V KRN 174/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Bodecki. Sędziowie: Z. Halota, J. Tobera (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Górski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 1 września 1988 r. sprawy Donalda H., oskarżonego z art. 80 § 2 u.k.s., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego od postanowień Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 5 grudnia 1986 r. i z dnia 15 stycznia 1988 r.uchylił zaskarżone postanowienia i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w S. w celu rozpoznania zażaleń.Uzasadnienie faktyczneDonald H. został oskarżony o to, że w okresie od września 1983 r. do końca sierpnia 1984 r. w S. w warunkach przestępstwa ciągłego, uchylając się od obowiązku celnego, zataił przed miejscowymi organami celnymi przywóz i wywóz towarów przeznaczonych do obrotu handlowego o łącznej wartości nie mniejszej niż 2 645 000 zł, narażając w ten sposób Skarb Państwa na uszczuplenie cła w wysokości co najmniej 309 000 zł, oraz wywiózł z Polski wbrew zakazom wywozu 35 kg srebra o wartości co najmniej 1 005 000 zł, tj. o popełnienie przestępstwa określongo w art. 80 § 2 u.k.s.W toku postępowania przygotowawczego Prokuratura Wojewódzka w W. - postanowieniem z dnia 9 kwietnia 1985 r. - na podstawie art. 248, 249 § 1 k.p.k. zabezpieczyła na mieniu podejrzanego grożącą mu karę grzywny w wysokości 3 000 000 zł oraz karę konfiskaty mienia. Wykonując to postanowienie, zajęto samochód osobowy marki "Mercedes" wraz z wyposażeniem.Toczące się przed Sądem Rejonowym w S. postępowanie zostało zawieszone. Sąd ten postanowieniem z dnia 13 sierpnia 1986 r. na podstawie art. 201 k.p.k. i art. 132 k.k.w. zarządził sprzedaż wymienionego samochodu.Od tego postanowienia odwołali się kolejno obaj obrońcy oskarżonego. Zażalenia te z mocy postanowień Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 5 grudnia 1986 r. i z dnia 15 stycznia 1988 r. pozostawione zostały bez rozpoznania.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, postanowienie wydane w trybie art. 132 k.k.w. jest niezaskarżalne. Wyrażając ten pogląd, Sąd Wojewódzki przeszedł do porządku nad zarzutami podniesionymi w zażaleniu obrońcy oskarżonego.Postanowienie to zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego.Rewizja nadzwyczajna zarzuciła obrazę art. 250 § 2 k.p.k., polegającą na uznaniu, że na postanowienie o zmianie orzeczeń o zabezpieczeniu majątkowym nie przysługuje zażalenie, i wnosiła o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w S. w celu rozpoznania zażaleń obrońców oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.W każdym postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym kar grzywny, konfiskaty mienia oraz przepadku rzeczy w sprawach o przestępstwa zagrożone tymi karami, wydanym w postępowaniu przygotowawczym przez prokuratora lub w toku postępowania sądowego przez sąd, należy określić zakres i sposób zabezpieczenia.Zakres i sposób zabezpieczenia stanowią integralną część orzeczenia o zabezpieczeniu.Na postanowienie o zabezpieczeniu przysługuje zażalenie (art. 250 § 2 k.p.k.).Podejrzany (oskarżony) może więc nie kwestionować samego faktu zabezpieczenia na jego mieniu, może natomiast skarżyć postanowienie w części dotyczącej zakresu lub sposobu zabezpieczenia.Wydane na podstawie art. 132 k.k.w. postanowienie zarządzające sprzedaż z powodów wymienionych w tym przepisie w istotny sposób zmienia treść orzeczenia o sposobie zabezpieczenia i może spowodować dla Skarbu Państwa i podejrzanego (oskarżonego) poważne następstwa.Skoro zarządzenie sprzedaży rzeczy (art. 132 k.k.w.) zmienia istotną treść postanowienia o zabezpieczeniu wydanego na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego, to trzeba przyjąć, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie na podstawie art. 250 § 2 k.p.k.Taki pogląd wyraził już Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 1978 r. - II KZ 160/78 (NP 1980, nr 4, s. 166).