V CZ 86/15
PostanowienieIzba Cywilna2016-01-20
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Barbara Myszka, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, czy też powinien sam przeprowadzić postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację w systemie apelacji pełnej, ma obowiązek dokonać własnych ustaleń faktycznych na podstawie materiału zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i apelacyjnym. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia materiału dowodowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, co wynika z art. 386 § 4 k.p.c. W przeciwnym razie sąd drugiej instancji powinien sam uzupełnić materiał dowodowy.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty zadośćuczynienia za cierpienia wynikłe z wypadku. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia, czy chodnik, na którym doszło do wypadku, należy do pozwanego szpitala. Pozwany zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C., pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 86/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa A. C. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w C. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2016 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia 28 października 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C., pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w C. oddalił powództwo A. C. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w C. o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł za cierpienia, będące skutkiem wypadku, jakiemu uległ w dniu 9 lutego 2012 r. Wyrok ten, po rozpoznaniu apelacji powoda, został uchylony przez Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sprawa zaś została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi pierwsze instancji. Sąd Okręgowy uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym została wnikliwie ustalona i rozważona szkoda doznana przez powoda, natomiast za wątpliwy ocenił wniosek o braku odpowiedzialności pozwanego. Ustalone zostało miejsce, w którym doszło do wypadku, jednak, zdaniem Sądu Okręgowego, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ocenę, czy chodnik, na którym przewrócił się powód doznając uszkodzenia ciała, należy do pozwanego szpitala. Za konieczne uznał Sąd Okręgowy uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie i w tym celu uchylił wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego zażaleniem, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie art. 6 i 435 § 1 k.c. oraz art. 232, 382 i 386 k.p.c. Skarżący zarzucił naruszenie zasady rozkładu ciężaru dowodu i wskazał, że uzupełnienie materiału dowodowego powinno, o ile zachodzi taka potrzeba, nastąpić przed Sądem drugiej instancji, wobec czego uchylenie wyroku w tym celu było niezasadne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. System apelacji pełnej charakteryzuje się tym, że sąd drugiej instancji, poza funkcją kontrolną, pełni także rozpoznawczą, jego zadaniem jest bowiem przede wszystkim orzekanie co do istoty sprawy. Sąd ten obowiązany jest dokonać własnych ustaleń faktycznych na podstawie materiału zebranego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, co jasno określa art. 382 k.p.c. Istota apelacji pełnej wyrażona jest także w art. 386 k.p.c., określającym precyzyjnie w § 2, 3 i 4 wypadki, w jakich sąd drugiej instancji uchyla wyrok poddany kontroli instancyjnej. W sprawie nie zachodzi nieważność
3 postępowania (§ 2) ani podstawa do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania (§ 3), nie można też mówić o nierozpoznaniu istoty sprawy (§ 4). Uchylając wyrok Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy powołał się na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego. Trafnie jednak zarzucił skarżący, że orzeczenie kasatoryjne może być wydane jedynie wówczas, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, na co również jasno wskazuje art. 386 § 4 k.p.c. W sprawie zebrany został materiał dowodowy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, również w postępowaniu apelacyjnym przedstawiano dowody, które jednak pozostały poza oceną Sądu drugiej instancji. Ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego powinno zatem nastąpić przed Sądem Okręgowym, bez potrzeby uchylania wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy. Nie może zatem budzić wątpliwości, że zaskarżony zażaleniem wyrok narusza art. 382 i 386 k.p.c. W zażaleniu powołano także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzuty te jednak pozostają poza kognicją Sądu Najwyższego, bowiem zmierzają do materialnoprawnej oceny zasadności powództwa. Taka kontrola nie może nastąpić w ramach rozpoznania zażalenia, o jakim mowa w art. 3941 § 11 k.p.c. Dokonywana ocena powinna mieć bowiem charakter formalny, skupiający się na ustanowionych w art. 386 § 4 k.p.c. przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w merytoryczne kompetencje sądu. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 k.p.c. eb
Powiązane orzeczenia
- III CZ 38/13 2013-09-11Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, przekracza granice apelacji, jeśli powód zarzucał nar…
- II CZ 95/18 2019-03-21Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdzi potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego tylko w części, a nie w całości?
- I CZ 72/14 2014-11-14Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub nie przeprowadził postępowania dowodowego w…
- III CZ 178/23 2024-01-25Czy Sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, czy też powinien był samodzielnie uzupełnić postępowanie dowo…
- I PZ 18/17 2018-02-14Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji, może orzekać w części, która nie została zaskarżona apelacją, a tym samym stała się prawomocna?
Powołane przepisy
art. 6art. 232art. 382 KPCart. 386 KPCart. 386 § 4 KPCart. 382art. 3941 § 11 KPCart. 3941 § 3art. 39815 § 1 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy