I CSK 2973/25
WyrokIzba Cywilna2025-12-11
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, a skarżący nie podważa zasady podziału, objęcia lub nieobjęcia orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw albo rozliczenia nakładów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł (art. 519^1 § 4 pkt 4 k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach wyznacza wartość konkretnego interesu skarżącego, która z reguły nie może przekraczać wartości jego udziału w dzielonym majątku, chyba że skarżący podważa zasadę podziału, objęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw, albo rozliczenie nakładów. W niniejszej sprawie wartość ta była poniżej progu.Stan faktyczny
Uczestnicy W.D. i D.D. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Skarżący oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia na 85 131 zł, co było poniżej progu 150 000 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2973/25 POSTANOWIENIE 11 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 11 grudnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A.G. i J.P. z udziałem D.D. i W.D. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na skutek skargi kasacyjnej D.D. i W.D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z 9 kwietnia 2024 r., VI Ca 854/23, odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Uczestnicy W.D. i D.D. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z 9 kwietnia 2024 r., zaskarżając je w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie apelacji uczestników i oddalenie apelacji wnioskodawców w całości, zmianę orzeczenia Sądu pierwszej instancji zgodnie z wnioskami uczestników w sposób szczegółowo określony w skardze kasacyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 2973/25 2 Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w tzw. sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia pozostaje w ścisłej zależności od wyniku postępowania i wyznacza ją nie wartość przedmiotu działu, ale wartość konkretnego interesu skarżącego, którego dotyczy lub może dotyczyć zaskarżenie. Z reguły nie może ona przekraczać wartości udziału w dzielonym majątku uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną, nawet gdy orzeczenie zaskarżono w całości (zob. np. postanowienie SN z 13 marca 2015 r., III CZ 13/15). Wyjątek od tej zasady zachodzi, gdy skarżący podważa zasadę podziału, objęcie lub nieobjęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw albo rozliczenie nakładów (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z 15 grudnia 2006 r., III CZ 88/06; z 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08; z 6 maja 2010 r., II CZ 38/10; z 1 czerwca 2011 r. II CZ 27/11; z 18 marca 2015 r., I CZ 22/15; z 30 kwietnia 2021 r., IV CSK 577/20). Skarżący oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia na 85 131 zł, a zatem na kwotę niższą niż wskazana w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Czyni to skargę niedopuszczalną. Należy przy tym zauważyć, że wartość przypadającego skarżącym udziału we współwłasności została określona – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – na 34 416,66 zł, a wartość przyznanego im w ramach zniesienia współwłasności odrębnego lokalu na 65 000 zł. Doliczając do tego 50 000 zł nierozliczonych, według skarżących, przychodów z nieruchomości, wartość przedmiotu zaskarżenia nie mogłaby przekroczyć 115 000 zł. Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną.
I CSK 2973/25 3 (D.Z.) [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 454/22 2023-01-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, a skarżący kwestionuje wysokość spłaty lub sposób jej rozłożenia…
- II CSK 263/19 2019-10-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150.000 zł?
- IV CSK 65/15 2015-08-05Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiąga progu 150 000 zł, jest dopuszczalna?
- III CZ 244/24 2025-10-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności lub dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, jest dopuszczalna, gdy skarżący kwestionuje jedynie wysokość spłat?
- II CSK 581/11 2012-04-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, dotycząca jedynie części przedmiotu zaskarżenia, jest dopuszczalna, gdy wartość tej części jest niższa niż próg ustawowy, mimo że łączna wartość…
Powołane przepisy
art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 13 § 2 KPC§ 4 pkt 4§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy