacyjnej i do art. 3941 § 2 k.p.c., który poczynając od 6 lutego 2005 r. zastąpił poprzednio obowiązujący art. 39318 § 2 k.p.c. o tej samej treści nor-matywnej. Z przytoczonego poglądu Sądu Najwyższego wynika, że będące obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego zażalenie jest niedopuszczalne - jako wniesione od postanowienia, które nie ma waloru postanowienia kończącego postę-powanie w sprawie w rozumieniu 3941 § 2 k.p.c. - a zatem podlega odrzuceniu. Błędne przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że na postanowienie o odrzuceniu (z powo-du niedopuszczalności) wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej przysługuje zażalenie (zarządzenie z 15 października 2005 r.) nie może zmienić istoty prawnej tego postanowienia. Zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego zawiera tylko jedno rozstrzy-gnięcie - o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dorę-czenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, nie zawiera natomiast rozstrzygnięcia o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej in- 8 stancji z uzasadnieniem, chociaż już przy rozpoznawaniu wniosku samej ubezpie-czonej Sąd Apelacyjny - nawiązując do uchwały skłądu siedmiu sędziów SN z 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 200 nr 24, poz. 887 - stwierdził, że po oddale-niu wniosku ubezpieczonej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem konieczne stało się „uzupełnienie” tego rozstrzy-gnięcia o „jednoczesne orzeczenie w przedmiocie brakującej czynności procesowej”, czyli o rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu wyro-ku z uzasadnieniem. Mimo zatem świadomości konieczności rozstrzygnięcia o do-puszczalności samej czynności, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania, Sąd Apelacyjny ponownie (podobnie jak to miało miejsce przy wyda-waniu postanowień z 22 września 2005 r. i z 27 października 2005 r.) nie orzekł jed-nocześnie o zasadności lub dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz o dopuszczalności samej czynności proceso-wej, której wniosek ten dotyczył, chociaż z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyż-szego, dotyczącego przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, wy-raźnie wynika konieczność równoczesnego orzeczenia o samej czynności (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 31 maja 2000 r., III ZP 1/00). Obydwa te postanowienia - o oddaleniu lub odrzuceniu wniosku o przywróce-nie terminu do dokonania czynności procesowej oraz o odrzuceniu pisma obejmują-cego czynność, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania - powinny być, co do zasady, wydane jednocześnie, chociaż są odrębnymi postano-wieniami (por. postanowienie SN z 19 grudnia 2001 r., IV CZ 197/01, LEX nr 53104). Postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji oraz o doręcze-nie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem (podobnie jak postanowienie oddala-jące taki wniosek) nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Za-skarżeniu takim środkiem podlega bowiem, poza wyraźnie wymienionymi w art. 3941 § 1 k.p.c. postanowieniami o odrzuceniu skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jedynie - stosownie do art. 3941 § 2 k.p.c. - postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Tymczasem, postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złoże-nia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji oraz o dorę-czenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem nie mieści się w katalogu orzeczeń podlegających zaskarżeniu zażaleniem. W szczególności nie może być ono uznane 9 za postanowienie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c. Orzecznictwo sądowe i doktryna prawnicza obecnie jednolicie przyjmują, że postępowanie o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma cha-rakter wpadkowy, gdyż jego celem nie jest badanie dopuszczalności dokonania czynności procesowej inicjującej kolejny etap postępowania (w rozpoznawanej spra-wie - dopuszczalności wniosku o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem w celu wniesienia skargi kasacyjnej), tylko ocena zasadności wnio-sku o przywrócenie terminu. Kończącym postępowanie jest tylko takie orzeczenie, którego uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez sąd danej lub wyższej instancji. Takim postanowieniem jest postanowie-nie o odrzuceniu wniosku strony o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji (jeżeli wydane zostało orzeczenie o oddaleniu apelacji, wyrok uzasadnia się tylko na wniosek - art. 387 § 1 zdanie drugie k.p.c.) i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem albo o odrzuceniu wniosku strony o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (jeżeli uzasadnienie sporządzane jest z urzędu - art. 387 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). W rozpoznawanej sprawie postanowienie tej treści nie zostało jed-nak - jak dotąd - wydane, a wydane postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywró-cenie terminu do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji nie jest zaskarżalne. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, podobnie jak nie ma takiego charakteru (waloru) postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie SN z 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000 nr 3, poz. 48, uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, postanowienia SN: z 13 grudnia 2000 r., III CZ 109/00, LEX nr 51823, z 27 lutego 2002 r., III CZ 14/02, LEX nr 54470, z 23 sierpnia 2002 r., I CKN 421/01, LEX nr 55523,), a zażalenie na takie postanowienie podlega odrzuceniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oraz art. 373 i 370 k.p.c.). Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje natomiast na postanowienie o odrzuceniu wniosku strony o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uza-sadnieniem w celu wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c. (por. postano-wienie SN z 17 lipca 2003 r., II UZ 36/03, OSNP 2004 nr 10, poz. 178, postanowienie 10 SN z 4 kwietnia 2003 r., I PZ 10/03, OSNP- wkładka 2003nr 17), a jeżeli odrzucenie to było następstwem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w ramach kontroli prawidłowości postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku kontroli podlega także prawidłowość postanowienia o odrzuce-niu wniosku o przywrócenie terminu (na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.). W kwestii tej wypowiedział się już Sąd Najwyższy, stwierdzając - w postano-wieniu z 4 marca 2005 r., II UZ 72/04, OSNP 2005 nr 20, poz. 325 - że na postano-wienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wnie-sienia skargi kasacyjnej zażalenie nie przysługuje; takie postanowienie może być skontrolowane w ramach rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej (art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.). Pogląd ten może być odniesiony do postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu wniosku o przywró-cenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego sądu i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Z uwagi na to, że postanowienie o oddaleniu lub odrzuceniu wniosku o przy-wrócenie terminu, jako niezaskarżalne, należy do kategorii postanowień, o których mowa w art. 380 k.p.c., Sąd Najwyższy może - na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 380 k.p.c., na wniosek strony, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji, rozpoznać także, mające wpływ na jego wydanie, postanowienie oddalające lub odrzucające wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienie SN z 23 października 2002 r., II CZ 109/02, LEX nr 75273). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedo-puszczalne, bo wniesione od niekończącego postępowania w sprawie i niepodlega-jącego zaskarżeniu postanowienia sądu drugiej instancji. ========================================